II SA/Wa 2005/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-21
Skład orzekający: Janusz Walawski, Iwona Dąbrowska, Bronisław Szydło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji ostatecznej, ma obowiązek oznaczenia wszystkich stron postępowania, w tym osób, które nie były stroną w pierwotnym postępowaniu, ale których prawa mogą być dotknięte zmianą decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wszczynając i prowadząc postępowanie administracyjne, jest zobowiązany oznaczyć wszystkie strony (uczestników) postępowania. Nie może ograniczyć się wyłącznie do osoby, na wniosek której postępowanie zostało wszczęte, gdyż prawidłowe określenie stron ma kluczowe znaczenie dla ewentualnych przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego. W przypadku, gdy decyzja ostateczna dotyczyła kilku osób, organ prowadzący postępowanie w trybie nadzoru musi ustalić status wszystkich tych osób.Stan faktyczny
Skarżący M.B. domagał się zmiany ostatecznej decyzji Komendanta Miejskiego Policji w B. z 2000 r. nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego, powołując się na art. 154 § 1 Kpa. Organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję z 2000 r. w części dotyczącej M.B., a Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa materialnego. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nie oznaczył wszystkich stron postępowania.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M.B. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA - Iwona Dąbrowska, - Bronisław Szydło, Protokolant - Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2008 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowa uchylenia decyzji ostatecznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M.B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Komendant Miejski Policji w B., w dniu [...] czerwca 2000 r. wydał decyzję nr [...], którą:
1) nakazał opróżnienie lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...],
2) zobowiązał najemcę M. B. (emeryta policyjnego) oraz wszystkie osoby reprezentujące jego prawa do zajmowania tego lokalu, wymienione w decyzji o przydziale nr [...] wydanej w dniu [...] czerwca 1977 r. przez Komendę Wojewódzką Milicji w B., do zwolnienia przydzielonego mieszkania i przekazania go do dyspozycji Wydziału Zaopatrzenia Komendy Miejskiej Policji w B. w terminie jednego miesiąca, tj. do dnia [...] lipca 2000 r.
W wyniku złożonego przez ww. odwołania, działając z upoważnienia, Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., w dniu [...] września 2000 r. wydał decyzję nr [...], którą:
1) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej opróżnienia lokalu przez uprawnionych do zamieszkiwania w lokalu byłych członków rodziny policjanta, tj. D. K.– B., A. B. i A. B.,
2) utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części dotyczącej opróżnienia lokalu przez M. B.
M. B. – działając przez pełnomocnika – w dniu 18 maja 2006 r. złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. wniosek o zmianę powyżej określonych decyzji w części dotyczącej nakazu opróżnienia przez niego przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Domagając się zmiany decyzji w trybie nadzoru powołał się na art. 154 § 1 Kpa, gdyż jego zdaniem przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony, a nie ma podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Komendant Wojewódzki Policji w B., w dniu [...] lipca 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2000 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 915/06 stwierdził nieważność tej decyzji, gdyż zdaniem Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję rażąco naruszył art. 138 i art. 16 Kpa.
Komendant Wojewódzki Policji w B., w dniu [...] marca 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2000 r. nr [...], jako bezprzedmiotowe.
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] maja 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ ten, w dniu [...] lipca 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił "uchylenia i zmiany decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...].09.2000 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] przez Pana M. B."
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] września 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził m.in., że "interes strony, polegający na przywróceniu jej prawa zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] nie zasługuje na przymiot słuszności, a wręcz przeciwnie rażąco narusza interes innych osób. W niniejszej sprawie zatem nie znajdą zastosowania przesłanki wyrażone w przepisach art. 154 K.p.a., pozwalające na uchylenie lub zmianę prawomocnej decyzji administracyjnej".
Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi złożonej przez M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł zarzut, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a w szczególności art. 95 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji (Dz. U. z 2000 r. Nr 7, poz. 58). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie jego uprawnienia do zajmowania przydzielonego mu lokalu oraz o zasądzenie od organu zwrotu poniesionych kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdził, że nie znalazł podstaw do jego zmiany. Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi. Zasada ta wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.
Na wstępie należy stwierdzić, że organ administracji publicznej, wszczynając i prowadząc postępowanie administracyjne, jest zobowiązany oznaczyć wszystkie strony (uczestników) postępowania i nie może ograniczyć się wyłącznie do oznaczenia jako strony osoby, na wniosek której postępowanie zostało wszczęte. Oznaczenie stron lub uczestników postępowania wskazuje bowiem na ich prawa i obowiązki. Kwestia prawidłowego określenia stron (uczestników) ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia ewentualnych przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący, powołując się na art. 154 § 1 Kpa, wniósł o zmianę decyzji ostatecznej Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] września 2000 r. nr [...]. Adresatami tej decyzji, oprócz skarżącego, byli również D. K. – B., A. B. i A. B.
W tym stanie rzeczy na organie, który wszczął postępowanie administracyjne ciążył obowiązek ustalenia statusu tych osób w prowadzonym postępowaniu. Ten obowiązek nie został przez organ spełniony.
Prowadząc ponownie postępowanie organ zobowiązany jest wykonać ten obowiązek, a ponadto ustalić, czy na dzień wydania decyzji, której zmiany domaga się skarżący istniał przepis prawa materialnego zezwalający na wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu tylko w stosunku do skarżącego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 132, art. 135 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło