II SA/Wa 1999/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Ł. Ł. na orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do służby zastępczej: - oddala skargę. Komisja Wojewódzka ds. Służby Zastępczej w P. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., działając na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217), odmówiła Ł. Ł. przeznaczenia go do odbywania służby zastępczej, wskazując, że wyjaśnienia poborowego zawarte we wniosku oraz złożone do protokołu są niewystarczające do przyjęcia, iż wyznawane zasady religijne oraz moralne nie pozwalają mu pełnić zasadniczej służby wojskowej oraz pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza, a nadto nie udowodnił on rzeczywistego związku pomiędzy deklarowanymi zasadami a niemożnością odbycia służby wojskowej. W odwołaniu od orzeczenia do Komisji do Spraw Służby Zastępczej Ł. Ł. podał, że jest przeciwny przemocy i agresji w stosunku do państwa, czy narodów, a każda wojna jest zbrodnią przeciwko ludzkości i podstawowym naturalnym prawom człowieka. Podał iż pełnienie służby wojskowej oraz noszenie broni pozostaje w sprzeczności z jego zasadami moralnymi i przekonaniami religijnymi. Komisja do Spraw Służby Zastępczej orzeczeniem z dnia [...] września 2007 r. na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o służbie zastępczej, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdziła, że poborowy w najmniejszym stopniu nie wykazał zasad moralnych, których nieprzestrzeganie musi doprowadzić do rzeczywistego konfliktu sumienia przy wypełnianiu powinności żołnierza służby zasadniczej. W jej ocenie, prezentowane przez poborowego zasady jak niechęć wobec wojny i zabijaniu są zasadami powszechnie akceptowanymi i nie pozostają w sprzeczności do obowiązku pełnienia służby wojskowej. W skardze na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ł. Ł. zarzucił Komisji do Spraw Służby Zastępczej naruszenie art. 7 i art. 8 Kpa poprzez nieuwzględnienie jego słusznego interesu i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wskazał nadto na konkretne fragmenty z Pisma Świętego zawarte w Katechizmie Kościoła Katolickiego, przemawiające, jego zdaniem, przeciwko służbie wojskowej i przeciwko używaniu przemocy. W odpowiedzi na skargę Komisja do Spraw Służby Zastępczej wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi, Komisja wskazała, iż w jej ocenie Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym "Gaudium et Spes" nie wskazuje na brak sprzeczności między zasadami wiary katolickiej a obowiązkiem służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217) stanowi regulację prawną, której celem jest określenie zasad przeznaczenia do służby zastępczej, kierowanie do jej odbycia oraz odbywanie służby zastępczej przez osoby podlegające obowiązkowi służby wojskowej, którym przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na pełnienie służby (art. 1). Przepis art. 11 ust. 2 pkt 2, daje podstawę do oceny przez Komisję o istnieniu w danym przypadku przesłanek orzekania o przeznaczeniu bądź odmowie przeznaczenia, do odbywania służby zastępczej. Ocenę tę Komisja winna wyczerpująco uzasadnić w swoim orzeczeniu. Na poborowym ciąży obowiązek złożenia oświadczenia o wyznawanych przekonaniach religijnych oraz wykazanie, że wyznawana doktryna religijna oraz zasady moralne stoją w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową. Ł. Ł. stwierdził jedynie, że pełnienie służby wojskowej oraz posługiwanie się bronią pozostaje w sprzeczności z wyznawaną przez niego wiarą katolicką i podstawowymi prawami człowieka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podzielił wyrażony przez organ pogląd, iż wyznawane i prezentowane przez poborowego zasady religijne i moralne sprowadzające się w szczególności do zasady miłości i poszanowania bliźniego stanowią odwołanie się do wartości uniwersalnych i powszechnie akceptowanych, które same w sobie nie stanowią przeszkody w odbyciu służby wojskowej. Należy zauważyć również, że zasadnicza służba wojskowa, której zadaniem jest przeszkolenie poborowych w posługiwaniu się bronią, nauka dyscypliny wojskowej - niezbędnej w każdej armii i zasad podporządkowania przełożonym, ma na celu przede wszystkim zapewnienie skutecznej obrony Ojczyzny na wypadek wojny, nie jest zaś przygotowaniem młodych ludzi do dokonywania agresji. Podnieść tu także należy, iż postępowanie przed Komisją nie polega na wykazywaniu luk bądź nieścisłości w poglądach moralnych bądź wyznawanej przez poborowego religii, ale zbadaniu, czy występują rzeczywiste konflikty zasad religijnych bądź moralnych przedstawianych i wyznawanych przez poborowego a obowiązkiem służby wojskowej i czy rzeczywiście poborowy utożsamia się z prezentowanymi poglądami, zasadami religijnymi. W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby utożsamiał się z określonymi ruchami pacyfistycznymi, nie wykazał także związku z żadną organizacją o takim charakterze. Okoliczność ta jak i sposób argumentacji zawarty w kolejnych pismach skarżącego nie świadczy w żadnym razie, że przedstawiane przez niego zasady wiary oraz poglądy moralne pozostają w wyraźniej sprzeczności z obowiązkiem służby wojskowej. Z tych też względów trudno także przypisać organowi brak odpowiedniego wyważenia interesu skarżącego i publicznego przy podejmowaniu zaskarżonego orzeczenia. W tej sytuacji podnoszone w skardze zarzuty są chybione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopatrzył się uchybień proceduralnych przy podejmowaniu zaskarżonego orzeczenia. Organ pominął treść art. 138 Kpa, jako podstawy do wydania orzeczenia w II instancji oraz nie określił w protokóle posiedzenia, kto z zainteresowanych stawił się na posiedzenie. Jednakże powyższe uchybienia nie miały w niniejszej sprawie wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.