II SA/Wa 2038/15

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. H. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy postanawia 1. przyznać L. H. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy L. H. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Skarżący ujawnił, że posiada majątek w postaci mieszkania własnościowego o powierzchni [...] m2, nieruchomości rolnej niezabudowanej o powierzchni [...] ha położonej w Z. Wskazał, że zgromadził oszczędności w kwocie [...] zł, [...] euro i [...] USD. Ujawnił również, że posiada papiery wartościowe następujących podmiotów: [...] 40 sztuk o wartości [...] zł, [...] 317 sztuk o wartości [...] zł, [...] sztuk o wartości [...] zł, [...] 17 sztuk o wartości [...] zł, [...] 51 sztuk o wartości [...] zł, [...] 29 sztuk o wartości [...] zł, [...] o wartości [...] zł, [...] 575 sztuk o wartości [...] zł. Ujawnił, że posiada samochód osobowy marki [...], dodał, że źródłem jego dochodu jest kwota [...] zł brutto uzyskiwana z tytułu wynajmu mieszkania o powierzchni [...] m2, oraz dochód z tytułu umowy zlecenia w prognozowanej kwocie [...] zł. L. H. podniósł, że posiada kredyt mieszkaniowy w wysokości [...] zł udzielony przez bank [...] w dniu [...] września 2009 r., na lat 15, aktualna rata miesięczna wynosi [...] zł, do spłaty pozostało [...] zł. Wskazał, że ponosi opłaty za media w kwocie [...] zł miesięcznie, i koszty na mieszkanie w kwocie [...] zł miesięcznie. Strona oświadczyła, że nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Ponadto w piśmie z dnia 24 czerwca 2016 r., skarżący przekazał informację, że od dnia [...] grudnia 2015 r., jest osobą bezrobotną, i do dnia [...] maja 2016 r., pobierał zasiłek. Z dniem [...] czerwca 2016 r., wyrejestrował się i podjął pracę jako [...]. Na wstępie stwierdzić należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. d p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących stosunków pracy i stosunków służbowych. Nie ulega wątpliwości, że skarga L. H. mieści się w katalogu takich spraw. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Uwzględniając przedstawioną przez L. H. sytuację materialną stwierdzić należało, że daje ona podstawy do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku w pozostałym zakresie. Jak wskazano już wcześniej skarżący pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Miesięczne koszty dochodu, który uzyskuje to kwota ok. [...] zł. Znaczną część tej kwoty pochłaniają koszty utrzymania, w tym koszty spłaty kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania. W tej sytuacji bezspornym jest, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na to, że na obecnym etapie postępowania sądowego skarżący chcąc dalej prowadzić postępowanie zmuszony będzie do skorzystania z pomocy adwokata, referendarz sądowy uznał, że zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Z tego względu, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.