II SA/Wa 2019/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby oraz inwalidztwa 1. stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zdolności do pełnienia służby i utrzymanego nim w mocy w tej części orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] oraz orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w części dotyczącej zdolności do pełnienia służby i utrzymanego nim w mocy w tej części orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...]; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] na podstawie skierowania z dnia [...] stycznia 2023 r. wystawionego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby funkcjonariusza Służby Celno - Skarbowej w celu ustalenia zdolności fizycznej w związku z ubieganiem się o przyznanie zwiększenia do emerytury z tytułu inwalidztwa, orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] uznała J. L., byłego funkcjonariusza służby Celno-Skarbowej - (część A orzeczenia) za zdolnego do służby z ograniczeniem (kategoria B). W punkcie A.8 wskazano data zwolnienia ze służby [...].01.2023 r. Część B orzeczenia (związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz uszczerbku na zdrowiu-nie dotyczy), część C orzeczenia (inwalidztwo) - rozpoznano schorzenie współistniejące zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa C3-C4,C4C5-C6 i C6-C7, nie zaliczono badanego do żadnej grupy inwalidzkiej. RKL rozpoznała w punkcie 11.1 części A orzeczenia – zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa C3-C4,C4C5-C6 i C6-C7 §25p.2r.5 B. Orzeczenie zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398 z późn.zm.), rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 25 kwietnia 2017 r. poz. 831), rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. poz. 2473). Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o komisjach lekarskich, po rozpatrzeniu odwołania J. L. uchyliła orzeczenie RKL w [...] nr [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez [...] RKL w [...]. CKl zaleciła weryfikację rozpoznania zgodnie z posiadaną dokumentacją. Uzupełnienie dokumentacji o dokumentację z leczenia w poradni neurologicznej, przeprowadzenie badania własnego i zlecenie konsultacji neurologicznej oraz okulistycznej. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] rozpoznała w punkcie 11.1 części A – chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa bez deficytów neurologicznych §25p.2.kol.5 B. W punkcie 12 części A - uznała J. L. za zdolnego do służby z ograniczeniem (kategoria B). Część B orzeczenia (związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz uszczerbku na zdrowiu-nie dotyczy), część C orzeczenia (inwalidztwo-nie dotyczy). RKL przeanalizowała zalecone przez CKL badania dodatkowe tj. neurologiczne i okulistyczne, nie znalazła żadnych przesłanek do orzeczenie grupy inwalidzkiej. W związku z powyższym wymienione schorzenie w pkt 1 rozpoznania, które mieszcząc się w kategorii zdrowia B czyni orzekanego zdolnym do służby w SCS z ograniczeniem. Orzeczenie zostało wydane na podstawie ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 25 kwietnia 2017 r. poz. 831). J. L. w odwołaniu od orzeczenia RKL nr [...] wniósł o jego uchylenie i wydanie orzeczenia określającego istnienie przewlekłej choroby układu ruchu tj. uszkodzenia krążków międzykręgowych i istnienie przeciążeniowych zmian zwyrodnieniowych w odcinku szyjnym i lędźwiowym powstałych w warunkach służby związanej z wymuszoną postawą ciała, nadmiernym przeciążeniem i mikrourazami wypełniającym przesłanki określone w § 1 pkt 1) załącznik nr 1 l.p. 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej. Odwołujący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez zastosowanie w części A orzeczenia w punkcie 11. 1/ - § 25 p. 2 kol.5 B (nie podano nawet skąd wziął się ten §), który to przepis dotyczy rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz.U. 2017.831), które to rozporządzenia wypełnia delegację art. 207 ust. 8 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2023.615 t.j.) zamiast § 1 pkt 1) załącznik nr 1 l.p. 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej, które to rozporządzenie wypełnia delegację art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U.2022.1626 t.j.); naruszenie przepisów prawa procesowego przez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego - we wniosku o ustalenie prawa do podwyższenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zaznaczył, iż przez ponad 30 lat swoją pracę wykonywał w wymuszonej pozycji ciała i w różnych warunkach atmosferycznych. Wskazał, że pozycja taka narażała na stały ucisk i nadmierne obciążenie aparatu kostno-stawowego. Niniejsze potwierdza załączony dokument "Skierowanie na badania lekarskie", w którym stwierdzono, iż na jego stanowisku pracy wykonywana jest "Praca samodzielna wymagająca szczególnej koncentracji, chodzenia i wymuszonej pozycji ciała, sprawności obu rąk, dobrej ostrości wzroku, wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń, w narażeniu na stres oraz zmienne warunki atmosferyczne". Wymuszona pozycja ciała spowodowała schorzenie ortopedyczne w postaci zwyrodnienia kręgosłupa. W trakcie pełnienia służby wielokrotnie korzystał z leczenia sanatoryjnego, aby usprawnić funkcjonowanie kręgosłupa i przynajmniej ograniczyć ból". Odwołujący do wniosku załączył m.in. wyniki badań, zaświadczenia lekarski, skierowania. Odwołujący w uzasadnieniu zaznaczył, że komisja nie odniosła się np. do wyników rezonansu magnetycznego, w którym można przeczytać, że: w odcinku szyjnym - m. in. zachowanie lordozy, dehydratację tarcz międzykręgowych, ślad obrzęku szpiku kostnego C5-C6, C6-C7, na przestrzeni międzykręgowej C3-C4 bulging (uwypuklenie krążka międzykręgowego obejmujący, co najmniej jedną czwartą lub połowę jego obwodu) tarczy międzykręgowej, na poziomie przestrzeni międzykręgowej C5-C6, C6-C7 szerokopodstawna wypuklina tarczy międzykręgowej, a w odcinku lędźwiowym - m. in. lordozę lędźwiową, pogłębione ustawienie kości krzyżowej z przesunięciem linii statycznego obciążenia kręgosłupa do przodu, odwodnienie krążków międzykręgowych wielopoziomowo, z obniżeniem wysokości krążków Th11 do L1 i L5-S1, naczyniak trzonu L5 wielkości 11mm, na poziomie przestrzeni międzykręgowej Th11-Th12 medialna wypuklina krążka międzykręgowego, dokanałowo na głębokość do 4,5mm, z odwarstwieniem więzadła podłużnego tylnego, z modelowaniem brzusznego zarysu rdzenie. Wymiar ap worka oponowego 10mm - zwężony. Na poziomie przestrzeni międzykręgowej Th11-L1 szerokopodstawna wypuklina krążka międzykręgowego, dokanałowo na głębokość do 3mm. Komisja nie zapoznała się z tymi wynikami wystarczająco wnikliwie. Odwołujący podniósł, że RKL wypełniając zalecenia CKL zleciła wykonanie konsultacji neurologicznej. Konsultacja odbyła się w dniu [...].11.2023 r., neurolog stwierdziła, że "Pacjent wymaga regularnej rehabilitacji i leczenia stałego w Poradni Neurologicznej". RKL nie wskazała jakie okoliczności przemawiają za uznaniem, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do podwyższenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Powyższe, w ocenie odwołującego, nie spełnia wymogu "szczegółowości" uzasadnienia, nadaje rozstrzygnięciu cechę arbitralności i czyni niemożliwym jego kontrolę. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 310), utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...]. CKL wskazała, że po zapoznaniu się z odwołaniem od orzeczenia RKL i całością akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie skierowała odwołującego na konsultację neurochirurgiczną. W badaniu neurologicznym z dnia [...] października 2024 r. "Krzywizny fizjologiczne kręgosłupa C, Th i L zachowane. Prawidłowe napięcie mięśni przykręgosłupowych. Bez asymetrii mięśniowej kończyn górnych. Ruchomość szyi nieznacznie ograniczone. Ruchy obręczy barkowej w pełnym zakresie. Bez zespołu korzeniowego z poziomu szyi. Ograniczenie ruchomości tułowia w zakresie zgięcia (pp - 40cm.) oraz nieznacznie ograniczona rotacja w lewo i w prawo. Objaw szczytowy ujemny. Objawy rozciągowe ujemne. Odruchy ściągniste żywe, równe, chód wydolny. Czucie obwodowe zachowane." W podsumowaniu opinii po badaniu własnym i zapoznaniu się z badaniami obrazowymi kręgosłupa MR odcinka C, Th, L-S Konsultant rozpoznał: "Wielopoziomowe dyskopatia szyjna, piersiowa i lędźwiowa z wypuklinami krążków międzykręgowych bez ewidentnej kompresji struktur nerwowych u osoby z przeciążeniowym zespołem bólowym aktualnie bez objawów ubytkowych, patologicznych i korzeniowych ze strony układu ruchowego." Schorzenie kręgosłupa zostało prawidłowo zakwalifikowane przez [...]RKL do §25p2 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r., gdzie w rubryce 5 widnieje wyłącznie kategoria B - zdolny do służby z ograniczeniem. Schorzenie nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami służby, gdyż opisane warunki i właściwości służby nie spełniają kryteriów szczególnych właściwości i warunków służby. Uwzględniając powyższe CKL nie znalazła podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia i na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 1 ustawy o komisjach lekarskich utrzymała w mocy wyżej wymienione orzeczenie. Orzeczenie CKL z dnia [...] października 2024 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi J. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia w całości i stwierdzenie, iż orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zarzucił naruszenie prawa w szczególności przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego, w tym zasad ogólnych k.p.a.: zasady praworządności - orzeczenie wydane zostało w oparciu o przepis dotyczący innego stanu faktycznego; zasady prawdy obiektywnej - organ w orzeczeniu nie wskazał, które i dlaczego dowody w sprawie nie zostały przez niego uwzględnione, a którym dał wiarę; zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony - jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony; zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa - organ nieprawidłowo rozważył stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy; zasady czynnego udziału strony w postępowaniu - przed wydaniem orzeczenia nie umożliwiono skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; zasady szybkości i prostoty postępowania - obie komisje nie wydały swoich orzeczeń w ustawowych terminach, nie informowały skarżącego o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie, a także o wyznaczeniu nowego terminu, wzywały skarżącego do stawania wielokrotnie przed konsultantami, mając już wcześniejsze opinie i w oparciu o nieistniejącą podstawę prawną (rozporządzenia delegowane z ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, która to ustawa nie dotyczy skarżącego). Skarżący w uzasadnieniu szerzej rozwinął zarzuty skargi, m.in. przytoczył treść art. 1 ust. 1 oraz art. 207 ust. 8 ustawy o KAS. Skarżący podniósł, że z dniem [...].01.2023 r. przestał być funkcjonariuszem (art. 179 ust. 1 pkt 10 ustawy o KAS – skarżący załączył kopię decyzji o ustaleniu prawa do emerytury, w której wskazano, iż [...].01.2023 r. nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby) i w stosunku do niego ustawa ta nie może być stosowana, a konsekwentnie także wydane na jej podstawie rozporządzenia. Wskazał, że do orzeczenia winny być zastosowane przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, stosownie do treści art. 20 ust. 4 ww. ustawy, a delegację tego ustępu wypełnia rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej oraz załącznik do tegoż rozporządzenia: Załącznik Nr 1 l.p. 8. Skarżący nadmienił, że w wyniku konsultacji z dnia [...].10.2024 r. wskazano "Wielopoziomowa dyskopatia szyjna, piersiowa i lędźwiowa z wypuklinami krążków międzykręgowych", nadmienił, iż w trakcie konsultacji Konsultant zadał mu pytanie, czy neurolog nie sugerował, aby przeprowadzić operację kręgosłupa, co wskazuje na zaawansowany stan schorzenia u skarżącego oraz na spełnienie przesłanek zawartych w powyższym załączniku do rozporządzenia. Skarżący dodał, że jego służba wykonywana była w szczególnych właściwościach i warunkach służby. Zaznaczył, że przed służbą w KAS pełnił służbę przez wiele lat w Służbie Celnej oraz, że obie służby wymagały długotrwałego obciążenia mięśni, wymuszonej postawy ciała powodującą ucisk na pnie nerwów oraz narażającą na stały ucisk i nadmierne obciążenie aparatu kostno-stawowego. Skarżący ocenił, że subsumpcja winna więc dotyczyć wyłącznie stwierdzenia, iż schorzenie występuje bez określania jego stopnia i nie powinna zawierać stwierdzenia, że skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem, gdyż takie stwierdzenie oparte jest o rozporządzenie, które nie powinno być stosowane. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Skarżący w piśmie z dnia 23 grudnia 20214 r. (uzupełnionym pismem z dnia 8 stycznia 2025 r.) podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. Z treści skargi wynika, że skarżący zaskarżył w całości orzeczenie CKL z dnia [...] października 2024 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RKL z dnia [...] stycznia 2024 r., w przedmiocie zdolności do pełnienia służby oraz inwalidztwa. Skarga na orzeczenie w części dotyczącej ustalenia zdolności skarżącego do służby podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżone orzeczenie CKL, jak również utrzymane nim w mocy orzeczenie RKL oraz orzeczenie CKL z dnia [...] lipca 2023 r. i orzeczenie RKL z dnia [...] czerwca 2023 r. w części dotyczącej zdolności do pełnienia służby wydano bez podstawy prawnej. Komisje lekarskie nie uwzględniły bowiem, że skarżący od [...] stycznia 2023 r. nie jest funkcjonariuszem w związku z nabyciem emerytury. Zostało to wprost wskazane w skierowaniu do [...] RKL z dnia [...] stycznia 2023 r. Podniesiono w nim bowiem, że z dniem [...] stycznia 2023 r. stosunek służbowy został rozwiązany w związku z przejściem na emeryturę. Komisje nie orzekały zatem w stosunku do funkcjonariusza służby celno-skarbowej, ale emeryta. Komisje nie wzięły pod uwagę wymienionej istotnej okoliczności, która w kontekście obowiązujących przepisów prawa wskazuje na rażące naruszenie prawa, skutkujące wydaniem orzeczeń w zakresie zdolności do służby bez podstawy prawnej, co skutkuje ich nieważnością orzeczeń w tym zakresie. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U.2023 r. poz. 615), o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398). Zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy o KAS, funkcjonariusz może być skierowany do komisji lekarskiej, o której mowa w ust. 1: 1) z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą; 2) z urzędu - w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Funkcjonariusz jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję lekarską, o której mowa w ust. 1, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym (ust. 3). Zgodnie z ust. 4, w przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, funkcjonariusz może zostać skierowany na obserwację w podmiocie leczniczym, jeżeli wyrazi na to zgodę. Skierowanie do komisji lekarskiej, o której mowa w ust. 1, wydaje kierownik jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełni służbę (ust. 5). Koszty zleconych badań są pokrywane z budżetu państwa z części, o której mowa w art. 9 ust. 1.(ust. 6). Zgodnie z ust. 8, Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności albo niezdolności kandydata lub funkcjonariusza do pełnienia służby, oraz szczegółowe objaśnienia odnoszące się do tych chorób i ułomności, jak również zalecane czynności wskazane przy ich ustalaniu w przypadkach, w których wymaga tego wiedza medyczna, uwzględniając potrzebę ustalenia w toku badania przez komisje lekarskie, o których mowa w ust. 1, przydatności i predyspozycji do służby z uwagi na charakter i warunki pełnienia tej służby oraz konieczność zapewnienia jednolitego orzecznictwa. Zgodnie z ust. 9 Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza skierowania do komisji lekarskich kandydata do służby oraz funkcjonariusza, o których mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zawarcia w nim informacji niezbędnych do oceny zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do pełnienia służby. Zgodnie z art. 6 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby (...) ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A - "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C - "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby. Skarżący w chwili orzekania przez komisje lekarskie, tj. RKL i CKL nie był funkcjonariuszem, był emerytem. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1121), komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekające w sprawach kandydatów do służby oraz funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej, komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu, a także wojskowe komisje lekarskie w stosunku do funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Służby Wywiadu Wojskowego orzekają także o: 1) inwalidztwie funkcjonariuszy, emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz o związku albo braku związku śmierci ze służbą; 2) niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji funkcjonariuszy, emerytów i rencistów na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z ust. 1a o inwalidztwie funkcjonariuszy, emerytów i rencistów komisje lekarskie orzekają na podstawie wiedzy medycznej, biorąc pod uwagę rokowania odzyskania zdolności do służby. Z art. 25 ust. 2 u.k.l. wynika, że do komisji lekarskiej kieruje się z urzędu: 1) kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej; 2) funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, którego stan zdrowia daje podstawę do przypuszczeń, że stopień jego zdolności do służby uległ zasadniczej zmianie lub że dalsze pełnienie przez niego służby na zajmowanym stanowisku jest niemożliwe; Zgodnie zaś z art. 25 ust. 3 u.k.l., do komisji lekarskiej kieruje się z urzędu w celu: 1) ustalenia zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej; 3) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej doznanego wskutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, z tytułu których przysługuje świadczenie odszkodowawcze; 4) uznania funkcjonariusza służb wskazanych w pkt 1 oraz funkcjonariusza zwolnionego z tych służb za inwalidę oraz uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...); 5) w sprawach kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1; 6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2 i 3; 7) ustalenia potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego. Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 1 u.k.l., funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej zwolnionego z tych służb kieruje do komisji lekarskich kierownik jednostki organizacyjnej odpowiednio: Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa i Służby Więziennej, w których ostatnio pełnił on służbę, albo kierownik jednostki organizacyjnej Centralnego Biura Antykorupcyjnego właściwej w sprawach osobowych. Jeżeli funkcjonariuszowi, o którym mowa w ust. 1, ustalono prawo do renty inwalidzkiej lub emerytury, przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), do komisji lekarskich kieruje go właściwy organ emerytalny w celu ustalenia aktualnej grupy inwalidzkiej (art. 27 ust. 2 u.k.l.). Z art. 10 ust. 1 u.k.l. wynika, że uznanie funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb oraz emeryta i rencisty za inwalidę następuje przez ustalenie stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu oraz określenie grupy inwalidzkiej, do której funkcjonariusz, emeryt i rencista zostaje zaliczony. Stosownie do ust. 2, w celu ustalenia, czy nastąpiło stałe naruszenie sprawności organizmu, komisja lekarska ocenia, czy rozpoznane choroby lub schorzenia spowodowały takie upośledzenie czynności organizmu, które nie rokuje poprawy według wiedzy lekarskiej. Zgodnie z ust. 3, w celu ustalenia, czy nastąpiło długotrwałe naruszenie sprawności organizmu, komisja lekarska ocenia, czy rozpoznane choroby lub schorzenia spowodowały upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 12 miesięcy, mogące jednak ulec poprawie według wiedzy lekarskiej. Zgodnie z ust. 4, jeżeli przy orzekaniu o stanie zdrowia komisja lekarska stwierdzi u badanego kilka chorób lub schorzeń pozostających w związku ze służbą i jedno z nich pojedynczo lub łącznie z innymi jest przyczyną niezdolności do służby, to inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Datę powstania inwalidztwa komisja lekarska ustala na podstawie dokumentacji medycznej. Za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę ustaloną przez komisję lekarską. Jeżeli komisja, nie mogąc ustalić daty powstania inwalidztwa, ustaliła okres, w którym ono powstało, za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli komisja nie mogła ustalić ani daty, ani okresu powstania inwalidztwa, za datę jego powstania przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie (ust. 5). W świetle powyższego, rozstrzygając na potrzeby ustalenia inwalidztwa emeryta komisja lekarska ocenia, czy nastąpiło stałe lub długotrwałe naruszenie sprawności organizmu i określa grupę inwalidzką, do której emeryt zostaje zaliczony, a także dokonuje pozostałych ustaleń określonych w art. 10 u.k.l. Z art. 11 u.k.l. wynika też, że dokonuje oceny zdolności do pracy. Z przepisów tych nie wynika podstawa prawna do rozstrzygania o zdolności do pełnienia służby emeryta. CKL oraz RKL nie powołały w swoich orzeczeniach żadnych przepisów, które dawałyby podstawę do rozstrzygania o zdolności do pełnienia służby osoby, która nie jest funkcjonariuszem i nie jest kandydatem do służby. Także z ustawy o KAS nie wynika podstawa prawna do orzekania o zdolności do pełnienia służby emeryta. Skoro skarżący w dacie wydania zarówno zaskarżonego orzeczenia CKL, jak i utrzymanego nim w mocy orzeczenia RKL z dnia [...] stycznia 2024 r. oraz orzeczenia CKL z dnia [...] lipca 2023 r. i orzeczenia RKL z dnia [...] czerwca 2023 r. był już emerytem, komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie miały podstaw prawnych do ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Zasadnie zatem skarżący zarzucił, że Komisje nie miały podstaw prawnych do rozstrzygania o jego zdolności do służby. Sąd, mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. W pozostałym zakresie, tj. dotyczącym ustalenia inwalidztwa, skarga podlegała odrzuceniu. Podstawą orzeczeń komisji lekarskich w tym zakresie, tak jak orzeczeń dotyczących związku chorób ze służbą, są przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) i przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2473) wydanego na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Takie orzeczenia (dotyczące inwalidztwa, czy związku schorzeń ze służbą), nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądów administracyjnych (v. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 orzeczenia.nsa.gov.pl, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47). Z tego względu, skarga na orzeczenie CKL z dnia [...] października 2024 r. w zakresie dotyczącym inwalidztwa podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit. P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.