II SA/Wa 2029/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, , Monika Duma-Szymczak, Protokolant referent, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B. Z. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Składu Orzekającego w G. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr: [...] w przedmiocie ustalenia zdolności kandydata do służby oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Składu Orzekającego w [...] (zwanej dalej: "Komisją Centralną") z dnia [...] czerwca 2019 r. o numerze [...] w sprawie zdolności kandydata do służby. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: B. Z. (zwana dalej: "Skarżącą") została skierowana do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w B. (zwanej dalej: "Komisją Rejonową") w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Policji. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Komisja Rejonowa rozpoznała u Skarżącej "Małopłytkowość", wobec czego uznała ją za niezdolną do służby – orzekając kategorię "N". W uzasadnieniu wskazała, że w oparciu o badania podmiotowe, przedmiotowe i całość dokumentacji medycznej – rozpoznaje "Małopłytkowość" i na podstawie § 36 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035; zwanego dalej: "rozporządzeniem") – ustala kategorię N – niezdolna do służby. Skarżąca wystąpiła z odwołaniem podnosząc, że nie ma żadnych objawów małopłytkowości i nigdy nie miała, w związku z czym prosi o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Komisja Centralna wyznaczyła Skarżącej termin badania komisyjnego, które zostało przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2019 r. Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Komisja Centralna utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Rejonowej. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy, wskazując w szczególności, że Skarżąca przedstawiła w dniu badania komisyjnego – wynik konsultacji hematologicznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. przeprowadzonej przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych i hematologii, potwierdzający obniżony poziom płytek krwi, który nie wymaga jednak leczenia hematologicznego. Następnie wskazano, że w toku postępowania orzeczniczego wzięto pod uwagę badania morfologii krwi i poziomu płytek krwi, które wykazały obniżony poziom płytek krwi. W oparciu o te badania, jak również dokumentację orzeczniczo-lekarską Komisja Centralna ustaliła tożsame rozpoznanie co Komisja Rejonowa – tj. małopłytkowość, która stanowi istotne przeciwskazanie do pełnienia służby w Policji. Z tego względu uznano Skarżącą – za niezdolna do służby. Skarżąca nie zgodziła się z tym orzeczeniem i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 33 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 345 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o komisjach lekarskich"), jak również naruszenie przepisów art. 7, art. 9 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; zwanej dalej: "k.p.a."). W uzasadnieniu Skarżąca zakwestionowała rozpoznanie dokonane przez orzekające komisje, podnosząc w szczególności, że przeprowadzone badanie morfologii krwi nie rozstrzygało w sposób bezsporny i całościowy o małopłytkowości. Zarzuciła przy tym, że schorzenie zostało ustalone jedynie na podstawie wskazań minimalnych, bez uwzględnienia innych wskaźników, objawów i elementów, do których należy zaliczyć przykładowo: zmęczenie, przyjmowanie leków, stres czy wysiłek fizyczny. Podniosła również, że komisje oparły się jedynie na przeprowadzonym wywiadzie oraz wykonanych badaniach morfologii krwi, natomiast nie skierowały jej na obserwację, czy też nie została poddana leczeniu ambulatoryjnemu – celem potwierdzenia lub zaprzeczenia rozpoznania. Podkreśliła nadto, że jak wynika z przedstawionej przez nią opinii lekarskiej, obniżony poziom płytek krwi nie wymaga leczenia hematologicznego i nie ma przeciwskazań do służby w Policji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Dodatkowo organ odniósł się do przedłożonej przez Skarżącą dokumentacji lekarskiej wskazując, że lekarz konsultujący poza procesem orzeczniczym – nie ma obowiązku przestrzegać procedury orzeczniczej, przewidzianej w ustawie o komisjach lekarskich oraz przepisach wykonawczych. Natomiast ocena kwalifikacji schorzenia na potrzeby ustalenia zdolności do służby może być dokonywana wyłącznie przez lekarzy orzeczników komisji, nie zaś przez lekarzy specjalistów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem wydane w sprawie orzeczenia odpowiadają prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Podstawę orzekania przez komisje lekarskie w przedmiocie zdolności kandydata do służby w Policji stanowią przepisy ustawy o komisjach lekarskich. Natomiast wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami do służby został zawarty w rozporządzeniu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby ustala się poprzez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z – "zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo, że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria N – "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby. Stosownie do art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie. Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy). W myśl art. 38 ust. 1 ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy). Od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie, które rozpatruje Centralna Komisja po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów. Do postepowania odwoławczego stosuje się odpowiednio przepisy o postepowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi. Wynika z tego, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w k.p.a., przy czym stosownie do jej art. 4, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Podkreślić przy tym wyraźnie należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia. Natomiast sąd administracyjny nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Sąd nie jest bowiem uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności kandydata do służby w Policji. Tymczasem zarzuty skargi i przedstawiona argumentacja zmierzają w istocie do zakwestionowania rozpoznania dokonanego przez komisje lekarskie w oparciu o przeprowadzone badania. Skarżąca nie zgadza się z oceną stanu zdrowia dokonaną przez Komisję Rejonową, a następnie Komisję Centralną, przedstawiając przy tym wyniki konsultacji lekarskiej przeprowadzonej poza procesem orzeczniczym. Polemika z tymi ustaleniami nie może jednak stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia zgodnie z oczekiwaniami Skarżącej. Po pierwsze, jak to już wyżej wskazano, kwestie medyczne pozostają poza przedmiotem oceny sądów administracyjnych w tego typu sprawach. Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy, tj. rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia, nie może też oceniać procesu diagnostycznego i metod stosowanych przez lekarzy orzeczników dla dokonania oceny stanu zdrowia Skarżącej. Po drugie zaś rację należy przyznać Komisji Centralnej, że ocena kwalifikacji schorzenia na potrzeby ustalenia zdolności do służby może być dokonywana wyłącznie przez lekarzy orzeczników komisji, nie zaś przez lekarzy specjalistów. Okoliczność, że lekarz konsultujący Skarżącą wskazał, że obniżony poziom płytek krwi nie wymaga leczenia hematologicznego i nie ma przeciwskazań do służby w Policji, pozostaje obojętna w sprawie, bowiem tylko lekarze orzecznicy, wchodzący w skład właściwej komisji są uprawnieni do badania zdolności kandydata do służby. Z tego względu wywody Skarżącej, w których kwestionuje ona prawidłowość przeprowadzonych badań, a w konsekwencji postawioną diagnozę i ostatecznie rozpoznane schorzenie, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Dokonując z kolei oceny procesu orzeczniczego Sąd nie dopatrzył się uchybień skutkujących jego wadliwością. Właściwe komisje, w prawem przewidzianych składach, w wyniku przeprowadzonych badań, rozpoznały u Skarżącej "małopłytkowość" i dokonały kwalifikacji tego schorzenia w oparciu o § 36 pkt 5 rozporządzenia. Zgodnie z nim, kandydat do służby w Policji jest niezdolny do tej służby w razie stwierdzenia: skazy krwotocznej płytkowej w przebiegu: trombocytopenie, trombocytemie. Przy czym szczegółowe objaśnienia do Działu IX wskazują, że kwalifikacja do § 36 pkt 5 dotyczy m. in. na "obniżonego poziomu płytek". Uznać zatem należy, że dokonana przez komisje kwalifikacja była prawidłowa w świetle wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji. Stwierdzone u Skarżącej rozpoznanie kwalifikuje ją jedynie do kategorii "N – niezdolny do służby". W ocenie Sądu zarówno postępowanie przed Komisją Rejonową, jak również postępowanie odwoławcze przed Komisją Centralną było przeprowadzone prawidłowo. Nie ma racji Skarżąca, że dla prawidłowości procesu orzeczniczego winna zostać obligatoryjnie skierowana na obserwację, czy też poddana leczeniu ambulatoryjnemu. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu "niezbędnych" badań lekarskich i zebraniu "niezbędnych" dokumentów, zaś Komisja Centralna może zlecić – stosownie do art. 46 tej ustawy – przeprowadzenie "niezbędnych" badań dodatkowych, w tym obserwację w podmiocie leczniczym. Decydującym zatem kryterium jest w tym przypadku "niezbędność" wykonania dodatkowych badań, przy czym o niezbędności decyduje właściwa komisja lekarska. Oznacza to w konsekwencji, że jeśli na podstawie przeprowadzonych dotychczas badań, w tym badań dodatkowych, które zostały u Skarżącej przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2019 r., istnieją wątpliwości w zakresie rozpoznania, to Centralna Komisja może – lecz nie jest do tego zobligowana – zlecić obserwację w podmiocie leczniczym. Mając zatem na uwadze, że w odniesieniu do Skarżącej nie powstały wątpliwości w omawianym zakresie, uznać należało, że obserwacja Skarżącej nie była niezbędna. W świetle powyższych rozważań nieuzasadnione są zarzuty skargi. Jak już wyżej wskazano ocena stanu zdrowia Skarżącej (rozpoznanie) dokonana przez orzekające w sprawie komisje lekarskie nie podlegała kontroli Sądu. Obowiązkiem Sądu była ocena kwalifikacji rozpoznania do określonego przepisu załącznika nr 1 do rozporządzenia, która została dokonana prawidłowo. Trafnie również komisje orzekły w stosunku do Skarżącej kategorię N. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.