II SA/Wa 2004/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. U. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać P. U. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. oddalił skargę P. U. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 11 czerwca 2016 r. Skarżący, pismem z dnia 7 lipca 2016 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku w związku ze złożeniem wniosku po upływie ustawowego terminu. Skarżący wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2016 r. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i otrzymuje jedynie rentę socjalną w wysokości 604 zł. Nadto oświadczył, że oprócz domu o powierzchni 40 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego zaliczył opłaty za media i leki w łącznej kwocie 300 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 49/13 uznał, że przez określenie "tok postępowania" należy rozumieć także postępowanie, które zostało zainicjowane przez stronę postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w celu wzruszenia prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, bowiem w takim postępowaniu strona nie powinna być pozbawiona możliwości skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej z urzędu, jeżeli spełnia przesłanki otrzymania takiej pomocy (publ. Lex nr 1282977). W związku z powyższym, rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku, jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest renta socjalna w wysokości 604 zł. Wnioskodawca posiada orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy, stałe opłaty za media oraz koszt leków wynoszą łącznie 300 zł. W konsekwencji należy uznać, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.