II SA/Wa 2027/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2011 r. wniosku J. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów postanawia odrzucić wniosek Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. wydanym w trybie uproszczonym, sygn. akt II SA/Wa 2027/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J. R. na decyzję Prezesa IPN – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów i uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w K. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]. W dniu 27 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego – adwokat M. S. - złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pismo (dowód: koperta opatrzona pieczęcią polskiego urzędu pocztowego z datą nadania przesyłki w dniu 27 stycznia 2011 r.- w aktach sprawy), w którym, powołując się na sygn. akt II SA/Wa 1649/09 (obecnie II SA/Wa 2027/10), zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do zgłoszenia przez skarżącego wniosku o zwrot na jego rzecz kosztów procesu w wysokości 17 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa) oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz występującego w imieniu skarżącego adwokata z urzędu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwag z uwagi na ich nieopłacenie przez skarżącego ani w całości, ani w części. Jednocześnie wystąpił o uzupełnienie na posiedzeniu niejawnym wydanego w sprawie wyroku poprzez zamieszczenie w jego treści stosownych postanowień tak co do zwrotu, jak i zasądzenia kosztów, w zakresie powyżej opisanym. Uzasadniając złożony wniosek pełnomocnik wskazał, iż ze względu na rozstrzygnięcie sprawy wyrokiem wydanym w trybie uproszczonym, a zatem na posiedzeniu niejawnym, zarówno pełnomocnik, jak i jego mocodawca nie mieli możliwości złożenia wniosku o zasądzenie od Prezesa IPN zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz adwokata z urzędu kosztów zastępstwa procesowego. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik zwrócił uwagę, że wniosek o zasądzenie kosztów dotyczy dwojakiego rodzaju kosztów, a mianowicie poniesionych przez skarżącego kosztów uiszczonej opłaty skarbowej w kwocie 17 zł od złożonego pełnomocnictwa oraz kosztów podjętych przez pełnomocnika z urzędu czynności, do których zwrotu obowiązany jest Skarb Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym została uregulowana w rozdziale 6, działu III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – przepisy art. 85 – 89. Stosownie zaś do treści art. 86 i 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przywrócenie terminu musi być złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu łącznie z czynnością, której strona nie dokonała w terminie. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony oraz powstanie ujemnych dla niej skutków w zakresie postępowania sądowego. W myśl zaś art. 88 tej ustawy, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku zwrot kosztów procesowych jest z mocy ustawy niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Tego rodzaju rozstrzygnięcie wynika bowiem z analizy przebiegu postępowania sądowego w zestawieniu z treścią wniosku adwokata z urzędu oraz treścią norm procedury sądowoadministracyjnej dotyczących kosztów postępowania. Przede wszystkim bezsporną okolicznością w niniejszej sprawie jest fakt, iż reprezentujący skarżącego profesjonalny pełnomocnik – adwokat - został ustanowiony przez Sąd w ramach instytucji prawa pomocy, a następnie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w W. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że skarżący został orzeczeniem sądowym zwolniony od kosztów sądowych (v. postanowienie z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1649/09 – k. 32-33 akt sprawy). Oznacza to, że kwestię należności dla adwokata z urzędu za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym reguluje przepis art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), a nie, jak zdaje się to wywodzić we wniosku pełnomocnik, przepisy rozdziału 1., działu V. tejże ustawy, w tym w szczególności art. 200, 205, 209 i 210. Czym innym jest bowiem zasądzenie kosztów od organu (w tym zwrot wydatków) dla strony reprezentowanej przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru, a czym innym jest przyznanie wynagrodzenia i zwrot wydatków dla strony reprezentowanej przez pełnomocnika (adwokata) wyznaczonego z urzędu. W tym ostatnim przypadku nie ma znaczenia, że jeden z wydatków – opłatę skarbową od złożonego pełnomocnictwa – poniósł skarżący, ponieważ zasadą jest, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmują także zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków (§ 19 pkt 2 przywołanego wyżej rozporządzenia). Zatem ich uiszczenie przez stronę (i złożenie w tym zakresie stosownego oświadczenia (§ 20 cyt. rozporządzenia) przez pełnomocnika ma wyłącznie wpływ na kierunek rozstrzygnięcie kwestii zwrotu wydatku przez Sąd. Co więcej, pełnomocnik skarżącego w dalszej treści wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o zwrot kosztów zamieścił w istocie wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz zawarł wymagane treścią ww. § 20 rozporządzenia oświadczenie. Wniosek ten zostanie rozpoznany odrębnym postanowieniem zgodnie z przywołanym przepisami regulujący tryb i sposób przyznawania wynagrodzenie adwokatom działającym z urzędu. W konsekwencji wniosek o przyznanie wynagrodzenia i zwrot udokumentowanych wydatków adwokatowi z urzędu nie jest ograniczony terminem procesowym, a co za tym idzie wniosek o jego przywrócenie jest niedopuszczalny. Z tych względów, na podstawie art. 88 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.