II SA/Wa 2023/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Kwiecińska Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Związku Zawodowego C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2011 nr [...] w przedmiocie zwolnienia M. G. ze służby w Izbie Celnej w W. – uchyla zaskarżoną decyzję – zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, – zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego Związku Zawodowego C. kwotę 200,- (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...], wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby M. G. w Izbie Celnej w W., po czym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., dopuścił do udziału w postępowaniu Prezydium Zarządu Głównego Związku Zawodowego C. Następnie Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], działając na postawie art. 26 pkt 13 i art. 27 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) w zw. z art. 104 k.p.a., zwolnił M. G. ze służby w Izbie Celnej w W. w związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych z uwagi na fakt, iż nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Jednocześnie dniem zwolnienia ze służby będzie dzień upływu trzymiesięcznego terminu licząc od dnia doręczenia decyzji, zaś po doręczeniu decyzji zwalnia się skarżącego od pełnienia służby z zachowaniem prawa do uposażenia. Powyższa decyzja została doręczona Związkowi Zawodowemu C., zaś skarżącemu M. G. usiłowano ją doręczyć w trybie zastępczym i po dwukrotnym niezastaniu wymienionego w mieszkaniu, zwrócono ją organowi, zaś ten uznał decyzję za doręczoną skutecznie. Związek Zawodowy C. w dniu [...] czerwca 2010 r. złożył do Dyrektora Izby Celnej w W. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast skarżący w dniu [...] października 2010 r. złożył do organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada [...] r. nr [...], odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 211/11, uchylił powyższe postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] i w uzasadnieniu stwierdził m. in., że: "Organ odwoławczy ustalający, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie musi mieć zatem pewność co do prawidłowego doręczenia skarżonej decyzji. Pewność tę osiągnie poprzez zbadanie, czy przesyłka została doręczona tak, jak stanowią to przepisy art. 42 – 44 k.p.a. (...) Podkreślenia wymaga, iż uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji administracyjnej można stwierdzić tylko wtedy, gdy decyzja została skutecznie doręczona. Jak wyżej wskazano termin do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej biegnie od chwili skutecznego doręczenia. Zatem za niezgodne z prawem należy uznać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, którą organ błędnie uznał za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a., a która w istocie nie została stronie doręczona i termin do wniesienia środka zaskarżenia nie rozpoczął biegu. (...) Zatem organ będzie obowiązany skutecznie doręczyć stronie przedmiotową decyzję z dnia [...] maja 2010 r. i dopiero wówczas rozpocznie się bieg terminu do wniesienia od niej środka zaskarżenia". Po rozpoznaniu wniosku Związku Zawodowego C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 81 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzi rażące naruszenie przepisów art. 6 i 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 6 k.p.a., organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji państwowej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Zdolność prawna do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Zgodnie z treścią art. 1b pkt 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, realizacja polityki kadrowej i szkoleniowej w podległych jednostkach organizacyjnych Służby Celnej należy do zadań dyrektora izby celnej. Przesłanki ustania stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych zawarte zostały w art. 25 – 26 ustawy i zwolnienie ze służby w tym przypadku nastąpiło na podstawie art. 26 pkt 13, tj. na podstawie wskazanego w sposób jednoznaczny przepisu prawa materialnego. Ponadto zaskarżona decyzja zawiera wszystkie składniki struktury decyzji administracyjnej wyszczególnione w art. 107§1 k.p.a., a organ na żadnym etapie nie wypowiedział się w kwestii winy M. G. w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Niezależnie od powyższego argumenty o nieuzasadnionym przedłużeniu postępowania nie dotyczą przedmiotowej sprawy i nie zasługują na uznanie argumenty dotyczące rażącego naruszenia art. 26 pkt 13 ustawy, natomiast aspekt finansowy jest tylko jednym z elementów branych pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy i zawartych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Podobnie rzecz się ma z zarzutem rażącego naruszenia art. 110 k.p.a., natomiast pozostałe zarzuty mają charakter ogólny i są stale poruszanie w korespondencji, nie wnosząc nic nowego do sprawy. Powyższa decyzja została doręczona zarówno Związkowi Zawodowemu C., jak i M. G., mimo że nie złożył on wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Związek Zawodowy C. zarzucił zaskarżonej decyzji: I. naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest: a) rażące naruszenie przepisów art. 6 i 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez uzasadnienie decyzji "słusznym interesem" bez wskazania czyjego "słusznego interesu" dotyczy rozstrzygnięcie oraz bez wskazania podstawy prawnej zastosowania kryterium "słusznego interesu", b) rażące naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz błędne odniesienie do interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wbrew faktycznemu dobru służby i interesowi publicznemu oraz słusznemu interesowi obywatela, c) rażące naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez pominięcie potrzeby pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa przez odrzucenie wniosków dowodowych wskazujących na prawdopodobną tendencyjność postępowania i wymuszenie jego prowadzenia i zakończenia zwolnieniem ze służby, wydanym przez przełożonego Dyrektora Izby Celnej w W., tj. przez Szefa Służby Celnej II. naruszenie prawa materialnego przejawiające się w: a) niezastosowaniu podczas rozstrzygania sprawy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP zawierającego zasadę domniemania niewinności, b) nieuprawnionym przedłużeniu okresu zawieszenia powyżej okresu trzech miesięcy bez przywołania faktycznych szczegółowych okoliczności, tj. wbrew normie art. 23 ust. 3 ustawy, co skutkuje nieuprawnionym zastosowaniem normy art. 26 pkt 13 ustawy, c) rażące naruszenie art. 26 pkt 13 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i uzasadnienie decyzji "aspektem finansowym", d) rażące naruszenie art. 110 k.p.a., poprzez wydanie drugiej decyzji w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, e) naruszenie art. 30 Konstytucji RP, poprzez brak poszanowania godności człowieka. Wszelkie działania administracji publicznej powinny być interpretowane w odniesieniu do poszanowania godności człowieka jako źródła wszelkich praw, a więc i zasad postępowania organów administracji publicznej, interpretacji norm prawnych ich stosowania, f) naruszeniu art. 31 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez prawdopodobne działanie Dyrektora Izby Celnej w W. na podstawie wytycznych przełożonego, g) inne, wyszczególnione w uzasadnieniu. W związku z tym wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wydanej w I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. wskazanie w rozstrzygnięciu organowi, że skarżący nie powinien mieć przedłużonego okresu zawieszenia, gdyż nie wskazano szczegółowych okoliczności, do jakich obliguje go przepis ustawy, 3. wskazanie organowi, że błędnie ocenił interes społeczny i interes obywateli, wg organu "słuszny interes", 4. przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, które nie zostały uznane za dowody przez organ, a w konsekwencji nie przeanalizowane, 5. przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. K. na okoliczność narady i wydania dyspozycji w zakresie zwalniania funkcjonariuszy, których okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy, 6. przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka S. S. na okoliczność istnienia dowodów, że organ działał pod wpływem wytycznych przełożonych, 7. przeprowadzenie dowodu z protokołu [...] z dnia [...] września 2008 r. na okoliczność działań organów państwa w zakresie nieuzasadnionej zwłoki w prowadzeniu postępowań przygotowawczych, 8. przeprowadzenie dowodu z biuletynu protokołu [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. na okoliczność, jak wyżej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżących. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz nie może wydać nawet orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Stosownie do treści art. 109 § 1 k.p.a., decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Obowiązek ten dotyczy wszystkie uczestniczące w postępowaniu strony, jak również podmioty na prawach strony, tj. uczestników postępowania oraz ewentualnie pełnomocników. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] nie została stronie, tj. M.G. doręczona, co wynika z cytowanego już w stanie faktycznym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 211/11 i co jest dla Sądu wiążące. Stąd też pominięcie wymienionego przy doręczeniu decyzji, przy równoczesnym doręczeniu jej uczestnikowi postępowania i procedowaniu w dalszym ciągu w tej sprawie spowodowało, że M. G. bez własnej winy nie brał udziału w całym postępowaniu. W tym miejscu stwierdzić zatem należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skoro zaś tak, to zbędne staje się – jako przedwczesne – odnoszenie do zarzutów ze skargi i w tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) i art. 152 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 i 205 § 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.