II SA/Wa 2024/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Andrzej Góraj Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] wypowiadającej st. sierż. J. O. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Z ustaleń Ministra Obrony Narodowej wynika następujący stan sprawy: St. sierż. J. O. służbę zawodową pełnił od 1994 r. do 2001 r., ostatnio na stanowisku starszego instruktora nauki jazdy szkoły podoficerów i młodszych specjalistów [...] (STE: podoficer zawodowy, SW: [...]). Wskazana powyżej Brygada Jednostek Wojskowych MSWiA, na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2000 r., zmienionej następnie decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., uległa rozformowaniu z dniem 30 września 2001 r. Wskutek rozformowania jednostka ta przestała istnieć, a stanowisko służbowe zajmowane przez J. O. uległo likwidacji. W wyniku braku możliwości wyznaczenia st. sierż. J. O. na inne stanowisko służbowe w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, Dowódca [...], na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 oraz art. 79 ust. 4 w związku z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm. – zwanej dalej ustawą pragmatyczną) oraz na podstawie § 137 ust. 1 i ust. 2 w związku z § 163 ust. Ii ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 7, poz. 38 ze zm.) decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2000 r., wypowiedział st. sierż. J.O., za 9 - miesięcznym okresem wypowiedzenia, stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] (punkt [...]) wydanym dla celów ewidencyjnych, Dowódca [...] zwolnił podoficera z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2001 r., wskutek upływu okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez organ wojskowy. W dniu 21 sierpnia 2008 r. J. O., reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. zarzucając, iż wskazaną decyzję wydano z rażącym naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. ustawy pragmatycznej. Wnioskodawca wskazał, iż Dowódca [...] naruszył powyższe przepisy, poprzez nieprzeprowadzenie przed wydaniem decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego rozmowy kadrowej z wnioskującym oraz nie umożliwił mu zapoznania się z dokumentami i materiałami dotyczącymi jego zwolnienia. Organ, zdaniem podoficera, nie wykazał również braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe co oznaczało, że nie spełnił drugiej przesłanki przewidzianej w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. ustawy pragmatycznej, od spełnienia której uzależnione było skuteczne dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego. Ponadto podniósł, że nie był należycie i wyczerpująco informowany o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na jego sytuację, a także nie został mu zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. W wyniku uprzednio rozpatrzonego negatywnego sporu kompetencyjnego, w dniu [...] lipca 2009 r. Minister Obrony Narodowej wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania nadzorczego i decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji podnosząc, że zarzucane rażące naruszenie prawa nie miało miejsca. Strona w dniu 18 sierpnia 2009 r. wniosła do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją nadzorczą z dnia [...] lipca 2009 r. podnosząc zarzuty, na których oparł wcześniejszy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy [...]. Nie znajdując podstaw do uwzględniania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] października 2009 r., na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, iż zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, na którym oparto wypowiedzenie stosunku służbowego st. sierż. rez. O., wymagało łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj.: 1) jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, 2) brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Przesłanki te zdaniem organu zostały spełnione, gdyż bezpośrednią przyczyną wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego było rozformowanie [...] z dniem 30 września 2001 r., na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2000 r. (zmienionej następnie decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r.). Wskutek rozformowania jednostka ta przestała istnieć, a stanowisko służbowe zajmowane przez st. sierż. O. uległo likwidacji, wobec czego zaszła pierwsza z wyszczególnionych wyżej przesłanek. Z dokumentów zgromadzonych w teczce akt personalnych skarżącego wynika, iż w dniu [...] grudnia 2000 r. Dowódca [...] wręczył mu wypowiedzenie stosunku służbowego z powodu rozformowania jednostki z 9 – miesięcznym terminem wypowiedzenia. Termin ten rozpoczął swój bieg z dniem 1 stycznia 2001 r. i zakończył z dniem 30 września 2001 r., czyli z dniem, w którym zakończeniu uległ proces rozformowania tej jednostki. Pomimo niesporządzenia żadnej notatki potwierdzającej, że poszukiwano dla skarżącego w pozostałych jednostkach wojskowych podlegających MSWiA innego stanowiska, na które mógłby być wyznaczony, to zważywszy na fakt iż zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2001 r. Nr 27, poz. 298) oraz decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie likwidacji Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA, wszystkie jednostki wojskowe podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji podlegały likwidacji w terminie do 31 grudnia 2001 r., oczywistym był brak możliwości dalszego pełnienia przez zainteresowanego zawodowej służby wojskowej, na jakimkolwiek stanowisku służbowym w tych jednostkach wojskowych. Skarżący zdawał sobie z tego sprawę, gdyż już w dniu 4 stycznia 2001 r. złożył do Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o służbowe przeniesienie do Jednostki Wojskowej [...] podległej Ministrowi Obrony Narodowej. Organ zwalniający zaś, znając decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie likwidacji Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA, posiadał pełną wiedzę na temat braku możliwości wyznaczenia skarżącego na jakiekolwiek stanowisko w likwidowanych jednostkach. Była to więc wystarczająca przesłanka do dokonania wypowiedzenia stosunku służbowego. Ponadto Minister Obrony Narodowej wskazał, iż organ dokonujący wypowiedzenia st. sierż. J. O. stosunku służbowego, nie był zobligowany do poszukiwania i wykazywania braku stanowiska, na które by mógłby on zostać wyznaczony w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej, gdyż nie był on władny do wskazywania, przenoszenia czy też wyznaczania w jednostkach wojskowych niepodlegających Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. O przyjęciu żołnierza do resortu obrony narodowej decydował bowiem Minister tego resortu, o ile zachodziła taka potrzeba Sił Zbrojnych. Organ nadzorczy podkreślił, że ze względu na całkowitą likwidację Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA oraz zmiany organizacyjno – etatowe niepodlegających Ministrowi SWiA Siłach Zbrojnych, pociągające ze sobą sukcesywne zmniejszenie liczebności armii (liczebność Sił Zbrojnych na dzień 31 grudnia 2003 r. miała ulec zmniejszeniu do 150 000 stanowisk etatowych, w tym ½ stanowisk żołnierzy zawodowych), nie było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Dowódcę [...] przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10 i 77 § 1 k.p.a. Minister stwierdził, że jeśli nawet uznać, iż takie naruszenie miało miejsce, to w okolicznościach faktycznych i prawnych w jakich kwestionowana decyzja została wydana i wręczona st. sierż. J. O., nie miało to żadnego wpływu na treść decyzji. Nie można zatem mówić o rażącym naruszeniu prawa, mogącym stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika J. O. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której strona wystąpiła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., 2) stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wypowiadającej skarżącemu stosunek zawodowej służby wojskowej z dnia [...] grudnia 2000 r., 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10 1, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej oraz naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż organ dokonujący wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego nie wykazał, że o ile przesłanka o rozformowaniu jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił służbę została spełniona, to nie została spełniona przesłanka braku możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe w innych jednostkach wojskowych. Na poparcie stawianych zarzutów skarżący powołał argumentuję przedstawioną we wnioskach kierowanych do Ministra Obrony Narodowej. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt. IV SA 1030/97), organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji w trybie zwykłym, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ wydaje rozstrzygnięcie wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, zaś nie jest władny orzekać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Dodatkowo podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa wskazać trzeba, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Stwierdzić należy, że Minister Obrony Narodowej, wbrew twierdzeniu skarżącego, prawidłowo uznał, że w sprawie nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, zgodnie z którym treść decyzji, której unieważnienia domaga się skarżący, pozostaje w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z art. 78 ust 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej. Z treści powołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie aby organy wojskowe mogły dokonać wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego, a mianowicie: 1) jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, 2) brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe. W świetle ustaleń organu oraz zarzutów skargi niesporne jest, iż jednostka wojskowa, w której służbę pełnił skarżący została rozformowana, a Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zostały rozwiązane. Zatem pierwsza przesłanka niewątpliwie została spełniona. Przechodząc do oceny spełnienia drugiej przesłanki wskazać należy, iż skarżący pełnił zawodową służbę wojskową w [...] wchodzącej w skład Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, która na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2000 r. nr [...] w sprawie rozformowania [...] uległa rozformowaniu (likwidacji) z dniem 31 lipca 2001 r. Wprawdzie decyzją tegoż ministra z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] termin rozformowania tej jednostki został zmieniony na dzień 30 listopada 2001 r., to jednak likwidacja jednostek wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji powodowała, że nie miał on możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. W sprawie wystąpiła zatem wbrew stanowisku skarżącego druga z przesłanek, o których mowa w art. 78 ust 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, czyli brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Ponadto zasadnie organ nadzorczy podniósł, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był uprawniony do wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w jednostce wojskowej podległej Ministrowi Obrony Narodowej, gdyż jego zadania jako organu cywilnej kontroli nad wojskiem ograniczały się do likwidowanych Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA (art. 108 ust. 1 ustawy pragmatycznej). Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż wykładnia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej dokonana przez Ministra Obrony Narodowej została dokonana prawidłowo, co wyklucza zarzut rażącego naruszenia tego przepisu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 6 - 10 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. stwierdzić należy, iż jest on także bezzasadny. Przepis ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowiący podstawę wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie nakładał na organ kadrowy konieczności przeprowadzenia rozmowy z żołnierzem zawodowym w przypadku rozformowania jednostki wojskowej. Natomiast, skarżący nie kwestionował zasadności wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie złożył w tej sprawie odwołania. Ponadto, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący posiadał wiedzę o podejmowanych czynnościach związanych z rozformowaniem jednostki woskowej i likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska, co w skardze sam przyznaje wskazując, iż samodzielnie podjął czynności zmierzające do kontynuowania zawodowej służby wojskowej w strukturach Ministerstwa Obrony Narodowej. Zatem decyzja Dowódcy [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, nie może być uznana za wydaną za naruszeniem zasady praworządności, o której mowa w art. 6 – 10 k.p.a. W przedstawionych okolicznościach sprawy bezzasadny pozostaje również zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. bowiem, nie można zarzucić organowi wojskowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, że nie dokonały analizy możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w jednostkach podległym Ministrowi MSWiA, skoro w tym resorcie likwidowano wszystkie jednostki wojskowe. Trzeba mieć także na uwadze, co podnosił Minister Obrony Narodowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w tym czasie wprowadzono zmianami organizacyjnymi w MON i w tym resorcie także powstał problem zagospodarowania kadry, która utraciła dotychczas zajmowane stanowiska służbowe, co w praktyce oznaczało niemożność zagospodarowania kadry dotychczas pełniącej służbę w MSWiA. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że wydane w sprawie decyzje są prawidłowe, a podniesione w skardze zarzuty uznać należy za nieuzasadnione. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) orzekł, jak w sentencji.