II SA/Wa 2006/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński (spr.), WSA, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na stanowisko służbowe oddala skargę Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.) utrzymał w mocy swoją decyzje poprzedzającą z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], którą na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 wyżej wymienionej ustawy, przeniósł L. M. z Izby Celnej we W. do pełnienia służby w Izbie Celnej w P. W uzasadnieniu decyzji organ podał między innymi, że w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej nastąpiło zmniejszenie zadań służbowych w izbach celnych znajdujących się na zachodniej granicy, natomiast w izbach celnych położonych na wschodniej granicy Polski, będącej jednocześnie granicą Unii Europejskiej, nastąpił wzrost tych zadań. Z zaistniałą sytuacją zaszła konieczność przeniesienia funkcjonariuszy z izb "zachodnich" do "wschodnich". Organ wskazał na normę prawną zawartą w art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, umożliwiającą przeniesienie funkcjonariusza celnego do innej izby celnej z uwagi na ważne względy służbowe, którymi w jego ocenie są wyżej wskazane okoliczności. Polemizując z zarzutami przedstawionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef Służby Celnej wskazał, iż cały proces alokacji podlega ciągłym zmianom i zarówno o przeniesieniach, jak i o zmianach dokonywanych w związku z tymi przeniesieniami wszyscy celnicy byli informowani na bieżąco. Organ przyznał, iż początkowo z uwagi na wiek funkcjonariusza – 54 lata i 32 – letni staż pracy L. M. był wyłączony z procesu alokacji, zgodnie z treścią pkt. II ust. 4 "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" zawartym pomiędzy pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. Jednakże Protokół ten w pkt III ust. 9 zezwala, aby w przypadku niewystarczającej liczby osób wyłonionych do procesu alokacji objąć tym procesem także osoby pierwotnie z tego procesu wyłączone z uwagi na wiek i staż pracy. Protokół w pkt IV zawiera nadto zapis pozwalający na modyfikowanie zawartych w nim zasad, przy uwzględnieniu specyfiki danej Izby Celnej i pod warunkiem uzgodnienia z zakładową organizacja związkową. Z tych też przyczyn L. M. został wytypowany do przeniesienia służbowego z uwagi na ważne względy służbowe. Nadto Szef Służby Celnej podkreślił, iż z procesu alokacji wyłącza jedynie przesłanka zawarta w treści art. 19 ustawy o Służbie Celnej, której funkcjonariusz nie spełnia. Natomiast skoro stan zdrowia funkcjonariusza zezwala na pełnienie służby w Izbie Celnej we W., nie ma zatem przeszkód zdrowotnych do pełnienia tej służby w Celnej w P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. M. zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad określonych w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej", które wyłączają go z procesu alokacji z uwagi na wiek i staż pracy, a także z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, albowiem funkcjonariusz nie był informowany o przebiegu tego postępowania. Naruszono także gwarantowane w Konstytucji RP: art. 18, art. 47, art. 65 ust. 1 i art. 68 zasady ochrony życia prywatnego i rodzinnego, gdyż przeniesienie służbowe funkcjonariusza zagraża trwałości rodziny. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nadto polemizując z zarzutami skarżącego, wskazywał na jawność postępowania w sprawach przeniesienia. Podkreślił ważne względy służbowe, które stanowiły przyczynę przeniesienia funkcjonariusza oraz wskazał, iż przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia funkcjonariusza zawiera wyłącznie art. 19 ustawy pragmatycznej, wskazując, iż skarżący przesłanek tych nie spełniał. W ocenie Szefa Służby Celnej "Protokół uzgodnień ...", na który powołuje się L. M. nie ma charakteru aktu bezwzględnie obowiązującego. Dokument ten zawiera zapis pozwalający na modyfikowanie zawartych w nim zasad, przy uwzględnieniu specyfiki danej Izby Celnej i pod warunkiem uzgodnienia z zakładową organizacja związkową, a nadto w określonych przypadkach Protokół umożliwiał przeniesienie służbowe celnika wyłączonego pierwotnie z procesu alokacji z uwagi na wiek i staż. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując pod tym kątem skargę L. M., Sąd nie stwierdził, aby Szef Służby Celnej, podejmujący zaskarżoną decyzję o przeniesieniu skarżącego do innej miejscowości, dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną przeniesienia służbowego skarżącego stanowił przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, przewidujący możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego z ważnych względów służbowych do innej miejscowości. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można przenieść" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy. Do oceny Szefa Służby Celnej należało zatem podjęcie decyzji o przeniesieniu służbowym skarżącego do innej miejscowości lub pozostawienie go na dotychczasowym stanowisku. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Z treści tego przepisu wynika również, że musi być spełniona przesłanka umożliwiająca przeniesienie funkcjonariusza do innej miejscowości, a mianowicie muszą przemawiać za tym "ważne względy służbowe". W rozpatrywanej sprawie tymi ważnymi względami był zmiany strukturalne i etatowe w izbach celnych. Niewątpliwie ta zasadnicza przesłanka została w niniejszej sprawie spełniona. Należy przy tym zauważyć, że Sąd nie jest władny kwestionować tego rodzaju zmian pod względem ich zasadności i celowości, jak również ingerować w prowadzoną przez Szefa Służby Celnej politykę kadrową związaną z efektywnym przeprowadzaniem kontroli celnej, jak i ingerować w kryteria typowania funkcjonariuszy do przeniesienia służbowego. Skoro przeniesienie służbowe skarżącego wynikało z rzeczywistego zmniejszenia ilości etatów w jednostce, w której pełnił służbę celną, to istniała podstawa do zastosowania przepisu art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Bezspornym jest również, że nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia skarżącego do innej miejscowości, wymienione w art. 19 powołanej ustawy o Służbie Celnej, zaś jedynie te przesłanki mogą tu być wiążące. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego. "Protokół uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" zawarty pomiędzy pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. (pkt III ust. 9) umożliwia, aby w przypadku niewystarczającej liczby osób wyłonionych do procesu alokacji objąć tym procesem także osoby pierwotnie z tego procesu wyłączone z uwagi na wiek i staż pracy. Nadto w pkt IV Protokół zawiera zapis pozwalający na modyfikowanie zawartych w nim zasad, przy uwzględnieniu specyfiki danej Izby Celnej i pod warunkiem uzgodnienia z zakładową organizacja związkową. A zatem trudno zarzucić organowi naruszenie niniejszych ustaleń. Przy czym podkreślić tu należy, iż wspomniany dokument nie jest aktem bezwzględnie obowiązującym. Podnoszony przez skarżącego zły stan zdrowia, dopóki mieści się on w pojęciu czasowych niedyspozycji, stwierdzonych zwolnieniami lekarskimi, nie może w niczym ograniczać jego dyspozycyjności jako funkcjonariusza i po ustaniu tego stanu w niczym nie przeszkadza w pełnieniu służby, a zatem nie wyłącza możliwości przeniesienia funkcjonariusza do innej izby celnej, z uwagi na ważne względy służbowe. Gdyby natomiast stan ten uniemożliwiał w ogóle pełnienie służby, w takiej samej mierze dotyczyłby stanowiska służbowego w każdej izbie celnej na terenie kraju. Tak więc, zarzut L. M., iż jego stan zdrowia uniemożliwia przeniesienie służbowe jest chybiony. Sąd podzielił w tym zakresie argumentacje organu. Podkreślenia wymaga, że wykonywanie zawodu celnika realizuje się w postaci służby, a nie stosunku pracy. W zamian za pewne uprawnienia zawarte w pragmatyce służbowej, dla dobra pełnienia tej służby od celników wymaga się zdecydowanie większej dyspozycyjności niż od zwykłych pracowników. Nierzadko też pełnienie służby łączy się z utrudnieniami życia osobistego. Dlatego też Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez zaskarżoną decyzję zasady słusznego interesu strony, czy też zasady ochrony rodziny zawartych w Konstytucji PR, na co powołuje się funkcjonariusz. W ocenie Sądu nie nastąpiło także naruszenie przepisów prawa procesowego przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji. Szef Służby Celnej przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należycie i wyczerpująco informował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Reasumując, stwierdzić należy, że Szef Służby Celnej w należyty sposób wykazał spełnienie przesłanek zawartych z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji o przeniesieniu służbowym i to zarówno co do przepisów prawa materialnego, jak również co do przepisów postępowania administracyjnego, w takim stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych powodów na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.