II SA/Wa 2031/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na pismo [...] Szpitala Wojewódzkiego w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej - Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z [...] września 2023 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "fundacja") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo [...] Szpitala Wojewódzkiego w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "szpital") z [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W skardze fundacja uznała zaskarżone pismo szpitala za decyzję odmawiającą jej udzielenia informacji publicznej, domagając się uchylenia tej decyzji, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zobowiązania szpitala do udzielenia jej żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że nie wnosi o udostępnienie jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, dlatego szpital nie może powoływać się na tajemnicę lekarską. Wraz z wniesieniem skargi fundacja uiściła kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi (potwierdzenie wpłaty – karta nr 30 akt sądowych sprawy). W odpowiedzi na skargę szpital wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że informacje zawarte w pkt 1-4 wniosku fundacji nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). Wbrew zarzutom skargi, podstawą odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej nie było powołanie się na tajemnicę dokumentacji medycznej, ale okoliczność, iż charakter i zakres żądanych informacji nie mieści się w pojęciu "informacji publicznej". W kwestii informacji objętych pkt 4 wniosku fundacji, szpital podtrzymał też stanowisko, że są one objęte tajemnicą statystyczną, o której mowa w art. 10 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 773), przy czym szpital omyłkowo podał nazwę ustawy "o tajemnicy statystycznej" (zamiast "o statystyce publicznej"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Na wstępie przypomnieć należy, że badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres działania sądów administracyjnych został ukształtowany szeroko w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucenie skargi następuje, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie z tego powodu ma miejsce w szczególności, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) albo gdy została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 p.p.s.a.). Według art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo szpitala z [...] września 2023 r. nr [...] nie mieści się w katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W piśmie tym szpital podtrzymał swoje uprzednie stanowisko, wyrażone w skierowanej do fundacji korespondencji z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] stanowiącej odpowiedź na wniosek skarżącej z [...] lipca 2023 r. o udzielenie informacji publicznej. W ww. piśmie z [...] sierpnia 2023 r. szpital wyraźnie wskazał, że informacje z pkt 1-4 wniosku nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Powołując się na art. 4c ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. z 2022 r., poz. 1575 ze zm.), szpital stwierdził, iż informacja o przerywaniu ciąży nie ma waloru publicznego, a jedynym dysponentem wiedzy w tym zakresie jest Rada Ministrów, która - stosownie do treści art. 9 ww. ustawy - przedkłada Sejmowi corocznie, w terminie do dnia 31 lipca, sprawozdanie z wykonywania tej ustawy oraz o skutkach jej stosowania. Z kolei odnośnie informacji z pkt 4 wniosku, szpital uznał, że żądane dane są objęte tajemnicą statystyczną. Jednocześnie w omawianym piśmie z [...] sierpnia 2023 r. szpital udzielił fundacji odpowiedzi na pkt 5-8 wniosku. Jak już wzmiankowano, zaskarżone w przedmiotowej sprawie pismo z [...] września 2023 r. powiela stanowisko szpitala przedstawione w jego korespondencji z [...] sierpnia 2023 r. Oba te pisma mają wyłącznie charakter informacyjny. W piśmie wcześniejszym przekazano skarżącej, że informacje z pkt 1-4 wniosku nie posiadają waloru publicznego oraz udzielono jej informacji co do pkt 5-8 wniosku, zaś w późniejszym - zaskarżonym do Sądu - piśmie z [...] września 2023 r. szpital podtrzymał swoje stanowisko o niepublicznym charakterze informacji ujętych w pkt 1-4 wniosku. Żadne z tych pism nie stanowi decyzji administracyjnej, gdyż nie zawierają one wszystkich elementów konstytutywnych takiej decyzji. Niezbędnym elementem prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest przede wszystkim jej rozstrzygnięcie, a więc władcze ukształtowanie określonego stosunku administracyjnoprawnego, stanowiące "rdzeń" decyzji w postępowaniu administracyjnym (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 4147/18 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to jeden z tych elementów składowych, bez którego decyzja nie może istnieć. W sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej rozstrzygnięcie o istocie sprawy nie może być dorozumiane, bowiem decyzja administracyjna nie jest jedyną formą działania administracji, w jakiej następuje załatwienie tej kategorii spraw indywidualnych. Każda z dopuszczalnych w tym zakresie form działania organu powinna mieć miejsce w ściśle określonych sytuacjach oraz mieć przewidzianą dla nich treść, jak również odpowiadać warunkom formalnym określonym w prawie dla każdej z nich. W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. adresat wniosku może wydać decyzję administracyjną, gdy odmawia udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności lub określone tajemnice prawnie chronione albo umarza postępowanie w przypadkach przewidzianych w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Udzielenie informacji w trybie u.d.i.p. do informacji publicznej następuje w drodze zwykłej czynności materialno-technicznej, czyli jest to forma tzw. faktycznego działania. Natomiast w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu "informacji publicznej", co właśnie uczynił szpital w korespondencji skierowanej do skarżącej. W niniejszej sprawie fundacja w istocie kwestionuje realizację wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nie sposób zgodzić się z jej stanowiskiem, iż pismo szpitala z [...] września 2023 r. stanowi odmowę udostępnienia informacji publicznej. Jak już wyżej wskazano, przedmiotowe pismo nie posiada minimum cech charakterystycznych dla decyzji administracyjnej. Zarówno jego treść, jak i forma wskazują, że jest to wyłącznie pismo informacyjne, w którym szpital - jako adresat wniosku skarżącej - podtrzymał kwalifikację prawną odnośnie żądanych przez nią informacji z pkt 1-4 wniosku, stwierdzając, że nie stanowią one informacji publicznej. Analizowane pismo nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast jeśli skarżąca uważa, iż żądana przez nią informacja - wbrew ocenie szpitala - ma walor informacji publicznej, to może wywieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność szpitala. Jedynie w ramach rozpoznawanej przez sąd administracyjny skargi na bezczynność można zweryfikować stanowisko podmiotu, do którego został skierowany wniosek w trybie u.d.i.p. co do kwalifikacji żądanej informacji. Zatem podmiotowi zainteresowanemu uzyskaniem informacji publicznej przysługuje środek, w którym może wyegzekwować należne w jego ocenie uprawnienie, ponieważ w przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Nie może to jednak nastąpić w formie zaskarżenia pisma informacyjnego, które nie ma przymiotu decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie fundacji wpisu sądowego w kwocie 200 zł orzeczono w punkcie drugim sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.