II SA/Wa 2025/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant apl. prok. Tomasz Nowicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia i mianowania na inne stanowisko służbowe - oddala skargę - Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] M. L. - Dyrektora Aresztu Śledczego w L. - od decyzji personalnej nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w S. z dniem 15 lipca 2004 r. i mianowania na stanowisko Dyrektora Zakładu Karnego w S., z zachowaniem dotychczas pobieranego uposażenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej Dyrektor Generalny Służby Więziennej może przenieść funkcjonariusza z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby, a użyte w przepisie sformułowanie "może" oznacza, że przeniesienie funkcjonariusza ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało do decyzji właściwego organu. Dyrektor Generalny Służby Więziennej mając na względzie ważne potrzeby służby, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. przeniósł z urzędu z dniem 15 lipca 2004 r., dotychczasowego dyrektora jednostki w S. do pełnienia służby w Zakładzie Karnym nr [...] w L., natomiast w celu zabezpieczenia prawidłowej realizacji zadań służbowych w Zakładzie Karnym w S. w związku z powstałym wakatem, M. L. przeniósł z urzędu i mianował z dniem 15 lipca 2004 r. na stanowisko [...] w S. Organ podał również, że decyzja o przeniesieniu M. L. podjęta została także z uwagi na toczące się postępowanie karne związane z funkcjonowaniem Aresztu Śledczego w L., które co prawda nie dotyczy bezpośrednio nieprawidłowości, w aspekcie których rozpatrywana byłaby jego odpowiedzialność karna, tym niemniej przeniesienie go do pełnienia służby w innej jednostce uznano za celowe. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że organ I instancji przy wydawaniu powyższych decyzji o przeniesieniu z urzędu, a nie na prośbę funkcjonariuszy, miał na względzie wyłącznie ważne potrzeby służby, a nie interes osobisty wspomnianych dyrektorów, w związku z czym nietrafny jest zarzut M. L. o uwzględnieniu interesu dotychczasowego dyrektora Zakładu Karnego w S. kosztem jego interesu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. wniósł o jej uchylenie w całości, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji personalnej nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2004 r., jako wydanych z naruszeniem art. 7 kpa oraz art. 34 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej poprzez wykorzystanie uznania administracyjnego niezgodnie z celami wynikającymi z ustawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organy obydwu instancji nieprawidłowo ustaliły treść pojęcia "ważne potrzeby służby" poprzez uznanie, że zachodzą one z uwagi na powstanie wakatu w Zakładzie Karnym w S., nie uwzględniając jednak całokształtu okoliczności faktycznych, które do tego wakatu doprowadziły. Zdaniem skarżącego dokonane przeniesienia nosiły znamiona szykanowania jego osoby, bowiem przeniesienie dyrektora Zakładu Karnego w S. do L. nastąpiło w istocie na jego prośbę, a nie z urzędu, co wynika m.in. z decyzji personalnych podjętych w dniu [...] czerwca 2004 r. Skarżący wskazał również, że organ II instancji nie dołożył należytej staranności przy ocenie pojęcia "ważne potrzeby służby" na tle całokształtu stanu faktycznego, a w szczególności zaniechał podjęcia czynności dowodowych zmierzających do pełnego ustalenia okoliczności faktycznych, dla niego ważnych i istotnych. Stwierdził też, że uznaniowość nie zwalnia organu I instancji oraz organu odwoławczego z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnej oceny całości materiału dowodowego, z zastosowaniem wyrażonej w art. 7 kpa zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Jego zdaniem powołana przez organy okoliczność w postaci toczącego się postępowania karnego nie została powiązana z pojęciem ważnej potrzeby służby, a więc nie może być brana pod uwagę przy uzasadnieniu podjętej wobec niego decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, zaś odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że zagadnienie stosunku pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem obywatela było przedmiotem orzeczeń NSA, w których wyrażono pogląd, że w myśl art. 7 kpa organy administracji uprawnione są do własnej oceny obu tych interesów i o treści rozstrzygnięcia każdorazowo decydują okoliczności konkretnego przypadku. Interes obywatela winien być przy tym "słuszny" w znaczeniu obiektywnym, nie może być wyprowadzony z własnego tylko jego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności. Nie można też uznać, że interes obywatela jest słuszny, jeżeli zarazem godzi w interes społeczny. Wskazał ponadto, że organ II instancji zbadał materiał dowodowy i dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, bowiem wydana decyzja organu I instancji miała na celu zabezpieczenie prawidłowej realizacji zadań służbowych w Zakładzie Karnym w S. w związku z wakatem na stanowisku dyrektora tej jednostki. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego komplikacji jego życia prywatnego, minister stwierdził, że nie mógł go uznać za obiektywnie słuszny, który powinien lub może mieć pierwszeństwo przed interesem służby, a więc społecznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), który stanowi w szczególności, że funkcjonariusz może być z urzędu przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany na okres 6 miesięcy, do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby. Stosownie do treści art. 31 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 4 przełożonym właściwym w sprawach osobowych, w tym, w sprawach mianowania i przenoszenia na inne stanowisko służbowe jest w niniejszej sprawie Dyrektor Generalny Służby Więziennej, zaś odwołanie od wydanej przez niego decyzji przysługuje do Ministra Sprawiedliwości. Konstrukcja cyt. wyżej przepisu art. 34 ust. 1 poprzez użycie wyrazu "może" wskazuje, że przeniesienie funkcjonariusza i mianowanie na inne stanowisko służbowe następuje w drodze uznaniowej decyzji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Uznaniowość nie oznacza jednak zupełnej swobody organu przy wydawaniu decyzji uznaniowej, gdyż z jednej strony granice tego uznania określa przesłanka prawa materialnego w postaci "ważnych potrzeb służby", z drugiej zaś przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego określające reguły postępowania. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, ma obowiązek wyjaśnić wszechstronnie stan faktyczny sprawy (art. 7, 10 § 1 oraz 77 kpa), rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie oraz logicznie i wyczerpująco uzasadnić swoją decyzję (art. 107 7§ 3 kpa). Kluczową kwestią w rozpatrywanej sprawie jest ocena, czy organy administracji publicznej, podejmując decyzje uznaniowe nie przekroczyły granic tego uznania. Istotne jest więc ustalenie, co należy rozumieć pod pojęciem "ważne potrzeby służby". W ocenie Sądu obydwa organy trafnie przyjęły, że zapewnienie prawidłowej realizacji zadań służbowych w Zakładzie Karnym w S. w związku z wakatem na stanowisku dyrektora tej jednostki, jest ważną potrzebą służby, w kontekście zadań Służby Więziennej wynikających z przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Bezspornym jest w sprawie fakt powstania wakatu na stanowisku dyrektora Zakładu Karnego w S., nie kwestionuje tego sam skarżący. Jego zarzuty w tym zakresie odnoszą się w istocie do jego subiektywnej oceny działań podjętych przez uprawnione organy, które doprowadziły do takiej sytuacji. Należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem badania przez sąd administracyjny jest decyzja Ministra Sprawiedliwości, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w przedmiocie przeniesienia M. L. i mianowania go na stanowisko dyrektora jednostki w S. Nie jest nim natomiast kontrola legalności decyzji, które doprowadziły do powstania wakatu na tym stanowisku. W świetle powyższego nietrafny jest zarzut skarżącego niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia. Co zaś się tyczy zarzutu nieuwzględnienia przez organy słusznego interesu skarżącego kosztem interesu społecznego, to również ten zarzut nie może się ostać. Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, że nie można uznać, iż interes strony jest słuszny, jeżeli godzi on zarazem w interes społeczny. Niewątpliwie na tle rozpoznawanej sprawy zabezpieczenie prawidłowej realizacji zadań Zakładu Karnego w S. leży w interesie społecznym, a zapewnienie jego ochrony może odbyć się w tym przypadku kosztem interesu, nawet słusznego, skarżącego. Godzi się w tym miejscu zwrócić uwagę, że jednymi z podstawowych wymagań stawianych funkcjonariuszom Służby Więziennej jest dyspozycyjność w służbie oraz przyczynianie się do realizacji jej zadań, a funkcjonariusz decydując się na jej pełnienie winien je brać pod uwagę. Jedynie zarzut M. L. dotyczący kwestii powiązania w zaskarżonej decyzji toczącego się postępowania karnego związanego z funkcjonariuszem Aresztu Śledczego w L. z ważnymi potrzebami służby jest poniekąd trafny, jednakże, jak przyznaje sam skarżący, okoliczność ta nie ma w sprawie znaczenia. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach uznania administracyjnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.