II SA/Wa 2027/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji -oddala skargę- Wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r., adresowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w R., M. K. zwrócił się o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji. Jako podstawę prawną swojego wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt 8 i art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że zarówno wskazany rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, jak i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., oparte zostały o wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2008 r. Tymczasem wskazany wyrok został uchylony w dniu [...] grudnia 2008 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w O. (sygn. akt [...]). Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., działając na podstawie art. 149 § 3 kpa w związku z art. 150 § 1 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. K. we wniosku o wznowienie postępowania nie udokumentował w żaden sposób, że podanie zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się on o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Skarżący oświadczył jedynie, że z treścią wyroku Sądu Okręgowego w O. zapoznał się w dniu 18 lutego 2009 r., wskazując, że fakt ten został udokumentowany w aktach postępowania karnego. Natomiast Sąd Okręgowy w O. poinformował organ, że z akt sprawy nie wynika, czy i kiedy M. K. zapoznał się z wyrokiem z dnia [...] grudnia 2008 r. i czy była znana mu treść tego wyroku. Z akt postępowania karnego wynika jedynie, że skarżący był obecny na rozprawie w dniu [...] grudnia 2008 r., jednak nie był obecny na ogłoszeniu wyroku w sprawie. W związku z powyższym organ nie dał wiary zawartemu we wniosku o wznowienie postępowania oświadczeniu dotyczącemu daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia i uznał, że strona nie udowodniła w sposób wystarczający zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, ponownie rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego przez M. K. odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, uznał, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nie narusza prawa i na tej podstawie decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, M. K. wniósł o jej uchylenie w związku z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w odwołaniu do organu II instancji wskazał wszelkie szczegóły dotyczące terminu i sposobu zapoznania się z wyrokiem Sądu Okręgowego w O. Sam zaś fakt, że informację stanowiącą podstawę wznowienia mógł uzyskać we wcześniejszym terminie, wcale nie oznacza, że faktycznie ją uzyskał. Organy zaś nie dopełniły obowiązku dokonania weryfikacji wskazywanych przez niego okoliczności, poprzestając jedynie na używaniu gołosłownych twierdzeń. Następnie podniósł, że celowo nie dowiadywał się o treści wyroku, gdyż obawiał się, że mógł zapaść wyrok dla niego niekorzystny. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że organy administracji publicznej, wydając decyzję administracyjną, powinny kierować się całością przepisów postępowania, a w tym także przepisami art. 6-16 kpa statuującymi zasady postępowania. Wszystkie zasady ogólne mają charakter norm prawnych, nie zaś wskazówek i zaleceń, bowiem jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 1982 r. sygn. akt I SA 258/82 "zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażone zwłaszcza w art. 7-11 kpa, są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury" (ONSA 1982 Nr 1 poz. 54). Warto dodać, że "zasady postępowania administracyjnego nie wprowadzają żadnych nowych samoistnych instytucji procesowych, lecz są realizowane przez istniejące instytucje, które pełnią rolę instrumentu, za pomocą których poszczególne zasady są urzeczywistniane" (E. Ochendowski Postępowanie administracyjne-ogólne i egzekucyjne. Wybór orzecznictwa. Toruń 2003 s. 41). Natomiast zasady służą ujednolicaniu wykładni przepisów proceduralnych, gdyż porządkują reguły wykładni poszczególnych przepisów kpa, podporządkowując je jednej określonej idei zawartej w zasadzie, mogą służyć wypełnianiu ewentualnych luk w obrębie kpa oraz wzmacniają pozycję procesową strony, gdyż dyrektywy wynikające z zasad są korzystne przede wszystkim dla stron postępowania administracyjnego (za Z. R. Kmieciak Postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne. Zakamycze 2003. s. 65) W sprawie zasadnicze znaczenia ma zasada trwałości decyzji administracyjnych statuowana w art. 16 § 1 kpa. Zgodnie z jego brzmieniem, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Takimi decyzjami są decyzje wydane w pierwszej instancji, od których nie złożono odwołania w terminie lub złożono odwołanie z uchybieniem terminu albo decyzje organu drugiej instancji rozstrzygające sprawę, co do istoty sprawy. Decyzje te nie mogą być dowolnie zmieniane, bowiem "zasada określona w art. 16 § 1 kpa ma istotne znaczenie dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych opartych na decyzjach administracyjnych" (E. Ura, E. Ura Prawo Administracyjne. Warszawa 2004, s. 239). Podważenie decyzji administracyjnej może, więc nastąpić tylko w sposób prawem przewidziany. Przypadki, w których można zmienić decyzję ostateczną są enumeratywnie wymienione w Kodeksie postępowania administracyjnego i nie mogą być rozszerzane. Dotyczy to także trybu wznowienia postępowania. Postępowanie o wznowienie postępowania jest bowiem postępowaniem, które zmierza do usunięcia z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej. Organy administracji publicznej powinny zatem nie tylko stosować i badać ściśle przesłanki wznowienia postępowania, ale także powinny ściśle kontrolować kwestię wystąpienia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych, które uniemożliwiają wszczęcie postępowania wznowieniowego. Podstawą procesową zaskarżonej decyzji jest przepis art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten mówi, iż odmowa wszczęcia postępowania następuje w drodze decyzji. Odmowa ma tu miejsce wtedy, gdy organ właściwy do rozpatrzenia sprawy stwierdza, iż w sprawie brakuje przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych umożliwiających wszczęcie postępowania. Na tym etapie postępowania organ nie bada, czy wystąpiły przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie wystąpiła przesłanka podmiotowa, bowiem wniosek z dnia [...] marca 2009 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia M. K. ze służby w Policji wniósł sam zainteresowany. Jednak w sprawie nastąpiło uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jak bowiem określa to przepis art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, iż wyrok Sądu Okręgowego w O. sygn. akt [...], który, zdaniem skarżącego, może być podstawą wznowienia postępowania, zapadł w dniu [...] grudnia 2008 r. Tymczasem skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] marca 2009 r. Miesięczny termin do złożenia wniosku upłynął zatem w dniu [...] stycznia 2009 r. Skarżący zatem uchybił miesięcznemu terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania, określonemu w art. 148 § 1 kpa. Należy tu podnieść, iż przepis art. 148 § 1 kpa w sposób jednoznaczny wskazuje na datę, od której zaczyna się bieg terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Jest to moment, w którym strona dowiedziała się o treści rozstrzygnięcia (por. G Łaszczyca, Cz. Martan. A. Matan Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, zamieszczony w LEX), co więcej "to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 2733/07, opublikowany w LEX nr 531470). W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej słusznie przyjęły, iż skarżący nie udowodnił, że z orzeczeniem Sądu Okręgowego w O. zapoznał się w terminie późniejszym niż w chwili ogłoszenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był obecny na rozprawie apelacyjnej w dniu [...] grudnia 2008 r. i choć nie był obecny na ogłoszeniu wyroku to zarówno dlatego, iż był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, jak i dlatego, że na rozprawie uchylono wyrok orzekający wobec skarżącego karę pozbawienia wolności wraz z długoletnim zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych, to należy przyjąć, iż skarżący o okoliczności wznowienia postępowania dowiedział się wcześniej, niż wynika to z jego podania, tj. wcześniej niż w dniu 18 lutego 2009 r. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.