II SA/Wa 2042/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-05-12

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ubezpieczeń społecznych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Osoba, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Zwolnienie z kosztów sądowych na mocy ustawy nie wyklucza możliwości przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, jeśli sytuacja materialna strony tego wymaga.
Stan faktyczny
Z. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca podała, że jest osobą chorą, niezdolną do pracy, utrzymującą się z niskiego świadczenia z pomocy społecznej, z którego musi opłacić rachunki, a brakuje jej środków na leki i podstawowe potrzeby. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z. S. po otrzymaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2010 r., oddalającego złożoną przez nią skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. U uzasadnieniu wniosku oraz w piśmie z dnia 8 maja 2010 r., podała, że jest osobą chorą, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pozostaje bez środków do życia - nie ma za co wykupić koniecznych leków, żywności oraz środków czystości. Wskazała, że utrzymuje się z przyznanego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. świadczenia, w wysokości 344,52 zł. Z tego musi opłacić rachunki za energię elektryczną, w kwocie 71,30 zł oraz gaz, w wysokości 152,19 zł. Podniosła, że w związku ze stwierdzonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności jest niezdolna do pracy. Oświadczyła również, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do wniosku zostały załączone kserokopie: decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] listopada 2009 r. o przyznaniu świadczenia w wysokości 344,52 zł miesięcznie od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 31 marca 2012 r., orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz rachunków za energię elektryczną i gaz z 2010 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na Z. S. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi Z. S. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest wyjątkowo trudna. Utrzymuje się bowiem ze środków otrzymywanych z pomocy społecznej, jest osobą schorowaną, ale nie może wykupić koniecznych leków z uwagi na brak środków. Pieniędzy brakuje również na jedzenie oraz inne niezbędne artykuły. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło