II SA/Wa 203/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Szef Sztabu Generalnego WP decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpoznaniu odwołania [...] T. N. od rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2013 r., w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej, 1. uchylił zaskarżony rozkaz nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2013 r. w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] stycznia 2014 r.; 2. w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż [...] T. N. pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym: [...]. W dniu [...] czerwca 2013 r. dowódca [...] batalionu dowodzenia, będący jednocześnie organem uprawnionym do wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe, wystąpił do Dowódcy Wojsk Lądowych z wnioskiem o zwolnienie podoficera z zawodowej służby wojskowej, w związku z otrzymaniem w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej, tj. w roku 2012 i 2013. Rozkazem personalnym Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] września 2013 r. [...] T. N. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] października 2013 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach , tj. 2012 i 2013 oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej. Termin zwolnienia określono na dzień [...] października 2013 r. Podstawę prawną wydanego rozkazu personalnego stanowił art. 115 ust. 1 w zw. z art. 114 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 10 pkt 3, art. 111 pkt 6a i art. 115 ust. 4 oraz art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 18 ust. 1 w zw. z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008 r. nr 23, poz. 137 ze zm.). Pełnomocnik [...] T. N. wniósł odwołanie od powyższego rozkazu do Szefa Sztabu Generalnego WP. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 107 § 3 Kpa, przez niedostateczne wyjaśnienie uzasadnienia faktycznego, które legło u podstaw zwolnienia podoficera z zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy orzekł, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi ustawa pragmatyczna oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 27, poz. 138), które to regulują problematykę przeprowadzania sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych. Stosownie do treści art. 50a przywołanej ustawy pragmatycznej, żołnierz zawodowy jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Jest to obowiązek nałożony przez ustawodawcę na żołnierzy zawodowych, wynikający ze specyfiki służby wojskowej. Zgodnie z przywołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej w sprawie przeprowadzenia sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych, sprawność fizyczna żołnierzy zawodowych oceniana jest podczas sprawdzianu sprawności fizycznej poprzez ćwiczenia zróżnicowane ze względu na płeć, grupy wiekowe, jednostki wojskowe, zajmowane stanowiska służbowe, a także posiadanej przez żołnierza kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej. Na podstawie przeprowadzonego sprawdzianu wystawia się żołnierzowi zawodowemu ocenę sprawności fizycznej wyrażoną w skali od 5 do 2 (bardzo dobra, dobra, dostateczna i niedostateczna). Coroczną kwalifikację żołnierza zawodowego do sprawdzianu sprawności fizycznej przeprowadza lekarz jednostki wojskowej (garnizonu) wykonujący zadania z zakresu wojskowej służby medycyny pracy, na podstawie aktualnych okresowych badań lekarskich żołnierza zawodowego, a także lekarz bezpośrednio przed przystąpieniem do sprawdzianu (§ 4). Żołnierz zawodowy może być zwolniony ze sprawdzianu sprawności fizycznej w danym roku kalendarzowym z przyczyn służbowych lub zdrowotnych. Dokumenty stanowiące podstawę zwolnienia ze sprawdzianu żołnierz przedstawia, nie później niż w ciągu siedmiu dni od dnia ich wystawienia, dowódcy jednostki wojskowej (art. 50a ust. 3 ustawy pragmatycznej). W myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzenia sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych wyniki, oceny, przyczyny niemożności przystąpienia do sprawdzianu sprawności fizycznej oraz nieprzystąpienia do tego sprawdzianu z przyczyn innych niż określone w art. 50a ust. 3 ustawy ewidencjonuje się na listach wyników sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych, karcie sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierza zawodowego i zaświadczeniu. Ponadto na wspomnianej wyżej karcie sprawdzianu sprawności fizycznej lekarz bezpośrednio przed przystąpieniem do sprawdzianu dokonuje adnotacji o przeprowadzeniu kwalifikacji i dopuszczeniu żołnierza zawodowego do sprawdzianu sprawności fizycznej. Zgodnie z art. 116 pkt 6a ustawy pragmatycznej żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach, chyba że został on zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie art. 50a ust. 3 ustawy. Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że w razie wypełnienia hipotezy normy w nim zawartej, to jest w sytuacji otrzymania przez żołnierza w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia do niego w dwóch kolejnych latach, dowódca jednostki występuje niezwłocznie do właściwego organu o zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Organ zwalniający nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Wskazuje na to imperatywna forma czasownika "zwalnia się", użyta w art. 111 pkt 6a ustawy pragmatycznej. Treść tego przepisu jest stanowcza i obligatoryjna, niepozwalająca organowi na podjęcie innej decyzji, jak tylko zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Prawidłowo zastosowanie normy zawartej w powołanym przepisie wymaga od organu ustalenia, czy żołnierz otrzymał w dwóch kolejnych latach ocenę niedostateczną ze sprawdzianu sprawności fizycznej. Organ zwalniający jest związany otrzymaną przez żołnierza oceną i nie może prowadzić postępowania dowodowego mającego na celu weryfikację tej oceny. W toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy organ ustalił, iż [...] T. N. wobec braku zwolnienia ze sprawdzianu z przyczyn zdrowotnych lub służbowych uzyskał w latach 2012 i 2013 oceny niedostateczne ze sprawdzianu sprawności fizycznej, co potwierdzają następujące dokumenty: zaświadczenie nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. oraz zaświadczenie nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Tym samym została spełniona dyspozycja przepisu art. 111 pkt 6a ustawy pragmatycznej. W odniesieniu do argumentacji pełnomocnika strony zawartej w odwołaniu odnośnie kwestii zdrowotnych żołnierza organ wskazał, iż z dokumentacji znajdującej się w aktach personalnych [...] T. N. wynika, iż jest on zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej na zajmowanym stanowisku służbowym, co potwierdzają m.in. zaświadczenia lekarskie z kolejnych lat tj. 2010, 2011, 2012. Ponadto o zdolności i braku istnienia przeciwskazań dla podoficera do uczestnictwa w sprawdzianach sprawności fizycznej zarówno w roku 2012, jak i 2013 świadczą adnotacje lekarskie, umieszczone na kartach sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierza zawodowego, sporządzonych na podstawie kwalifikacji lekarskiej dopuszczającej podoficera do egzaminu, przeprowadzonej bezpośrednio przed tymi sprawdzianami. W toku postępowania Dowódca Wojsk Lądowych poinformował żołnierza o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do przedkładania dowodów mogących mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. [...] T. N. skorzystał z tego prawa i przedłożył dokumentację medyczną świadczącą o schorzeniu kręgosłupa oraz związanym z tym procesie leczenia. Z powyższego materiału nie wynika jednak by skarżący w okresie zdawania egzaminu sprawności fizycznej, zarówno w roku 2012, jak i 2013 posiadał zwolnienie lekarskie na tą okoliczność. Organ stwierdził, że choć przedstawione przez stronę zaświadczenia lekarskie o okresowych przeciwwskazaniach do udziału w zajęciach z w-f (nieobejmujące wyznaczonych uprzednio w rozkazach dziennych dowódcy jednostki wojskowej terminów przeprowadzania w [...] batalionie dowodzenia sprawdzianów sprawności fizycznej) wskazują na problemy zdrowotne strony, nie mogą stanowić w świetle przepisów podstaw do uznania, że żołnierz był zwolniony z obowiązku przystąpienia do tych sprawdzianów we wskazanych latach z przyczyn zdrowotnych. Zgodnie z przepisami prawa, dokumenty stanowiące podstawę do zwolnienia żołnierz przedstawia, nie później niż w ciągu siedmiu dni od dnia ich wstawienia, dowódcy jednostki. Istotny zatem dla niniejszej sprawy jest także fakt, iż przedmiotowe zaświadczenie zostały wydane już po odbyciu sprawdzianów sprawności fizycznej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezspornym jest, że żołnierz świadomie przystąpił do zdawania egzaminów w latach 2012, 2013. Dodatkowo, jak wynika z materiałów zgromadzonych w sprawie, pomimo podnoszących w odwołaniu problemów zdrowotnych, zainteresowany zarówno przed przystąpieniem, jak i w trakcie egzaminów nie zgłaszał prowadzącemu instruktorowi ani lekarzowi żadnych dolegliwości. Trudno jest zatem przyjąć, że [...] T. N. każdorazowo przystępując pomimo dolegliwości zdrowotnych, do sprawdzianu sprawności fizycznej nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji płynących względem niezaliczenia sprawdzianu sprawności fizycznej. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ stwierdził, iż zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2013 r., wydany został zgodnie z obowiązującymi w tej materii regulacjami prawnymi. Postępowanie odwoławcze przeprowadzone przez organ II instancji nie wykazało naruszenia obowiązujących przepisów prawa, zarówno w zakresie przeprowadzonej procedury egzaminacyjnej, jak i formy oraz treści decyzji administracyjnej. Tym samym, odnosząc się do zarzutu pełnomocnika dotyczącego naruszenia przepisu art. 107 § 3 Kpa wskazano, że w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego zostały przez organ I instancji wyjaśnione i ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ zawarł umotywowaną ocenę okoliczności faktycznych w świetle obowiązującego prawa oraz wskazał jaki związek zachodzi między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP T. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podnosząc, iż zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny w zakresie oceny dowodów, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia oraz, że decyzja nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa i nie może wywołać określonych skutków prawnych, wniósł o jej uchylenie. W motywach skargi podano, iż żaden z przełożonych nie zainteresował się przyczynami "a więc dowodami, które usprawiedliwiałyby lub nie okoliczności niezaliczenia sprawdzianu sprawności fizycznej". Gdyby przełożeni podjęli w tym kierunku odpowiednie działania, a więc kierowali skarżącego z racji jego schorzeń do wojskowej komisji lekarskiej, to nie można by wykluczyć, że uzyskano by w oparciu o orzeczenie komisji merytoryczne uzasadnienie zwolnienia go ze służby wojskowej, ale z innych przyczyn, niż podano w decyzji. W ten sposób naruszono w skarżonej decyzji postanowienia art. 107 § 3 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za niezasadne i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji w toku postępowania nie naruszył prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. Dz. U. z 2012 r., poz 270 ze zm.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawę materialnoprawną rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2013 r. stanowił przepis art. 111 pkt 6a ustawy z dnia 11 września 2010 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 9, poz. 593 ze zm.), w myśl którego żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do tego sprawdzianu, chyba że został zwolniony z tego sprawdzianu na postawie art. 50a ust. 3. Imperatywna forma czasownika "zwalnia" się zastosowana w powołanym przepisie przesądza o tym, iż w razie otrzymania przez żołnierza zawodowego w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej, właściwy organ wojskowy jest zobowiązany do wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca nie pozostawił w tym przypadku jakiejkolwiek możliwości alternatywnego rozwiązania, nie przyznał organom wojskowym prawa do ewentualnego pozostawienia w służbie i skierowania żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej. Organ związany jest przy tym oceną otrzymaną przez żołnierza i nie może prowadzić postępowania dowodowego mającego na celu jej weryfikację. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane, że skarżący w latach 2012 i 2013 uzyskał oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej i stwierdzają to znajdujące się w aktach personalnych żołnierza zaświadczenia. Spełnione zostały przy tym wymogi formalne związane z przeprowadzeniem tych sprawdzianów, określone w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 27, poz. 138) i szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zasadnie organ podnosi, iż z dokumentacji znajdującej się w aktach personalnych skarżącego wynika, iż jest on zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej na zajmowanym stanowisku służbowym, co potwierdzają zaświadczenia lekarskie z kolejnych lat, tj. 2010, 2011 i 2012 r. Ponadto o zdolności i braku istnienia przeciwskazań dla podoficera do uczestnictwa w sprawdzianach sprawności fizycznej zarówno w roku 2012, jak i 2013 świadczą adnotacje lekarskie, znajdujące się na kartach sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierza zawodowego, sporządzane na podstawie kwalifikacji lekarskiej dopuszczającej podoficera do egzaminu, przeprowadzonej bezpośrednio przed tymi sprawdzianami. Organ trafnie podnosi, iż badanie problemów zdrowotnych strony, nie stanowiło istoty prowadzonego postępowania. Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 Kpa, zawiera ono bowiem wszystkie niezbędne elementy i jest wyczerpujące. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.