II SA/Wa 2005/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. O. i W. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. O. i W. O. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym H. O. i W. O. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na osobnym formularzu PPF przez każdego ze skarżących) skarżąca H. O. i skarżący W. O. zażądali zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący (będący małżeństwem) podali, że mają na utrzymaniu troje uczących się dzieci – w wieku 13, 18 i 20 lat. Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 1.040 zł. Dodatkowo też pracuje na umowę zlecenia, uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 2.587,38 zł miesięcznie. Natomiast skarżąca osiąga miesięcznie dochód w kwocie ok. 1.000 zł, świadcząc pracę na podstawie umowy zlecenia. Skarżący oświadczyli, że zarówno oni, jak też ich dzieci nie posiadają żadnego majątku. Do miesięcznych wydatków rodziny należą: opłata za mieszkanie – 600 zł, opłata za gaz – ok. 40 zł, opłata za energię elektryczną – ok. 122 zł, opłata za telefon komórkowy skarżącego – ok. 40 zł. Skarżący i jego żona w roku 2011 osiągnęli dochód w łącznej wysokości 32.032,43 zł. Skarżący posiada rachunek bankowy, na którym na dzień [...] listopada 2012 r. zostały zgromadzone środki pieniężne w wysokości 13.250,74 zł (vide dokumenty nadesłane przez skarżącą w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] grudnia 2012 r. [...]). W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżący wyjaśnili, że posiadają oszczędności w kwocie 11.000 zł stanowiące zabezpieczenie na wypadek utraty pracy bądź jakichkolwiek potrzeb związanych z dziećmi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść bowiem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona regulując ciążące na niej zobowiązania żąda, by koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego pokrywał jej Skarb Państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, do osób bardzo ubogich, które mają problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych (takich jak np. wyżywienie czy zakup leków niezbędnych w procesie leczenia) i nie są w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem skarżący przy łącznych dochodach w wysokości 4.627,38 zł i wydatkach w kwocie ok. 800 zł (w skali miesiąca) są w stanie pokryć koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 300 zł. Ponadto środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym skarżącego (ponad 13.000 zł) pozwalają na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.