II SA/Wa 2016/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant, Starszy referent Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a."), w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni palnej i amunicji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1839, dalej: "Ustawa"), utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] lipca 2018 r. o odmowie wydania p. M. M. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawca") pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - pismem z [...] marca 2018 r. Wnioskodawca zwrócił się do organu I. instancji o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej w ilości dwóch egzemplarzy; Wnioskodawca wskazał, że od grudnia 1997 roku jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego oraz Koła Łowieckiego nr [...] "[...]" w C., gdzie pełni jednocześnie funkcję prezesa; brak broni palnej uniemożliwia mu rzetelne wykonywanie swoich obowiązków wynikających z długoletniej przynależności do koła łowieckiego, a ponadto nie może uczestniczyć w polowaniach; we wniosku wskazano także, że Wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa i załączono orzeczenia lekarskie i psychologiczne (odpowiednio z [...] i [...] stycznia 2018 r.), - Wnioskodawca nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym jako przestępca i posiada pozytywną opinię w miejscu zamieszkania; w przeszłości posiadał pozwolenie na broń palną myśliwską, które cofnięto w 2014 roku z powodu nieposiadania zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 Ustawy, stwierdzoną orzeczeniem lekarskim z [...] kwietnia 2014 r.; z tego względu organ wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Centrum Medycyny Pracy w [...] od przedstawionych przez Wnioskodawcę orzeczeń, - w wyniku ponownych badań Wnioskodawca uzyskał pozytywne orzeczenie psychologiczne z [...] maja 2018 r. oraz negatywne orzeczenie lekarskie z [...] maja 2018 r., w którym wskazano, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 Ustawy i nie może dysponować bronią, - pismem z [...] czerwca 2018 r. Wnioskodawca wystąpił do organu I. instancji o zwrócenie się do Sołtysa Sołectwa C. o wydanie opinii o Wnioskodawcy, a także do [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] oraz do Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w L. celem uzyskania całości dokumentacji związanej z wydaniem negatywnej opinii; postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. organ odmówił uwzględnienia powyższych żądań wskazując, że nie stanowią one istotnej okoliczności mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, - decyzją z [...] lipca 2018 r. odmówiono wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, a pismem z [...] lipca 2018 r. Wnioskodawca wniósł o przeprowadzenie dowodu z wydanych [...] lipca 2018 r. orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego wskazujących, że posiada on zdolność do dysponowania bronią; pismem z [...] lipca 2018 r. organ I. instancji powiadomił Wnioskodawcę, że postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej zostało zakończone przez wydanie decyzji, od której stronie przysługuje odwołanie, - na gruncie art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 Ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi - o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1878) - lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, a także uzależnionym od alkoholu lub substancji psychoaktywnych; przepis ten ma charakter obligatoryjny – wiąże organ co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy w przypadku ustalenia, że jego przesłanki zostały spełnione, - negatywne orzeczenie lekarskie wydane w wyniku odwołania ma dla organu moc wiążącą i determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty; prawodawca nie przewidział możliwości wydania pozwolenia osobie, która uzyskała choćby jedno ostateczne, negatywne orzeczenie kwestionujące jej zdolność do posługiwania się bronią, - prawo do posiadania broni palnej ma charakter szczególny, a dostęp do niego jest ściśle regulowany; osoba, której przyznano omawiane prawo musi – bez żadnych wątpliwości – dawać gwarancję bezpiecznego posługiwania się bronią; jednym z wymogów wprowadzonych przez ustawodawcę jest posiadanie zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią , potwierdzone odpowiednimi orzeczeniami, - organ nie jest uprawniony do oceny przyczyn, dla których uprawniony lekarz orzekł o braku zdolności do posiadania broni palnej; nie posiada także kompetencji do weryfikowania zasadności wydania wnioskodawcy oświadczenia określonej treści, ani do oceny rozbieżności występujących między poszczególnymi orzeczeniami; w przedmiotowej sprawie istotnym jest, że ostatecznym orzeczeniem uprawniony lekarz orzekł o niemożności dysponowania bronią przez Wnioskodawcę; orzeczenia lekarskie wydane w I. instancji nie mogą mieć wpływu na wydaną decyzję, gdyż straciły one moc wiążącą po wniesieniu odwołania przez organ, - na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie mogły mieć wpływu orzeczenia lekarskie i psychologiczne z [...] lipca 2018 r., ponieważ zgodnie z art.15h Ustawy orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest niepodważalne; organ będący związany orzeczeniem ostatecznym nie może ich oceniać (por. wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1447/07 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"); na gruncie art. 15i Ustawy wnioskodawca ma prawo zwrócić się do organu uprawnionego do kontroli prawidłowości wykonywania i dokumentowania tego rodzaju badań – wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia; przepisy prawa nie przewidują innej możliwości wzruszenia orzeczeń ostatecznych; z akt sprawy nie wynikało aby strona skorzystała z takiego uprawnienia. W skardze zarzucono naruszenie: - art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 Ustawy przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący nie wypełnił dyspozycji przepisu – nie istnieją okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, że Wnioskodawca jest osobą z zaburzeniami psychicznymi oraz nadużywającą alkoholu, - art. 8, art. 10, art. 81 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przez nieuwzględnienie wniosku z [...] czerwca 2018 r. o przeprowadzenie dowodów , które miałyby istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, - art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. przez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodów wskazanych w piśmie z [...]czerwca 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazano dodatkowo, że z uwagi na orzeczenie lekarskie z [...] maja 2019 r. ważny interes społeczny uzasadnił odmowę przyznania Skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej (art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 Ustawy). Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Trafna jest argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Zgodnie z przepisami Ustawy zarówno osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, z uwagi na jego reglamentacyjny charakter, muszą spełniać określone przepisami prawa warunki, w tym ich stan zdrowia musi być odpowiedni, aby mogły dysponować bronią. Stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 Ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego, lub wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Natomiast w myśl art. 15 ust. 3 Ustawy osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4, i potwierdzające, że może dysponować bronią - wydane przez lekarza i psychologa upoważnionego. Oznacza to, że każda osoba chcąca posiadać i dysponować bronią musi wykazać brak przeciwwskazań do dysponowania nią, co potwierdzają orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ma charakter obligatoryjny, a ustawodawca nie przewidział w takich przypadkach wyjątków. Do wydania omawianych orzeczeń właściwi są wyłącznie lekarze upoważnieni na mocy przepisów Ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2015 r., poz. 2210, dalej: "Rozporządzenie"), a orzeczenie powinno spełniać - określone dla niego w załączniku do rozporządzenia - wymogi. W niniejszej sprawie zarzuty skargi koncentrowały się na zakwestionowaniu negatywnego orzeczenia lekarskiego z [...] maja 2018 r., w którym uprawniony lekarz stwierdził, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 Ustawy. Należy podkreślić, że organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których upoważniony lekarz lub psycholog orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią. Nie mają również kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń lub posiadającej już broń orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez lekarzy albo psychologów w I., jak i w II. instancji. Wszelka dokumentacja badań, na podstawie których lekarz czy psycholog wydał swoje orzeczenie, pozostaje w dyspozycji tych orzeczników i podlega - podobnie jak ich praca - kontroli i nadzorowi właściwego wojewody, zgodnie z art 15i Ustawy. Wypada zauważyć, że organ Policji jako wyspecjalizowany w zakresie ochrony bezpieczeństwa publicznego, nie ma wiedzy ani kwalifikacji pozwalających na ocenę pracy osób posiadających wykształcenie w określonej dziedzinie nauk medycznych, w szczególności, gdy dwaj lekarze oceniają określony stan odmiennie – tak wyniki badań przedstawione do wniosku, potem na etapie odwoławczym, a następnie ponownie przeprowadzonych przez Wnioskodawcę. Brak uprawnienia do weryfikowania - przez organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia - poprawności badań przeprowadzonych w ramach procedury odwoławczej przed komisjami lekarskimi jest konsekwentnie podkreślany w judykaturze. Ugruntowane jest tam stanowisko, że ostateczne, wydawane w trybie § 8 Rozporządzenia orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń (por. wyrok NSA, sygn. akt OSK 1273/04 – dostępny w CBOSA). Ponadto, organy Policji są związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym i nie mogą ich oceniać, gdyż orzeczenia tego typu są niepodważalne (por. wyroki NSA, sygn. akt II OSK 1292/11, II OSK 1447/07 – dostępne w CBOSA). W takiej sytuacji ewentualne nieprawidłowości w danym zakresie mogą być podnoszone we wnioskach o wszczęcie procedury nadzorczej w myśl art. 15i Ustawy. Z kolei sąd administracyjny bada daną sprawę w jej granicach wyznaczonych zakresem rozstrzygania przez organ administracji. Skoro organ nie jest właściwy do oceny orzeczenia lekarskiego, nie czyni tego także sąd. Ocenia on natomiast, czy orzeczenie wydał uprawniony podmiot, jak również kwestie materialnoprawne, związane z rodzajem orzeczenia – czy orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnionego lekarza i psychologa. W danej sprawie wydały je podmioty upoważnione. Organ nie mógł wziąć pod uwagę orzeczenia lekarskiego i psychologicznego z dnia [...] lipca 2018 r., gdyż w trybie odwoławczym Skarżący uzyskał już ostateczne orzeczenia (z [...] i [...] maja 2018 r.), w których uprawnieni orzecznicy wypowiedzieli się jednoznacznie w kwestii jego zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią palną. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ wniosków dowodowych zgłoszonych pismem z [...] czerwca 2018 r. należy podkreślić, że na gruncie art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. W przedmiotowej sprawie taką okolicznością jest niewątpliwie zdolność fizyczna i psychiczna do dysponowania bronią przez Skarżącego. Została ona już jednak ustalona we wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego. Z tego względu przeprowadzenie kolejnych dowodów nie było zasadne. Zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 Ustawy także nie znajduje uzasadnienia, gdyż przedłożone w wyniku odwołania orzeczenie lekarskie w sposób jednoznaczny wskazuje, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną. Równocześnie w pouczeniu zawarta jest informacja, że przedmiotowe orzeczenie jest ostateczne. Z kolei zarzut uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu należy uznać za niezasadny ze względu na fakt, że wnioski dowodowe przedstawione przez Skarżącego nie mogły mieć istotnego wpływu na toczące się postępowanie administracyjne. Ponadto, brak podstaw do uznania, aby organ uniemożliwił Wnioskodawcy czynny udział w postępowaniu administracyjnym - możliwości skorzystania z przysługujących mu praw wynikających z art. 10 § 1 i art. 73 K.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania - zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.