II SA/Wa 2005/18

WyrokWSA w Warszawie2019-06-10

Skład orzekający: Janusz Walawski, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata statusu osoby bezrobotnej następuje z mocy prawa w momencie niespełnienia warunków określonych w ustawie, czy też wymaga wydania decyzji deklaratoryjnej przez organ?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny. Utrata statusu następuje z mocy prawa w momencie niespełnienia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a organ jedynie stwierdza ten fakt. Organ prawidłowo orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej, ponieważ skarżący nie był zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G.K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Organ uznał, że skarżący nie jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze ze względu na stan zdrowia. Skarżący zarzucił niezgodność decyzji z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do ochrony zdrowia i życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Wojewoda [...] i, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm.), w dniu [...] września 2018 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] o utracie przez G. K. stausu osoby bezrobotnej z dnie [...] lipca 2018 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 33 ust. 3 przedmiotowej ustawy, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni. Natomiast art. 2 ust. 1 pkt przedmiotowej ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 przedmiotowej ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. G. K. w dniu [...] lipca 2018 r. złożył w Urzędzie Pracy [...] oświadczenie na podstawie którego Wojewoda [...] stwierdził, że nie jest on zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze. Należy podkreślić, że sam fakt pozostawania bez pracy, rejestracja w organie zatrudnienia czy zamiar korzystania z określonych świadczeń i przywilejów nie przesądzają jeszcze o przynależności do grupy osób bezrobotnych w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Istotnymi cechami charakteryzującymi pojęcie prawne "bezrobotnego" jest bowiem zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Brak tej gotowości stanowi negatywną przesłankę do uzyskania bądź utrzymania statusu bezrobotnego. G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r. zarzucają, że jest ona niezgodna z Konstytucją RP, a w szczególności z prawem do ochrony zdrowia i życia obywateli (art. 38, art. 68 Konstytucji RP). Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości wydanych decyzji stanowi wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy odnosząca się do definicji bezrobotnego, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, I oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: (...) l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także nie wykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nie uzyskiwanie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w urzędzie pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na czas jej trwania, czy wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Podkreślenia wymaga, że decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny. Sąd podziela stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 2652/13, publ. Lex nr 2153724, że termin utraty statusu osoby bezrobotnej w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 określony został poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i konieczne jest ustalenie go przez starostę w zależności od okoliczności sprawy. Sąd ten zauważył, że argumentem przemawiającym za powyższą koncepcją jest art. 74 ustawy, zgodnie z którym bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Ustawodawca założył przy tym, że decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną, skoro dał termin 7-dniowy na poinformowanie o zaistniałym stanie prawnym (wyrok dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że skarżący nie jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze ze względu na stan zdrowia. Samo pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny, zainteresowany uzyskaniem pracy, musi więc, stawiając się w powiatowym urzędzie pracy, co jest jego obowiązkiem, wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. W takim stanie sprawy organy zasadnie orzekły o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego z dniem [...] lipca 2018 r., skoro spełnienie warunku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, łącznie z innymi, wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest niezbędne dla zachowania statusu bezrobotnego. W sytuacji zaś zaistnienia takiego przypadku w odniesieniu do osoby posiadającej status osoby bezrobotnej, organ obowiązany jest, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, pozbawić ją statusu bezrobotnego. Powołany przepis reguluje tę kwestię w sposób kategoryczny, nie pozostawiając organowi swobody w decydowaniu. Zarzuty skargi nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że warunki utraty statusu osoby bezrobotnej są określone ustawowo. Podkreślenia wymaga, że przyjęcie przez ustawodawcę w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy konstrukcji, w której termin utraty statusu osoby bezrobotnej określony został poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dodać należy, że w dacie rejestracji skarżący został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, jak również o ciążących na nim, jako osobie bezrobotnej obowiązkach. Nie jest też możliwe branie pod uwagę aktualnego stanu zdrowia czy sytuacji majątkowej skarżącego. Okoliczności te dla oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem są obojętne. W ocenie Sądu, organy ustaliły fakty na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.) a więc przy podjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Organ poinformował zainteresowanego o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 K.p.a.), a także w sposób należyty wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 K.p.a.) oraz odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych przez niego w odwołaniu. Dlatego też postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z zasadą budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Nie zostały również naruszone wskazane przez skarżącego przepisy Konstytucji RP. Utrata statusu osoby bezrobotnej nie powoduje pozbawienia opieki zdrowotnej, co wynika wprost z art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510). Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek możliwości odstąpienia od zasad przewidzianych w ustawie, a tym samym nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania statusu bezrobotnego. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło