II SA/Wa 1999/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędziowie WSA Joanna Kube (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R.N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec R.N. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. R.N. wnioskiem z [...] września 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, wskazując że nigdy nie był funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa (SB). Wskazał, że we wszelkich dostępnych dokumentach nie ma informacji o wydaniu mu legitymacji funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa, odznaki czy innych znaków identyfikacyjnych, nie ma także jakiegokolwiek dokumentu służbowego, który sporządzałby jako funkcjonariusz SB w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Będąc funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej pozostawał w rozpracowaniu SB z uwagi na fakt współpracy z ówczesną władzą kościelną, która polegała na przewożeniu tajnej korespondencji. W toku postępowania organ ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby [...] maja 1988 r. i ma przyznane prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej. Przy czym, wnioskodawcy wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie wnioskodawcy uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, okres służby od [...] lipca 1982 r. do [...] lipca 1983 r. (1 rok i 16 dni). Organ stwierdził, że w związku z tym, że wnioskodawca nie pełnił służby po [...] września 1989 r., to nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, bowiem nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań |i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższe wyklucza zatem możliwość zastosowania w stosunku do wnioskodawcy wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.N. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1. brak indywidualnego charakteru rozpatrzenia sprawy administracyjnej, tj. w oparciu wyłącznie o stan faktyczny właściwy dla strony ustalony w toku postępowania, 2. wadliwe zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności, że pozostawał jedynie zawieszony fikcyjnie na etacie należącym do SB, wykonując w istocie całość zadań służbowych na innym stanowisku, tj. w Milicji Obywatelskiej, a zatem przed rozstrzygnięciem niezbędne było ustalenie rzeczywistego przebiegu jego służby jako istoty sprawy administracyjnej. Zdaniem skarżącego fakt, że był jedynie fikcyjnie zawieszony na etacie SB przez cały czas wykonywał zadania w Milicji Obywatelskiej oznacza, że nie mają do niego zastosowania przesłanki wyłączenia, a mianowicie "krótkotrwałości" służby i "rzetelności" wykonywania zadań po [...] września 1989 r. Podkreślił, że nigdy nie posiadał legitymacji SB, odznaki SB, zakresu obowiązków w SB. Sytuacje "fikcyjnego zawieszenia na etacie SB" zdarzały się wówczas zwłaszcza wobec sportowców, pracowników ówczesnej służby zdrowia MSW, czy części funkcjonariuszy. Organ tej okoliczności nie zbadał, czym nie zachował należytej wnikliwości przy rozpoznaniu sprawy. Zdaniem skarżącego, okoliczności te mogą zostać obiektywnie rozpoznane, zwłaszcza poprzez zestawienie etatowej ilości funkcjonariuszy SB w jednostkach w L. oraz B. z obsadą tych etatów oraz przesłuchanie świadków będących ówczesnymi funkcjonariuszami na okoliczność ustalenia, że nigdy nie pełnił służby w SB. Ponadto zwrócił uwagę, że organ rozpoznał sprawę ponad żądanie strony, bowiem orzekł także o wyłączeniu w stosunku do niego zastosowania art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, o co nie wnioskował. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Pismem z [...] grudnia 2018 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu, skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy także taką służbę pełnili. Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; 2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 art. 15c nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Decyzje wydawane przez organ na podstawie powyżej przytoczonego przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika, że R.N. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej (w SB) przez 1 rok i 16 dni w okresie od [...] lipca 1982 r. do [...] lipca 1983 r. Skarżący został zwolniony ze służby z Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w L. z dniem [...] maja 1988 r. i po [...] września 1989 r. nie wykonywał zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ w związku z tym prawidłowo przyjął, że wobec skarżącego nie jest możliwe wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, nie ma bowiem możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po wskazanej dacie, w szczególności z narażeniem życia lub zdrowia. Skarżący nie spełnia, zatem jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ponieważ wskazane w tym przepisie przesłanki powinny być spełnione łącznie. Podkreślić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2018 r., nie zaś decyzje Dyrektora ZER MSWiA z [...] czerwca 2017 r. nr [...] o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i renty. Zatem wszelka argumentacja skargi, podważająca ustalenia, które były podstawą ich wydania, czyli przyjęcia, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, tj. w SB w okresie od [...] lipca 1982 r. do [...] lipca 1983 r., jako wykraczająca poza zakres rozpoznawanej sprawy nie podlega ocenie Sądu. Te kwestie będą mogły być przedmiotem oceny Sądu Okręgowego w W. w związku ze złożonym przez R.N. odwołaniem od decyzji Dyrektora ZER MSWiA z [...] czerwca 2017 r. nr [...] o ponownym ustaleniu wysokości emerytury. Zdaniem Sądu wskazanie w podstawie materialnoprawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, poza przepisem art. 8a i 15c ustawy zaopatrzeniowej, także przepisu art. 22a i 24a tej ustawy nie oznacza, że w sprawie doszło do wyjścia poza granice wniosku strony, a tym samym do naruszenia art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.). Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z [...] sierpnia 2018 r. odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.