II SA/Wa 2029/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę Postępowanie w sprawie zainicjował M. G. ubiegając się o udzielenie pomocy mieszkaniowej. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] sierpnia 2024 r. odmownie rozpoznał w/w wniosek. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że Skarżący od dnia [...] lipca 2023 r. odbywa karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w [...], a przewidywany koniec kary przypada na dzień [...] listopada 2025 r. Przed obecnym pobytem w jednostce penitencjarnej Skarżący zamieszkiwał w lokalu nr. [...] przy Al. [...] w [...], którego właścicielem jest jego ojciec L. G.. Organ ustalił, że powierzchnia użytkowa tego lokalu wynosi 48 m2, powierzchnia mieszkalna wynosi 24 m2 (według złożonego oświadczenia w lokalu obecnie zamieszkują 2 osoby). Stąd organ skonstatował, iż biorąc pod uwagę Skarżącego, w lokalu zamieszkiwałyby 3 osoby. Zatem skoro metraż uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie mógłby przekroczyć 20,00 m2 powierzchni mieszkalnej, to w realiach sprawy byłby przekroczony co uniemożliwia udzielenie żądanej pomocy. Organ ustalił również, iż matka Skarżącego C. G. jest właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Powierzchnia użytkowa tego lokalu wynosi 24 m2 a powierzchnia mieszkalna wynosi 16,00 m2. Według oświadczenia Skarżącego w lokalu zamieszkuje 1 osoba. Organ wskazał więc, iż gdyby Skarżący zamieszkał w tym lokalu, to łącznie z matką zamieszkiwałyby w nim 2 osoby. Zatem skoro metraż uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie mógłby przekroczyć 14,00 m2 powierzchni mieszkalnej to również w tym przypadku byłby przekroczony. Organ wskazał także , że skarżący w uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jego ojciec nie zgadza się na jego dalsze zamieszkiwanie w lokalu nr [...] przy Al. [...] w [...]. Organ ustalił też, że średni miesięczny dochód w gospodarstwie domowym Skarżącego wynosi [...] zł. oraz, że Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. W konkluzji Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził, że Skarżący zaistniały konflikt rodzinny może rozwiązać na drodze mediacji bądź sądownie i po opuszczeniu Aresztu Śledczego w [...] Skarżący ma możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w lokalach będących w dyspozycji wstępnych. Od powyższej uchwały skargę do tut. Sądu wywiódł M. G.. W jej uzasadnieniu podkreślił, że nie posiada meldunku w lokalu matki. Wytknął też organowi konkluzję o zbyt małych dochodach własnych podkreślając, że nie jest w stanie więcej zarobić w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności. Zwrócił też uwagę na fakt, ze nie chce być bezdomny po wyjściu na wolność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, dalej: "p.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie należało podkreślić, że chwała objęta przedmiotową skargą, należy do kognicji Sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się więc jako dopuszczalna ale jako merytorycznie nieuzasadniona. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy przypomnieć należało, że jedną ze wskazanych w sentencji rozstrzygnięcia podstaw prawnych jej wydania był przepis par.32 ust.1 pkt.6 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Powyższy przepis stanowi, że wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej należy poddać szczegółowej analizie uwzględniając m.in. warunki mieszkaniowe wstępnych i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w lokalu wstępnych. Sposób sformułowania przywołanego przepisu świadczy o tym, że wolą prawodawcy było zobligowanie organu do zbadania dwóch przesłanek tj. zarówno przesłanki warunków mieszkaniowych wstępnych, jak i przesłanki możliwości zamieszkania przez wnioskodawcę w danym lokalu. Przepisy uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy dają bowiem co do zasady prymat obowiązkom rodziny, do zapewnienia dachu nad głową bliskim. Dopiero więc niemożliwość udzielenia pomocy mieszkaniowej przez rodzinę sprawia, iż obowiązek ten przechodzi na gminę. Biorąc pod uwagę powyższe, istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przez pryzmat normy par.32 ust.1 pkt.6 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Z przywołanej regulacji wprost wynika wniosek, że miasto ma obowiązek udzielenia pomocy mieszkaniowej tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie, lub przy pomocy najbliższej rodziny zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Nie sposób więc czynić organowi skutecznych zarzutów z tego, że oceniał wniosek strony przez pryzmat omawianej normy prawnej uwzględniając warunki mieszkaniowe rodziców wnioskodawcy. Jeśli zaś chodzi o ocenę warunków mieszkaniowych wstępnych strony, to organ dokonując jej poruszał się w granicach prawa. Nawiązał bowiem do regulacji par.7 ust.1 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Ta zaś norma ustala ramy kryterium metrażowego, uprawniające do skorzystania z pomocy mieszkaniowej organu. W rezultacie owej oceny organ poprawnie skonstatował, że wielkość mieszkań rodziców strony jak i ilość zamieszkałych w nich osób, umożliwiają zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy. Skoro zaś istnieją obiektywne warunki do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych strony przez jej rodziców, brak jest podstaw do udzielania przez Miasto żądanej pomocy. Na marginesie wyjaśnić należało, iż bez wpływu na rozstrzygniecie pozostaje podniesiona w skardze okoliczność braku posiadania przez stronę zameldowania w którymś z mieszkań rodziców. W świetle regulacji uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, kluczowe znaczenie dla sprawy ma wyłącznie okoliczność faktycznego metrażu i ilości osób zamieszkujących dany lokal. W realiach sprawy nie sposób też przypisać prawnego znaczenia podnoszonej przez wnioskodawcę kwestii braku zgody ojca na wspólne z nim zamieszkanie strony. Przed obowiązkami Państwa czy Gminy w zapewnieniu warunków mieszkaniowych, pierwszeństwo mają wzajemne obowiązki wstępnych i zstępnych wynikające ze stricte alimentacyjnych przesłanek. Na koniec wyjaśnić też należało, że podstawą rozstrzygnięcia organ nie uczynił kwestii niskich zarobków strony. Organ zobowiązany był jedynie do sprawdzenia, czy mieszczą się one w granicach kryterium dochodowego opisanego w par.5 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Po ich analizie organ uznał zaś, iż kryterium dochodowe zostało przez stronę spełnione. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz.935).