II SA/Wa 2015/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skarg J.K. i J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego postanawia: 1. przyznać J. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić przyznania J. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J. K., po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2013 r. jego skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji, złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Powyższy wniosek uzupełnił pismem z dnia 8 września 2013 r. Wskazał, że jego dochód stanowi emerytura w wysokości 2.421,22 zł, z tej kwoty spłaca kredyt w wysokości 1.024 zł miesięcznie i ponosi koszty utrzymania (w tym opłaty związane z eksploatacją mieszkania) – w wysokości około 1.000 zł miesięcznie. Ponadto podał, że nie ma żadnego majątku ani oszczędności. Do wniosku dołączył oświadczenie syna J. K. o wysokości średniego miesięcznego wynagrodzenia, które wynosi 1.820 zł brutto – 1.334 zł netto, kserokopię decyzji ZUS I Oddział w [...] z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji emerytury, wyciąg z konta bankowego za okres od [...] maja 2013 r. do [...] sierpnia 2013 r., dokumenty, z których wynika wysokość opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, w tym opłat za gaz, energię elektryczną, telefon, Internet. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca mieszka wraz z synem w jednym mieszkaniu, do którego nie posiadają tytułu prawnego (została wydana decyzja o nakazanie opróżnienia zajmowanego lokalu). Wnioskodawca i jego syn uzyskują stałe dochody w łącznej wysokości 3.755 zł. Z tej kwoty około 1.200 zł wynoszą opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (w tym gaz i energia elektryczna), spłata kredytu 1.024 zł. Oznacza to, że średnio miesięcznie na utrzymanie jednej osoby pozostaje kwota około 760 zł. Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej dochody oraz stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych i często nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb (opłacenie kosztów utrzymania mieszkania oraz wyżywienie). W związku z powyższym trzeba uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednocześnie, stosownie do art. 245 § 1 i 3 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i życiową wnioskodawcy, wysokość kosztów utrzymania oraz fakt, że w sprawie niniejszej skarżący obowiązany jest do uiszczania kosztów sądowych, a przy wniesieniu skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu I instancji obowiązuje przymus adwokacko – radcowski, stwierdzić należy, że obecnie uzyskiwane dochody nie pozwalają stronie na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.