II SA/Wa 2041/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. z dnia 7 listopada 2007 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - P. B. wnioskiem z dnia 7 listopada 2007 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. P. B. we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z małoletnim synem. W rubryce nr 10 urzędowego formularza, gdzie należy wpisać dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący podał "sierpień 2007 rok 1980 netto". W rubryce nr 11 formularza oświadczył nadto, że miesięczne wydatki wynoszą: zlecenia stałe (czynsz, media, ubezpieczenie) – 900 zł, żywność ok. 500 zł, żywność dla chorego dziecka – ok. 100 zł, inne wydatki na dziecko (odzież, leki, żłobek) – ok. 500 zł, dojazd do pracy – ok. 200 zł, opłata za gaz – ok. 50 zł, środki czystości i higieny osobistej – ok. 100 zł, odzież – ok. 100 zł, leki – ok. 50 zł, ponoszone koszty sądowe – 200 zł, inne – 200 zł. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie zaciąga miesięcznie dług na kwotę ok. 100-300 zł. Uzasadniając wniosek skarżący podał, że ponosi znaczne koszty sądowe w związku z dochodzeniem swoich praw przed sądami administracyjnymi i cywilnymi w K. i W. i nie posiada środków, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Wskazał, że obecnie zadłużony jest na kwotę 3.000 zł. Jako majątek wykazał ¼ domu jednorodzinnego w budowie (około 80 m2) oraz samochód marki Rover 414 SLI, który – jak oświadczył – wystawił na sprzedaż. Z uwagi na to, że informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawierały wszystkich danych niezbędnych do dokonania pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 21 listopada 2007 r. (doręczonym w dniu 4 grudnia 2007 r. – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 w zw. z art. 255 ppsa oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), P. B. wezwany został do nadesłania w terminie 14 dni: 1. odpisów zeznań podatkowych za rok 2006 i 2005, 2. zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanego miesięcznie wynagrodzenia brutto (z okresu ostatnich 3 miesięcy), 3. kopii wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (sierpień, wrzesień i październik 2007 r.), 4. dokumentów poświadczających informacje podane w rubryce nr 5 oraz 11 formularza wniosku, w tym m.in. kopii dokumentu potwierdzającego wysokość zadłużenia oraz kopii dokumentów (rachunków) potwierdzających wysokość stałych miesięcznych wydatków wymienionych w rubryce nr 11, 5. oświadczenia, czy wnioskodawca nadal jest właścicielem samochodu osobowego marki Rover 414 SLI, czy też dokonał jego sprzedaży. W przypadku, gdy samochód został sprzedany, należało podać wysokość uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych. Skarżący do chwili obecnej nie nadesłał żądanych dokumentów i oświadczenia. Informacje przedstawione natomiast w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają stwierdzić, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany udokumentowaniem swojej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów zastępstwa prawnego. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Samo oświadczenie strony, że wydatki miesięczne wynoszą ok. 2.900 zł, a zatem przekraczają kwotę dochodu wymienionego w rubryce nr 10 formularza o ponad 1.000 zł, nie stanowi przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca podał nadto, że zadłuża się obecnie na kwotę około 100-300 zł, co w świetle wysokości wykazanych wydatków i dochodów także wymagało wyjaśnienia. Zgromadzone natomiast dotychczas w niniejszej sprawie, w toku wcześniej prowadzonego postępowania o przyznanie prawa pomocy, dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie stanowią wszystkich dokumentów i oświadczenia, o których mowa w wezwaniu z dnia 21 listopada 2007 r. i nie pozwalają stwierdzić, że wnioskodawca wykazał, iż spełnia przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa. Wątpliwości, co do możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz rzeczywistej wysokości dochodów i wydatków wymagały wyjaśnienia poprzez ich udokumentowanie. Wnioskodawca nie nadesłał na wezwanie m.in. żądanego zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanego miesięcznie wynagrodzenia brutto, czy wyciągu z konta bankowego z okresu ostatnich 3 miesięcy, co pozwalałoby stwierdzić, czy istotnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że dla oceny, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy niezbędne jest ustalenie zarówno rzeczywistego miesięcznego dochodu wnioskodawcy, liczby osób we wspólnym gospodarstwie domowym, jak i faktycznie ponoszonych stałych miesięcznych wydatków. Dopiero bowiem na podstawie tych danych można ustalić, jaką kwotą dysponuje wnioskodawca. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co było warunkiem przyznania prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.