II SA/Wa 2032/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi L. I. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r., 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego L. I. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga L. I. (dalej jako: skarżący) z 8 listopada 2024 r. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji (dalej jako organ) z [...] września 2024 r. nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie organu z [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Organ postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko L. I.. Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego orzeczeniem nr [...] z [...] grudnia 2021 r. organ uznał wymienionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. W dniu [...] stycznia 2022 r. do Komendy Głównej Policji wpłynął, nadany z zachowaniem terminu określonego w art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, wniosek obwinionego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r., wydanym po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Powyższe rozstrzygnięcie doręczono obwinionemu w dniu [...] marca 2022 r., natomiast jego obrońcy w dniu [...] marca 2022 r. L. I. w ustawowym terminie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem sygn. akt II SA/Wa 767/22 z dnia 8 grudnia 2022 r. uchylił zaskarżone orzeczenie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2022 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2021 r. Komendant Główny Policji od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie Komendant Główny Policji w piśmie procesowym z dnia 5 kwietnia 2024 r. cofnął skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 631/23 umorzył powyższe postępowanie. Wobec tego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 767/22 z dnia 8 grudnia 2022 r. stał się prawomocny z dniem 25 kwietnia 2024 r. Po dokonaniu ponownej oceny materiału dowodowego zebranego w toku postępowania dyscyplinarnego, a także treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 767/22 z dnia 8 grudnia 2022 r.. Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu na podstawie art. 135ja ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W dniu [...] sierpnia 2024 r. do Komendy Głównej Policji wpłynął, nadany z zachowaniem terminu określonego w art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, wniosek obrońcy obwinionego, o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku, obrońca obwinionego wniósł o uchylenie orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 r. i wydanie orzeczenia o uniewinnieniu skarżącego. Organ po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, orzeczeniem z [...] września 2024r. nr [...] działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. W treści uzasadnienia decyzji organ wskazał, że w dniu [...] października 2021 r. L. I. został przesłuchany w charakterze obwinionego o to, że w okresie od daty bliżej nieokreślonej do dnia [...] kwietnia 2021 r., będąc przełożonym T. J., [...] Sekcji [...] Wydziału [...] KGP, nie sprawował nad nim prawidłowego nadzoru w ten sposób, że odstąpił od kierowania przebiegiem jego pracy i nie stosował form nadzoru zapewniających bieżącą informację o stanie realizowanych przez niego zadań służbowych, jak też nie nadzorował i nie kontrolował sposobu wykonania zleconych działań, przez co dopuścił do wykorzystywania przez T. J. służbowego sprzętu informatycznego dla celów pozasłużbowych, tj. o czyn z art. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 6 pkt 1 i § 7 pkt 2 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Policjant nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu dyscyplinarnego i złożył wyjaśnienia, w których stwierdził, że w żaden sposób nie naruszył ww. przepisów. Organ stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego dotyczącego art. 135j ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 135ja ust. 3 ustawy o Policji, organ stwierdził że zarzut ten nie znajduje uzasadnienia, a ponadto uznał, że całokształt dokumentacji zgromadzonej w ramach postępowania nie uzasadnia uniewinnienia obwinionego, a tym samym nie zachodzą przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 135ja ust. 3 ustawy o Policji, zaś wobec zaistnienia okoliczności powodującej prawną niedopuszczalność postępowania, tj. przedawnienia wymierzenia kary dyscyplinarnej, zaistniała konieczność umorzenia postępowania dyscyplinarnego w I instancji. W ocenie organu brak było również podstaw do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 135j ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zaś jedynym słusznym rozstrzygnięciem, w sytuacji braku możliwości dalszego badania odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta, było wydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania. Skarżący pismem z 8 listopada 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2024 r. zarzucając orzeczeniu: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ wynik sprawy tj. art. 135n ust. 4 pkt 1) ustawy o Policji w zw. z art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z art. 135ja ust. 3 ustawy o Policji poprzez wydanie przez Komendanta Głównego Policji Orzeczenia o utrzymaniu w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego ze względu na przedawnienie wymierzenia kary dyscyplinarnej w sytuacji, gdy orzeczenia o umorzeniu postępowania z uwagi na przedawnienie karalności nie wydaje się, w przypadku gdy zebrane dowody uzasadniają uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu, zaś zgromadzone w postępowaniu dyscyplinarnym dowody uzasadniają uniewinnienie obwinionego, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 767/22, podczas gdy prawidłowym rozstrzygnięciem organu było wydanie orzeczenia o uchyleniu w całości i zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 i w tym zakresie uniewinnienie obwinionego; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ wynik sprawy tj. art. 135n ust. 4 pkt 1) ustawy o Policji w zw z art. 135j ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez wydanie przez Komendanta Głównego Policji Orzeczenia o utrzymaniu w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 w sytuacji, w której organ ten nie zastosował art. 135j ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, i w konsekwencji organ ten nie wydal orzeczenia o uniewinnieniu obwinionego pomimo faktu, że przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe nie potwierdziło zarzutów stawianych Obwinionemu, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 767/22, podczas gdy prawidłowym rozstrzygnięciem było wydanie orzeczenia o uchyleniu w całości i zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 i w tym zakresie uniewinnienie obwinionego; 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ wynik sprawy tj. art. 135n ust 4 pkt 1) ustawy o Policji w zw. z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie przez Komendanta Głównego Policji Orzeczenia o utrzymaniu w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 w sytuacji, w której organ ten pominął fakt związania organu przez wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 767/22, stosownie do oceny prawnej którego to wyroku Obwiniony nie mógł podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej za zarzucony mu czyn, podczas gdy prawidłowym rozstrzygnięciem było wydanie orzeczenia o uchyleniu w całości i zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 i w tym zakresie uniewinnienie obwinionego; 4) 135g. 1 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż obwiniony nie powinien zostać uniewinniony podczas, gdy w materiale dowodowym nie znajdowały się żadne dowody świadczące o jego winie, natomiast znajdują się dowody świadczące o niewinności, co powinno skutkować wydaniem orzeczenia o uchyleniu w całości zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 i w tym zakresie uniewinnieniem obwinionego. Ponadto, skarżący wniósł o uchylenie w całości wydanego przez Komendanta Głównego Policji w dniu [...] września 2024 r. orzeczenia nr [...] oraz poprzedzającego go orzeczenia nr [...] z dnia [...] lipca 2024 roku oraz o uniewinnienie. Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że nie tylko zaszła przesłanka do zastosowania art. 135ja ust. 3 wobec faktu, że zebrane dowody uzasadniają uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ale również wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie analizując niniejszą sprawę wprost wskazał, że uprzednio wydane orzeczenia naruszały prawo, a w uzasadnieniu Wyroku WSA kolejno wykazał na brak jakiejkolwiek zasadności pociągnięcia Skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej za zarzucony czyn. Z uwagi na to że Wyroku WSA jest prawomocny, skarżący stwierdził, że Komendant Główny Policji związany jest oceną prawną przedstawioną uzasadnieniu Wyroku WS, a ta ocena prawna wprost stanowi, że za zarzucony skarżącemu czyn nie można przypisać mu odpowiedzialności dyscyplinarnej. Ponadto, w ocenie skarżącego, błędne jest również stwierdzenie organu, że obowiązkiem przełożonego jest również współuczestnictwo wraz z podwładnym w całym ciągu realizacji przez niego poszczególnych czynności, których suma stanowi o realizacji przydzielonego mu zadania (bądź szeregu zadań). Skarżący odnosząc się do kwestii podniesionej przez organ jakoby w świetle twierdzeń skarżącego każdorazowe uchylenie orzeczenia organu obligowało do wydania orzeczenia uniewinniającego w sprawie dyscyplinarnej wskazał, że orzeczenie sądu administracyjnego nie obliguje organu do uchylenia swojego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego w sprawie dyscyplinarnej, natomiast obliguje go do tego przepis prawa, którym jest art. 135ja. ust. 3 ustawy o Policji, a więc organ powinien wskazać jakie dowody uzasadniały uznanie skarżącego za winnego, a w przypadku braku takich właśnie dowodów (nawet w przypadku zaistnienia przesłanki przedawnienia) organ powinien uniewinnić skarżącego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie. Na obecnym etapie postępowania, jego istota sprowadzała się do ustalenia tego, czy organ wydając skarżoną decyzję, wykonał zalecenia i zastosował się do sposobu rozumienia prawa zaprezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku wydanym w dniu 8 grudnia 2022r. sprawie o sygn. akt II SA/Wa 767/22, gdyż zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 153 p.p.s.a. organ któremu sprawa została przekazana , związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W tym miejscu przypomnieć raz jeszcze należało, że w w/w rozstrzygnięciu Sąd administracyjny w sposób jednoznaczny przesądził, że: " nie można skarżącemu przypisać odpowiedzialności za przewinienie dyscyplinarne, związane z działaniem jego podwładnego, które nie mieściło się w zakresie wykonywanych przez niego obowiązków służbowych i polegało na wykorzystywaniu sprzętu służbowego, pochodzącego z niepodporządkowanej skarżącemu komórki Policji, Sąd uznaje te zarzuty za nieuzasadnione". Na obecnym etapie postępowania nie sposób też abstrahować od stanowczego stwierdzenia Sądu zawartego w przywołanym rozstrzygnięciu, iż : "Sąd uznaje za bezzasadny postawiony skarżącemu zarzut, że ten naruszył dyscyplinę służbową poprzez brak bezpośredniego, osobistego nadzoru nad pracą podwładnego w sytuacji, gdy przełożeni nie zapewnili skarżącemu niezbędnych warunków do sprawowania takiego nadzoru, nie przyznając mu prawa dostępu do pomieszczeń, w których skarżący mógłby przeprowadzać kontrole. Stanowisko organów co do naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej nie jest jednakże według Sądu, zasadne z innych bardziej ogólnych powodów, o których była wyżej mowa. Organy Policji przyjmując szerokie rozumienie obowiązków przełożonego w zakresie kontroli i nadzoru nad pracą podwładnych w istocie przypisały skarżącemu odpowiedzialność za działania (naruszenia) jego podwładnego, a nie za naruszenie obowiązków przez skarżącego. Te bowiem, w świetle podanych w decyzji o nałożeniu kary dyscyplinarnej przepisów prawnych wymagają relatywizacji w stosunku do okoliczności faktycznych sprawy, głównie ustalonych relacji pomiędzy przełożonym i podwładnym zachodzących w ramach służby. Trzeba powtórzyć, że zadania wykonywane przez podwładnego miały specyficzny charakter i były realizowane indywidualnie, w specyficznych warunkach, zakładających samodzielne jego działanie. Ten pracownik był "rozliczany" z wyników swojej pracy (prawidłowego funkcjonowania sieci informatycznej), nie zaś z zachowania podczas wykonywania obowiązków służbowych. Stąd też nadzór przełożonego nad jego pracą mógł być również nietypowy, sprawowany z zewnątrz, mógł polegać na wykorzystywaniu w tym celu urządzeń teleinformatycznych. W tych warunkach stawianie skarżącemu zarzutu, że nie zapobiegł albo nie wykrył nielegalnego działania podwładnego, prowadzonego w ukryciu przed osobami trzecimi, w pomieszczeniu w którym wykonywał zadania służbowe Sąd uznaje za całkowicie bezzasadne. W toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, że komputery wykorzystywane przez podwładnego były ukryte za szafami stanowiącymi standardowe wyposażenie tych pomieszczeń. Dostrzeżenie tych urządzeń wymagałoby więc uważnej lustracji czy nawet przeszukania pomieszczenia. Ze względu na omawianą specyfikę, w szczególności zaś brak dostępu skarżącego do tego pomieszczenia obciążenie skarżącego takim obowiązkiem jest bezpodstawne". Powyższego wyroku – co wielce znamienne – organ nie zakwestionował skutecznie w drodze skargi kasacyjnej (skargę ową wycofał). W sposób oczywisty dla każdego prawnika szanującego konstytucyjną zasadę trójpodziału władzy, zgodził się więc z argumentacją Sądu. Mimo tego, ponownie rozpoznając sprawę zdawał się nie zauważać przywołanych motywów wiążącego go wyroku. W świetle powyższego uznać należało, iż organ nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z normy art.153 P.p.s.a. Wbrew sposobowi rozumienia prawa zaprezentowanemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywołanym wyżej wyroku, organ ponownie przypisał funkcjonariuszowi winę, gdyż umorzył postępowanie wyłącznie z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Takie postępowanie organu – co oczywiste – nie może się spotkać z akceptacją Sądu. Przepis art.153 P.p.s.a. nie pozostawia żadnej wątpliwości co do tego, ze wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku sądowym obligują organ do ich wykonania. Niezastosowanie się przez organ do sposobu rozumienia prawa zawartego w prawomocnym wyroku, stanowi więc naruszenie prawa procesowego, muszące skutkować eliminacją z obrotu prawnego decyzji dotkniętej taką wadą. W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja (i decyzja utrzymana nią w mocy) naruszają prawo, bowiem wydano je z naruszeniem przepisu prawa procesowego tj. art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) zaś o kosztach rozstrzygnął stosownie do dyspozycji art.200 w/w aktu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wszystkie wnioski i wytyczne przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku wydanym w sprawie II SA/Wa 767/22.