II SA/Wa 2009/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-19
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa i czy przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Ponadto, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 262 PPSA, przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że jej trudna sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i męża.Stan faktyczny
T. M. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała na swoją chorobę, niepełnosprawność, brak dochodu poza zasiłkiem pielęgnacyjnym oraz utrzymywanie się z emerytury męża. Mąż posiadał również majątek w postaci mieszkania, nieruchomości rolnej i budynku gospodarczego. Skarżąca ponosiła wysokie koszty leków.Rozstrzygnięcie
Przyznano T. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać T. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
T. M. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania jej emerytury w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, przesłała powyższy wniosek na urzędowym formularzu, w zakreślonym terminie, wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata.
U uzasadnieniu podała, że jest osobą bardzo chorą i niepełnosprawną, oraz że nie posiada żadnego dochodu, jedynie z pomocy społecznej otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Z tego względu pozostaje na utrzymaniu swojego męża, który posiada emeryturę w wysokości 1.643,52 zł.
Skarżąca oświadczyła również, że jej mąż jest właścicielem mieszkania o pow. 22,50 m2 , nieruchomości rolnej o wielkości 0,1180 ha oraz budynku gospodarczego o pow. 77 m2 .
Jednocześnie wskazała, że na zakup leków przeznacza kwotę ponad 300 zł miesięcznie.
Do wniosku została dołączona kserokopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżacej.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na T. M. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi T. M. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej, jest trudna.
Jest osobą schorowaną i niepełnosprawną w stopniu trwałym, pozostaje na utrzymaniu męża, gdyż zasiłek pielęgnacyjny, który otrzymuje nie wystarcza nawet na wykupienie koniecznych leków.
Łączny dochód małżonków stanowi kwota 1.796,52 zł, co na jedną osobę średnio wynosi 898 zł miesięcznie.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło