II SA/Wa 1999/24

WyrokWSA w Warszawie2025-05-26

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Danuta Kania, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej przetworzonej jest zasadna, gdy wnioskodawca nie wykazał, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, ponieważ jej przygotowanie wymagałoby analizy obszernego zbioru dokumentów i zaangażowania znacznych środków organu. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał, że udostępnienie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie przedstawiając konkretnych działań, które miałyby na celu poprawę funkcjonowania organów administracji publicznej lub ochronę interesu publicznego. W związku z tym, odmowa udostępnienia informacji była zasadna.
Stan faktyczny
Spółka Hoteli D. S. A. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kryteriów kwalifikowania stanów faktycznych w sprawach umorzenia zaległości abonamentowych oraz statystyk wydanych decyzji. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za przetworzone i niewykazujące szczególnej istotności dla interesu publicznego. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA i u.d.i.p. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2025 r. sprawy ze skargi Hoteli D. S. A. z siedzibą w G. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2024 r. nr [...] Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2024 r. nr [...] odmawiającą H. S.A. z siedzibą w [...] udostępnienia informacji publicznej w części, podanej w pkt II, III, IV - w zakresie, w jakim wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji w opracowanym przez wnioskodawcę wzorze tabeli uwzględniającej kryteria wyróżnione przez wnioskodawcę oraz w pkt V wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w części wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. objętej rozstrzygnięciem decyzji wnioskodawca zażądał udostępnienia następującej informacji: "II. Wskazania listy kryteriów, zgodnie z którymi KRRiT kwalifikuje stany faktyczne przedstawione w sprawach postępowań wszczętych/prowadzonych na podstawie wniosków złożonych na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych jako spełniające przesłanki sytuacji wyjątkowej, o której mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. In concreto w zakresie pkt II powyżej wnoszę o przedstawienie danych zgodnie z przewidzianymi niżej kryteriami. Kryteria mierzalne - nazwa kryterium mierzalnego; waga sumy kryteriów mierzalnych w ocenie - wzór kryterium mierzalnego; waga kryterium do podjęcia decyzji; kryteria niemierzalne - nazwa kryterium niemierzalnego; waga sumy kryteriów mierzalnych w ocenie - opis stosowanej uznaniowości kryterium niemierzalnego; waga kryterium do podjęcia decyzji. III. Wskazania listy kryteriów, którymi KRRiT motywuje uznanie danych elementów składowych danego stanu faktycznego sprawy w sprawach wszczętych/prowadzonych na podstawie wniosków (złożonych na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych) za ‘względy społeczne’ lub ‘przypadki losowe’, o których mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. IV. Wskazania statystyk na temat ilości wydanych decyzji w całości uwzględniających wnioski o umorzenie zaległości w opłacie abonamentowej oparte na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. V. Wskazania statystyk na temat ilości wydanych decyzji w części uwzględniających wnioski o umorzenie zaległości w opłacie abonamentowej oparte na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. In concreto w zakresie pkt IV i V powyżej wnoszę o przedstawienie danych zgodnie z przewidzianymi niżej kryteriami (rok; suma wpłyniętych wniosków; pozytywne decyzje o umorzeniu; w tym decyzje o umorzeniu całkowitym; w tym decyzje o umorzeniu częściowym)." Organ wyjaśnił równocześnie, że wniosek z dnia [...] lipca 2024 r. został rozpoznany pozytywnie w części, tj. w zakresie pytań wnioskodawcy w pkt I, IV (z tym zastrzeżeniem, że informacji nie udzielono w opracowanym przez wnioskodawcę wzorze tabeli uwzględniającej kryteria wyróżnione przez wnioskodawcę) i VI - informacji prostej udzielono pismem z dnia 29 lipca 2024 r. Uzasadniając przyczyny, dla których odmówiono wnioskodawcy udostępnienia informacji w wyżej podanym zakresie, organ stwierdził, że nie posiada dokumentu, którego treść powinna odpowiadać intencji pytań zawartych w tej części wniosku. Wobec powyższego pismem z dnia 29 lipca 2024 r. wnioskodawca został zobowiązany do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego informacji przetworzonych. Następnie w piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r. wnioskodawca wskazał, że w przypadku otrzymania od organu wnioskowanych informacji udostępni je w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi jak najszerszemu gronu osób. Zdaniem wnioskodawcy, zasadne jest, by to organ samodzielnie upublicznił przygotowane dla wnioskodawcy informacje publiczne. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2024 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej w omawianym zakresie. Wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując uznanie przez organ, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej i wskazując, że informacja ta jest niezbędna dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania organu. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ przywołał poglądy orzecznictwa dotyczące pojęcia informacji przetworzonej i stwierdził, że nie prowadzi statystyk dotyczących listy kryteriów, zgodnie z którymi KRRiT kwalifikuje stany faktyczne przedstawione w sprawach postępowań wszczętych/prowadzonych na podstawie wniosków złożonych na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych jako spełniające przesłanki sytuacji wyjątkowej, o której mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych (pkt II wniosku), ani kryteriów, którymi KRRiT motywuje uznanie danych elementów składowych danego stanu faktycznego sprawy w sprawach wszczętych/prowadzonych na podstawie wniosków (złożonych na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych) za "względy społeczne" lub "przypadki losowe", o których mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych (pkt III wniosku). Każda sprawa, która wpływa do KRRiT, jest rozpatrywana indywidualnie na podstawie określonego stanu faktycznego zgodnie z przepisami k.p.a. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetki za zwłokę w uiszczeniu tych opłat. Zatem organ, rozpatrując wniosek o umorzenie należności lub rozłożenie na raty, działa w ramach uznania administracyjnego. Z kolei wydanie aktu uznaniowego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzedza należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego – osobno w każdej ze spraw. W celu doprecyzowania przesłanek w postaci szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji podjęła uchwałę z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], wskazując na szczególne przesłanki uzasadniające umorzenie. Przedstawiony w uchwale katalog przesłanek ma charakter otwarty z uwagi na powołaną wyżej uznaniowość decyzji wydawanej na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych i wynikającą z powyższego konieczność indywidualnej oceny wszystkich okoliczności osobistych i majątkowych strony. Informacja objęta pkt IV wniosku, dotycząca statystyk na temat ilości wydanych decyzji w całości uwzględniających wnioski o umorzenie zaległości, została udzielona w prostej formie liczbowej. Wnioskodawca wnosił jednakże również o łączne zestawienie i przedstawienie danych w zakresie pkt IV i V zgodnie z kryteriami przewidzianymi w przygotowanej przez siebie tabeli, tymczasem organ nie prowadzi statystyk objętych pkt V, wobec czego informacje żądane w pkt IV - w zakresie, w jakim wnioskodawca domaga się ich udostępnienia w opracowanym przez wnioskodawcę wzorze tabeli uwzględniającej kryteria wyróżnione przez wnioskodawcę i V wniosku, stanowią informację przetworzoną. Przy tym organ prowadzi łączną statystykę ilości decyzji wydanych na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych obejmującą decyzje o uwzględnieniu wniosku o umorzenie zaległości zarówno w płatności opłat abonamentowych, jak i w płatności opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wobec braku statystyk dotyczących umorzenia wyłącznie opłat abonamentowych (bez uwzględnienia decyzji o umorzeniu opłat za używanie niezarejestrowanych odbiorników) informacja objęta pkt IV wniosku jest w tym zakresie informacją przetworzoną. W odniesieniu do informacji żądanej w pkt V wniosku organ podniósł, że pozostaje związany treścią wniosku składanego na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych, co oznacza, że proceduje wyłącznie w granicach wyznaczonych przez okres jednoznacznie wskazany przez abonenta. Nie ma zatem przypadków uwzględnienia wniosku strony jedynie w części - organ rozstrzyga w zakresie całości wniesionego żądania poprzez uwzględnienie bądź odmowę, z wyłączeniem wskazanych przez wnioskującego okresów zaległości, które uległy przedawnieniu z mocy prawa, bądź zostały uregulowane przed datą wpływu wniosku - wówczas organ, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. wydaje decyzję o umorzeniu postępowania - odpowiednio w całości albo w części. Przy tym organ nie prowadzi statystyk decyzji z dwiema osnowami tzn. umarzającymi postępowanie za część wskazanego we wniosku okresu zadłużenia oraz rozstrzygającymi merytorycznie za pozostały wskazany okres. W ocenie organu, udzielenie informacji w zakresie wskazanym w osnowie decyzji wymagałoby złożonej pracy analitycznej polegającej na przeglądaniu wszystkich akt postępowań prowadzonych w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Wnioskodawca domaga się bowiem statystyk nieograniczonych czasowo, a zatem obejmujących wszystkie decyzje wydane przez organ w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Tylko w okresie od 01.01.2019 r. do 30.06.2024 r. KRRiT wydała łącznie 274.484 decyzje w sprawach z wniosków o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetek za zwłokę w ich uiszczaniu, opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetek za zwłokę w jej uiszczeniu. Kwerenda akt wymagałby dokładnej analizy treści części motywacyjnej każdej decyzji administracyjnej, a następnie opracowania na ich podstawie statystyk. W przypadku udzielania odpowiedzi w formie opracowanego przez wnioskodawcę wzoru tabeli konieczne byłoby również wyodrębnienie kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę i utworzenie na ich podstawie tabeli zgodnie z wzorem przedłożonym przez wnioskodawcę. Zarówno w piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r., jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnioskodawca wskazał wprawdzie, że przedstawione tabele mają pełnić funkcję pomocniczą, jednak – jak wyjaśnił organ – sporządzenie tabeli jest wyłącznie jedną z wielu czynności, które organ musiałby podjąć, by utworzyć listę kryteriów, zgodnie z którymi w każdej ze spraw zakwalifikowano dany stan faktyczny jako sytuację wyjątkową, względy społeczne lub przypadek losowy, a także by wytworzyć statystykę dotyczącą ilości decyzji z dwiema osnowami, tj. umarzającymi postępowanie za część wskazanego we wniosku okresu zadłużenia oraz rozstrzygającymi merytorycznie za pozostały wskazany okres oraz statystykę obejmującą decyzje o umorzeniu zaległości w płatności jedynie opłat abonamentowych, a nie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników, która to opłata również jest objęta możliwością umorzenia na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Organ podkreślił, że ustalenie liczby decyzji z dwiema osnowami oraz stworzenie objętej wnioskiem listy kryteriów wymagałoby czasochłonnego zweryfikowania treści każdej decyzji wydanej w 274.484 sprawach. Do przeprowadzenia tego rodzaju analiz organ nie posiada sił osobowych, jak i środków. Biorąc również pod uwagę, że akta przedmiotowych spraw znajdują się w dwóch odległych od siebie lokalizacjach - przygotowanie informacji wskazanych przez wnioskodawcę, nawet przy zaangażowaniu całego składu osobowego Wydziału Abonamentu RTV delegowanego do rozpatrywania wniosków w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (12 osób) - co oczywiście jest niemożliwe z uwagi na konieczność zachowania ciągłości pracy i zachowania ustawowych terminów przy realizacji spraw bieżących - zajęłoby co najmniej kilkanaście miesięcy. Organ zaznaczył przy tym, że do tego zadania musieliby być delegowani wyłącznie pracownicy posiadający kwalifikowaną wiedzę prawniczą, którzy byliby w stanie wyodrębnić wszystkie kryteria, które łącznie przesądziły o uznaniu danego stanu faktycznego za sytuację wyjątkową, przypadek losowy lub względy społeczne, w tym dopasować je do kategorii wymienianych przez wnioskodawcę. Realizacja wniosku uniemożliwiłaby pracownikom wykonywanie innych wynikających z indywidualnych zakresów obowiązków przydzielonych zadań, co zdezorganizowałoby pracę urzędu i spowodowało bardzo duże zaległości w rozpatrywaniu bieżących spraw. Przy tym organ wyklucza możliwość zlecenia podmiotom zewnętrznym prac zmierzających do opracowania statystyk objętych wnioskiem z uwagi na zagrożenia w retencji danych osobowych oraz brak możliwości skoordynowania prac poprzez umożliwienie ich wykonywania w archiwum. Organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy (które nie zostało wyartykułowane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej), że możliwe jest na kanwie niniejszej sprawy przeprowadzenie oceny ograniczonej (kontrolnej) liczby decyzji. W ocenie organu, tego rodzaju statystyka opracowana wyłącznie na podstawie części decyzji byłaby opracowaniem wyłącznie wybiórczym, cząstkowym, a nadto mogącym wprowadzać potencjalnego odbiorcę w błąd wobec przedstawienia jedynie losowego i niekompletnego zbioru kryteriów, które akurat w przypadkowo wybranych sprawach legły u podstaw uwzględnienia wniosku. Z tych wszystkich powodów organ stwierdził, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną. W odniesieniu do argumentacji podnoszonej przez wnioskodawcę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że nie jest uprawnione twierdzenie, iż KRRiT nie ma wiedzy o podmiotach, wobec których wydano decyzję o rozłożeniu należności na raty ani nie weryfikuje wpływu środków finansowych tytułem spłaty rat. Natomiast wniosek z dnia [...] lipca 2024 r. nie dotyczył statystyk dotyczących decyzji uwzględniających wnioski o rozłożenie zaległości na raty, dlatego informacja taka nie została udzielona. Przechodząc do oceny wystąpienia w niniejszej sprawie szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji, organ szeroko przytoczył poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczące tej problematyki i stwierdził, że w oparciu o całość materiałów zgromadzonych w sprawie i ustalone okoliczności sprawy, a także po dokonaniu wnikliwej analizy argumentacji wnioskodawcy, doszedł do przekonania, że udostępnienie informacji przetworzonych objętych wnioskiem nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie organu, wnioskodawca zaniechał wykazania swoich indywidualnych, realnych i konkretnych możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Zdaniem organu, wnioskodawca takich możliwości nie posiada. Organ uznał przy tym za niewystarczające zdawkowe stwierdzenie w piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r., że wnioskodawca "udostępni rzeczone informacje w sposób umożliwiający jak najszerszemu gronu osób zapoznanie się z uzyskanymi informacjami" bez sprecyzowania jakiegokolwiek sposobu, w który przedmiotowe informacje mógłby udostępnić. Organ podkreślił, że wnioskodawca świadczy usługi hotelarskie, toteż nie można dostrzec sposobu, w jaki mógłby wykorzystać informacje przetworzone objęte wnioskiem dla dobra ogółu. Wnioskodawca po otrzymaniu żądanej informacji nie miałby, patrząc obiektywnie, wpływu na zmianę funkcjonowania organu, a przygotowanie informacji przetworzonej zgodnie z wnioskiem nie przełożyłoby się w sposób realny na poprawę funkcjonowania organu. Skoro ustawodawca zdecydował, że decyzja wydawana w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych ma charakter uznaniowy, to niemożliwe jest stworzenie katalogu uniwersalnych kryteriów, które przemawiają za umorzeniem zaległości lub rozłożeniem jej na raty w każdej sytuacji. Wytworzenie takiej listy kryteriów nie wpłynęłoby na poprawę funkcjonowania organu w przyszłości, bowiem nie zwolniłoby organu z obowiązku wnikliwego ustalania stanu faktycznego każdej ze spraw i oceny zaistnienia przesłanek w indywidualnej sytuacji każdego z wnioskodawców. W ocenie organu, wnioskodawca działa wyłącznie w interesie prywatnym, bowiem zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję organu o odmowie umorzenia zaległości w opłacie abonamentowej. Spółka H. S.A. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i zarzucając organowi naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem, iż w sprawie nie istnieje interes ogółu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.; - art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu zbyt ogólnych stwierdzeń, in concreto w postaci wskazania, iż skarżąca nie wykazała istnienia interesu ogółu społeczeństwa, nie wykazując przy tym dlaczego uznano interes wskazany przez skarżącą za niebędącym interesem ogółu; - art. 107 § 2 i 3 k.p.a., poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie dlaczego uznano interes wskazany przez skarżącą za niebędącym interesem ogółu. W ramach zarzutu ewentualnego skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego błędną wykładnię, tj. przez uznanie przez organ, że w sprawie nie doszło wykazania, iż istnieje interes ogółu, tj. iż uzyskanie dostępu do informacji przetworzonej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powyższe naruszenie miało, zdaniem skarżącej, istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało uznanie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej pozbawiony jest troski o interes ogółu, a jego uwzględnienie nie przysłuży się interesowi ogółu. Mając na uwadze powyższe zarzuty, spółka wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji, a także, na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), o zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, że jest w stanie uczynić z udostępnionej informacji publicznej korzyść w postaci poprawienia funkcjonowania państwa i/lub danej społeczności, co w niniejszej sprawie stanowi argument przesądzający o konieczności wydania wnioskowanej informacji publicznej. W przypadku otrzymania od organu wnioskowanych informacji skarżąca udostępni je w sposób umożliwiający jak najszerszemu gronu osób zapoznanie się z uzyskanymi informacjami. Ujawnienie żądanych informacji pozwoli na zapoznanie się z tymi danymi przez setki tysięcy obywateli, którzy są zainteresowani skorzystaniem z uprawnienia dotyczącego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości w opłacie abonamentowej. Zdaniem skarżącej, wnioskowane informacje z całą pewnością przysłużą się społeczeństwu, jak i funkcjonowaniu Państwa. Ponadto za uwzględnieniem wniosku przemawiają względy słuszności. Brak istnienia kryteriów przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych, a co za tym idzie brak możliwości poznania przez obywatela zasad stosowania prawa przez organ administracji publicznej godzi w pewność prawa oraz działa negatywnie na zaufanie obywateli do organu. Istotne jest, aby obywatele i osoby prawne, które zobowiązane są do ponoszenia opłaty abonamentowej, znały zasady, którymi w zakresie umorzeń kieruje się organ. Skarżąca stwierdziła ponadto, że możliwa jest w niniejszej sprawie ocena wydanych decyzji na podstawie przeprowadzenia działań z zakresu badań statystycznych na podstawie oceny wybranej grupy kontrolnej. Analiza decyzji w ilości 100-200 lub innej właściwie dobranej ilości na zasadach właściwej grupy badawczej nie tworzy zagrożenia w postaci czasochłonnego przedsięwzięcia, które to zdezorganizowałoby pracę urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o nałożenie na stronę skarżącą, na podstawie art. 208 p.p.s.a., obowiązku zwrotu kosztów w przypadku konstatacji niesumienności lub oczywistej niewłaściwości postępowania skarżącej. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie nie jest przedmiotem sporu, że Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie jest również kwestionowane przez organ, że żądana przez skarżącą spółkę we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. informacja stanowi informację publiczną. Tę ocenę organu Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela. Przyczyną wydania przez organ decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącą spółkę w pkt II, III, IV - w zakresie, w jakim skarżąca domaga się udostępnienia informacji w opracowanym przez nią wzorze tabeli uwzględniającej kryteria wyróżnione przez wnioskodawcę oraz w pkt V wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. było stwierdzenie, że informacja ta ma charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś skarżąca nie wykazała, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W skardze zakwestionowano stanowisko organu co do drugiej ze wskazanych przesłanek, jednak sąd administracyjny, który zgodnie z art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w całości, tj. zarówno w zakresie oceny, czy wskazana w osnowie decyzji informacja ma charakter informacji przetworzonej, a po drugie, czy jej udostepnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organu, że żądana przez skarżącą informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji musi się wiązać z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, mimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11). W ocenie Sądu, z tego rodzaju informacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. We wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. (w części, której dotyczy zaskarżona decyzja) skarżąca domagała się udostępnienia informacji publicznej w postaci: listy kryteriów, zgodnie z którymi organ kwalifikuje stany faktyczne w sprawach postępowań toczących się na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych, przy czym dane miały zostać przedstawione zgodnie z podanymi przez skarżącą kryteriami (pkt II); listy kryteriów, którymi organ motywuje uznanie danych elementów składowych danego stanu faktycznego sprawy w ww. sprawach za "względy społeczne" lub "przypadki losowe", o których mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych (pkt III); statystyk na temat ilości wydanych decyzji w całości uwzględniających wnioski o umorzenie zaległości w opłacie abonamentowej, przy czym dane miały zostać przedstawione zgodnie z kryteriami wskazanymi w przygotowanej przez skarżącą tabeli (pkt IV); wskazania statystyk na temat ilości wydanych decyzji w części uwzględniających wnioski o umorzenie zaległości w opłacie abonamentowej, przy czym dane miały zostać przedstawione zgodnie z kryteriami wskazanymi w przygotowanej przez skarżącą tabeli (pkt V); w zakresie pkt IV i V wniosła o przedstawienie danych zgodnie z podanymi kryteriami (rok; suma wpłyniętych wniosków; pozytywne decyzje o umorzeniu; w tym decyzje o umorzeniu całkowitym; w tym decyzje o umorzeniu częściowym). Jak wyjaśnił organ, nie prowadzi on statystyk ani opracowań, które zawierałyby informacje według wskazywanych przez skarżącą kryteriów, co oznacza, że dla udzielenia żądanej informacji konieczne będzie dokonanie analizy wszystkich spraw prowadzonych na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Tymczasem tylko w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2024 r. organ wydał łącznie 274.484 decyzje w tego rodzaju sprawach. W ocenie organu, przygotowanie żądanej informacji wymagać będzie zaangażowania wszystkich pracowników Wydziału Abonamentu RTV (tj. 12 osób) przez co najmniej kilkanaście miesięcy. Powyższe ustalenia organu Sąd uznaje za wiarygodne, nie budzi bowiem wątpliwości, że charakter żądania zawartego w przywołanej wyżej części wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. wymagać będzie dokonania merytorycznej analizy wszystkich spraw prowadzonych przez organ w trybie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych, aby wyodrębnić poszczególne kryteria, którymi kierował się organ, wydając rozstrzygnięcia w tych sprawach. Należy dodatkowo zauważyć, że kryteria te mogą mieć charakter nieostry, co utrudnia, a wręcz uniemożliwia prostą selekcję informacji według wskazanych przez wnioskodawcę kryteriów. Nie można jednocześnie oczekiwać od organu, że będące w jego dyspozycji zbiory dokumentów lub systemy informatyczne prowadzone przez organ będą zapewniały podmiotom wnioskującym o udostępnienie informacji publicznej uzyskanie tej informacji z uwzględnieniem dowolnego, przyjętego przez wnioskodawcę, kryterium. Jeżeli – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – organ nie dysponuje informacją w formie żądanej we wniosku, a jej przygotowanie wymaga dokonania szczegółowej analizy intelektualnej bardzo obszernego zbioru dokumentów, udostępnienie informacji wymagać będzie jej uprzedniego przetworzenia. Organ prawidłowo przyjął więc, że skarżąca spółka żąda udostępnienia informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącą, że udzielenie odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2024 r. wymagało od organu jedynie przeprowadzenia badania statystycznej próbki (np. 100-200) spraw. Tego rodzaju zawężenie żądania skarżącej nie wynika z treści wniosku, podczas gdy treścią wniosku organ był w tej sprawie związany, a ponadto również przeprowadzenie opisywanych przez skarżącą analiz i badań statystycznych stanowi przetworzenie informacji w wyżej przedstawionym rozumieniu, bowiem oznacza konieczność utworzenia nowej, wcześniej nieistniejącej informacji na potrzeby realizacji wniosku. Z podanych przyczyn Sąd podzielił stanowisko organu w tym zakresie, uznając że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Sąd uznał także, że organ zasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie nie zostało wykazane przez wnioskodawcę, że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odpowiadając na wezwanie organu, skarżąca w piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r. wyjaśniła, że udostępni żądaną informację, tak aby mogła ona dotrzeć do jak najszerszego grona odbiorców. Zdaniem skarżącej, informacja ta może być bardzo przydatna dla podmiotów, które ubiegają się o umorzenie opłaty abonamentowej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko organu, że zarówno z istoty żądanej informacji, jak i z przytoczonych wyjaśnień skarżącej nie wynika, by uzyskanie przez nią żądanej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1474/24), pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego nie zostało zdefiniowane, a jego treść ukształtowała praktyka oraz judykaty sądów administracyjnych. Przyjmuje się, że na to pojęcie składają się trzy przesłanki: 1) przesłanka działania wnioskodawcy dla szerszej grupy osób; wnioskodawca musi wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów (por. m.in. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 35), 2) przesłanka działania służącego społecznie akceptowalnym celom związanym z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych, 3) przesłanka związana z możliwością rzeczywistego wykorzystania przez wnioskodawcę informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2111/13; z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 787/10, z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1737/11 oraz z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 3097/12). Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. wyrok z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2048/22), działanie danego wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Z tej przyczyny argumentacja skargi, zmierzająca do wykazania, że skarżąca działa w "interesie ogółu", nie może zostać uznana za wystarczającą do przyjęcia, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka "szczególnej istotności" dla interesu publicznego określona w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak wynika z tego przepisu, kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że kwalifikowana forma interesu publicznego – "szczególnie istotnego" - oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa, czy społeczeństwa, działań i jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05 oraz z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10). Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., dla jej uzyskania powinien przy tym wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, której "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnione zostały wyżej wymienione przesłanki. W skierowanym do organu piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r. skarżąca wyjaśniła, że uzyskanie żądanej informacji będzie przydatne ze społecznego punktu widzenia. Jednak sama ta okoliczność, abstrahując od oceny jej prawdziwości, nie świadczy o tym, iż uzyskanie żądanej informacji może zostać uznane za szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżąca nie wskazała, jakie konkretne działania zamierza podjąć, dysponując żądanymi informacjami, podając jedynie ogólnie, że po uzyskaniu informacji będzie zmierzać do ich upowszechnienia. Nie wyjaśniła jednak, w jaki sposób uzyskanie żądanych informacji może doprowadzić do uzyskania przez samą skarżącą konkretnych rezultatów służących poprawie funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochronie interesu publicznego. Wyjaśnienia skarżącej nie mogą być zatem, w ocenie Sądu, uznane za wystarczające do przyjęcia, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka szczególnej istotności uzyskania żądanej informacji przetworzonej dla interesu publicznego. Sąd podzielił z tej przyczyny również w tym zakresie stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ przyjął bowiem zasadnie, że skarżąca nie wykazała wystąpienia w tej sprawie przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, która uzasadniałaby zaangażowanie znacznych środków osobowych, czasowych i materialnych dla udostępnienia skarżącej żądanych informacji. Spełnienie omawianej przesłanki nie wynika także z charakteru żądanej informacji. Z wszystkich wyżej podanych przyczyn Sąd uznał postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Odnosząc się do wniosku organu o ewentualne zastosowanie w tej sprawie art. 208 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie, by postępowanie skarżącej można było uznać za niesumienne lub oczywiście niewłaściwe, a w konsekwencji brak było podstaw do włożenia na skarżącą obowiązku zwrotu kosztów postępowania na podstawie tego przepisu. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło