II SA/Wa 200/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu D. od decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić stronie składającej sprzeciw kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od sprzeciwu. [...] Kurator Oświaty (dalej Kurator) decyzją z [...] grudnia 2018 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej "Kpa.") w związku z art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, po rozpatrzeniu odwołania A. W. – przedstawiciela ustawowego D. W., od decyzji [...] utrzymującej w całości decyzję w sprawie skreślenia D. W. z listy uczniów wymienionej szkoły, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. [...] – sprzeciwiający w niniejszej sprawie (dalej D.), pismem z [...] stycznia 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. decyzji Kuratora z [...] grudnia 2018 r. W odpowiedzi na sprzeciw Kurator wniósł o jego odrzucenie, wskazując w szczególności, że D. wydając decyzję w sprawie o skreślenie ucznia z listy uczniów szkoły nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym, albowiem przedmiot sprawy rozstrzyganej decyzją nie dotyczy interesu prawnego tego organu, gdyż działa on jako podmiot wykonujący przyznane mu na mocy przepisów prawa kompetencje. W związku z tym Kurator stwierdził, że dyrektorowi szkoły nie przysługuje sprzeciw od decyzji organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 64b § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Przywołany przepis wyznacza zatem krąg podmiotów, którym przyznano legitymację skargową do zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym. I tak, można w tym zakresie wyróżnić trzy grupy podmiotów posiadających uprawnienie do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Kryterium wyodrębnienia pierwszej z nich (najbardziej licznej) jest posiadanie przez dany podmiot interesu prawnego we wniesieniu skargi, rozumianego jako istnienie związku między sferą praw i obowiązków tego podmiotu a zaskarżonym aktem lub czynnością. Wymaga przy tym podkreślenia, że interes ten może mieć swoje źródło nie tylko w normach prawa materialnego, ale również prawa procesowego lub ustrojowego (zob. T. Woś, Komentarz do art. 50, teza 7, w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer 2016 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 2019/16, LEX nr 325285). Oznacza to, że w przypadku tej kategorii podmiotów skarga może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej określonego podmiotu, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1958/07, LEX nr 463905). Z kolei do drugiej grupy zaliczać się będą podmioty enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę, tj. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna, dla których cechą wspólną jest to, że składają one skargę w "cudzej sprawie", a zatem dotyczącej interesów innych osób. Wreszcie, trzecią grupę stanowią inne niż ww. podmioty, którym ustawy (przepisy szczególne) przyznają prawo do wniesienia skargi. Posiadanie legitymacji skargowej stanowi podstawowy warunek prawidłowego (skutecznego) zaskarżenia określonego przejawu działalności administracji publicznej. Tym samym wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot inny niż wskazane w art. 50 p.p.s.a. – w szczególności z uwagi na brak legitymacji wynikający z braku interesu prawnego – ocenić należy jako niedopuszczalne, a w związku z tym dające podstawę do odrzucenia skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania administracyjnego nie może być organ, który z mocy przepisów prawa został powołany do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych. Uprawnień strony nie nadają takiemu organowi ani przepisy Kpa., ani przepisy p.p.s.a. W myśl art. 28 Kpa. stroną postępowania jest tylko podmiot występujący w danym stosunku administracyjnoprawnym w charakterze administrowanego. Pojęcia strony nie można zatem odnieść do podmiotu występującego w charakterze organu administracyjnego wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy i wydania decyzji w pierwszej instancji, w które, w niniejszej sprawie, wyposażony był D.. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem uzyskania jakiegoś uprawnienia albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu naruszające prawa danej osoby. Reasumując, D. nie był stroną w postępowaniu dotyczącym skreślenia D. W. z listy uczniów wskazanej na wstępie szkoły, ponieważ działał w tym postępowaniu jako podmiot wykonujący określone przepisami prawa kompetencje organu administracyjnego, a zatem nie posiadał legitymacji skargowej. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że wniesiony w przedmiotowej sprawie sprzeciw jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od sprzeciwu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a..