II SA/Wa 2042/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-24
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego niezgodność wzoru legitymacji posiadacza broni z przepisami ustawy i Konstytucji RP, lub potwierdzającego uprawnienie do nabycia amunicji na podstawie posiadanej legitymacji, mimo że nie wynika to wprost z prowadzonych przez organ ewidencji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego niezgodność aktu wykonawczego z ustawą lub Konstytucją RP, ponieważ nie posiada kompetencji do oceny zgodności aktów prawnych. Ponadto, organ może wydać zaświadczenie jedynie na podstawie posiadanych ewidencji, rejestrów lub innych danych, a nie na podstawie analizy zgodności dokumentów przedstawionych przez stronę z obowiązującym prawem. W przypadku braku podstawy prawnej do wydania zaświadczenia lub braku wykazania interesu prawnego, organ zasadnie odmawia jego wydania.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego niezgodność wzoru legitymacji posiadacza broni z przepisami ustawy i Konstytucji RP, a także o potwierdzenie jego uprawnienia do nabycia amunicji na podstawie posiadanej legitymacji. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak kompetencji do oceny zgodności przepisów oraz na konieczność opierania się wyłącznie na własnych ewidencjach. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o broni i amunicji oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o określonej treści – oddala skargę –
M. J. wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. zwrócił się, na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. o wydanie zaświadczenia:
1. urzędowo poświadczającego, że wzór legitymacji posiadacza broni określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie wzorów legitymacji posiadacza broni, zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni, świadectwa broni oraz karty rejestracyjnej broni (Dz. U. nr 225, poz. 2233), w części dotyczącej sformułowania: "z wyjątkiem kat. E i F", w zdaniu znajdującym się na stronie 10 wzoru legitymacji o treści: "Niniejsza legitymacja uprawnia do nabycia amunicji do broni, na którą wydano pozwolenie, z wyjątkiem kat. E i F" jest niezgodny z przepisem art. 31 ust. 1 i art. 14 ustawy o broni i amunicji oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i nie obowiązuje; lub/i
2. urzędowo poświadczającego, że w legitymacji posiadacza broni o numerze [...] – wydanych dla M. J. s. J. urodzonego [...] r. w P., wydanych w oparciu o wzór określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie wzorów legitymacji posiadacza broni, zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni, świadectwa broni oraz karty rejestracyjnej broni, sformułowanie: "z wyjątkiem kat. E i F", w zdaniu znajdującym się na stronie 10 legitymacji o treści: "Niniejsza legitymacja uprawnia do nabycia amunicji do broni, na którą wydano pozwolenie, z wyjątkiem kat. E i F" jest niezgodny z przepisem art. 31 ust. 1 i art. 14 ustawy o broni i amunicji oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i na podstawie legitymacji posiadacza broni o numerze legitymacji posiadacza broni o numerze [...] – wydanych dla M. J. s. J. urodzonego [...] r. w P., jest uprawniony do nabycia amunicji do broni na którą wydano pozwolenie.
W uzasadnieniu podał, że decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. uzyskał pozwolenie na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich i w oparciu o przedmiotową decyzję wydano mu legitymację posiadacza broni nr [...] zgodną ze wzorem określonym w zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2003 roku w sprawie wzorów legitymacji posiadacza broni, zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni, legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni, świadectwa broni oraz karty rejestracyjnej broni (Dz. U. nr 225 poz. 2233). Wzór we wskazanym rozporządzeniu na stronie nr 10 zawiera adnotację, zakazującą nabywania amunicji do broni posiadanej w celach kolekcjonerskich i świadczy o tym sformułowanie o treści "Niniejsza legitymacja uprawnia do nabycia amunicji do broni, na którą wydano pozwolenie, z wyjątkiem kat. E i F". W ocenie skarżącego, ograniczenie to, wprowadzone przez akt prawny rangi rozporządzenia, jest niezgodne z art. art. 14 ustawy o broni i amunicji, który dopuszcza nabywanie amunicji na podstawie legitymacji posiadacza broni lub świadectwa broni. Ponadto stanowi swego rodzaju modyfikację art. 14, co powoduje niezgodność obowiązującego od 2003 r. wzoru legitymacji z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP określającego, że " rozporządzenia wydawane są przez organy wskazane w Konstytucji podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania"', a to oznacza, że akt prawny rangi rozporządzenia nie może treści zawartych w ustawie przekształcać, modyfikować czy syntetyzować.
[...] Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 217 § 2 pkt 2, art. 218 § 1 i art. 219 oraz art. 268a k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z treścią art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przypadkach, o których mowa w powyższym przepisie, organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, przy czym określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu" nie może być rozumie dowolnie i rozszerzająco poprzez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W związku z tym, że cytowane już wyżej rozporządzenie jest nadal obowiązującym aktem prawnym, organy Policji nie mają uprawnienia do wydania zaświadczenia, które potwierdzałoby stan prawny, niezgodny z jego treścią, jak również nie są też organem oceniającym zgodność aktu wykonawczego z ustawą, a interes prawny strony nie może tutaj stanowić wyższej racji. Natomiast w sprawie badania zgodności obowiązujących aktów prawnych z Konstytucją RP, organem właściwym jest wyłącznie Trybunał Konstytucyjny i w związku z tym, że w dniu 28 października 2011 r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Prokuratora Generalnego o stwierdzenie niezgodności przepisu § 1 pkt. 1 powyższego rozporządzenia z art. 31 ust. 1 oraz art. 14 ustawy o broni i amunicji, jak również art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, organy Policji przed ostatecznym rozstrzygnięciem Trybunału, nie mogą podejmować żadnych działań w przedmiocie będącym przedmiotem złożonego przez stronę wniosku.
W zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia zgodnie z wnioskiem ewentualnie określającym uprawnienia strony do nabywania amunicji do broni kolekcjonerskiej zarzucając naruszenie następujących przepisów:
– art. 217 § 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 k.p.a. przez niewydanie zaświadczenia o wymaganej treści, ewentualnie, iż posiada prawo do nabywania amunicji do celów kolekcjonerskich,
– art. 217 § 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. przez uznanie, że zaświadczenie można wydać w oparciu o art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wyłącznie w oparciu o prowadzone przez ten organ ewidencje i rejestry,
– art. 32 ust. 1 i art. 14 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez uznanie, że przepis rozporządzenia stosować należy przed przepisem ustawy i przepis rozporządzenia niezgodny z przepisem ustawy ma pierwszeństwo stosowania przed przepisami ustawy,
– art. 6 k.p.a. poprzez uznanie, iż fakt rozpatrywania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej złożonej przez Prokuratora Generalnego o stwierdzenie niezgodności § 1 rozporządzenia daję podstawę do odmowy wydania zaświadczenia,
– art. 8 i 9 k.p.a. poprzez niedochowanie w toku postępowania zasady informowania strony oraz prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie strony do władzy publicznej,
– art. 2 Konstytucji RP poprzez nie wydanie zaświadczenia o możliwości zakupu amunicji do posiadanej zgodnie z obowiązującym prawem broni kolekcjonerskiej,
– art. 87 Konstytucji RP poprzez uznanie zapisu znajdującego się we wzorze legitymacji posiadacza broni o niemożności nabywania amunicji do broni kolekcjonerskiej za przepis prawa, podczas gdy przepisem prawa jest jedynie przepis określający ten wzór legitymacji,
W uzasadnieniu natomiast podał, że zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, a w myśl § 2 pkt 2 art. 217, zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Interes prawny skarżącego polega na tym, że zaświadczeniem ma zamiar posługiwać się przy nabywaniu amunicji oraz ma także zamiar przedstawić je Komendantowi Wojewódzkiemu Policji właściwemu dla miejsca zameldowania dla wykazania legalności nabywanego przez niego amunicji u koncesjonowanych sprzedawców. Zatem "Interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wystarczająco może wynikać z postrzeganej przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie korzyści, jaką spodziewa się ta osoba odnieść po przedstawieniu zaświadczenia innemu organowi" (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 133/10). W dalszej części stwierdził, że w oparciu o decyzję administracyjną, będącą pozwoleniem na broń, otrzymał uprawnienie do nabywania broni określonego rodzaju i amunicji do niej (art. 14 ustawy o broni i amunicji). Zatem uprawnienie do nabywania amunicji jest dla niego zagwarantowane ustawą, jednakże z uwagi na treść legitymacji posiadacza broni, z uprawnienia tego nie może jednak korzystać, zaś organy Policji stoją na stanowisku, że należy przestrzegać niezgodnego z ustawą rozporządzenia (por. strona [...] pisma KGP z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]). Zatem aby jego ustawowe prawo było realizowane, konieczne jest zaświadczenie, jakiego się domaga, które jest urzędowym poświadczeniem stanu prawnego, potwierdzającym istnienie uprawnienia przyznanego wcześniej w decyzji konstytutywnej, bowiem wskazane sformułowanie zamieszczone we wzorze legitymacji posiadacza broni nie obowiązuje, jako sprzeczne z przepisami ustawowymi. Natomiast nawet jeśli organ Policji uznaje, że nie jest uprawniony do wydania takiego zaświadczenia, to powinien na podstawie art. 9 k.p.a. pouczyć o tym, iż może potwierdzać stan prawny w oparciu jedynie o wydane przez siebie decyzje i posiadane rejestry i tym samym wydać zaświadczenie jedynie stwierdzające prawo do posiadania broni i nabywania amunicji, co wynika wprost z art. 14 ustawy o broni i amunicji oraz wydanego pozwolenia na broń. Zaświadczenia są aktami potwierdzającymi istnienie uprawnień lub obowiązków określonych w uprzednio wydanych indywidualnych aktach administracyjnych (decyzje). Organ Policji zinterpretował, iż wnioskujący o wydanie zaświadczenie domaga się stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z ustawą. Istotą jednak sprawy jest potwierdzenie prawa wynikającego z uzyskanych pozwoleń na broń, iż decyzje w tym przedmiocie upoważniają do nabycia amunicji, która rodzajowo może mieć do nich zastosowanie. Co prawda wzór legitymacji oparty na poprzednim stanie prawnym możliwość taką wyklucza, jednak zgodnie z obowiązującą ustawą prawo takie stronie przysługuje. Zapis legitymacji o niemożności nabywania amunicji do broni kolekcjonerskiej jest pochodną przepisu obecnie nieistniejącego i nie jest przepisem prawa oraz nie może być podstawą tworzenia normy prawnej. Ma funkcje podobną jak zaświadczenie, bowiem potwierdza istnienie prawa lub obowiązku wynikającego z aktualnego stanu prawnego. Nie można zatem uznać, iż wydanie zaświadczenia o możliwości nabywania amunicji do broni kolekcjonerskiej będzie czynnością contra lege, bowiem zaświadczenie takie da jedynie możliwość legitymowania uprawnieniem, które mu z mocy prawa przysługuje wbrew nieaktualnemu zapisowi legitymacji. Brak dostosowania wzoru (treści) legitymacji do obecnego stanu prawnego powoduje, iż organ, który ją wydaje w istocie poświadcza nieprawdę. Jedyną możliwością sanowania tego stanu jest wydanie zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku. W innym przypadku tworzy się stan, w którym uprawniony po spełnieniu wszystkich przesłanek wymaganych prawem do posiadania broni i nabycia amunicji do niej, nie ma możliwości realizacji swojego prawa i trudno uznać taką sytuację za zgodną z zasada państwa prawnego wynikającą z art. 2 Konstytucji RP i za realizację zasady zaufania określonej w art. 8 k.p.a. Odmawiając wydania zaświadczenia dochodzi do sytuacji kuriozalnej, w której organ odmawia stwierdzenia, jakie uprawnienia dla strony wynikają z wydanej decyzji i obowiązujących przepisów prawa, zaś powoływanie się przez organ na okoliczność, iż zaświadczenie nie może być wydane wobec faktu rozpatrywania skargi przez Trybunał Konstytucyjny jest całkowicie niezrozumiałe, bowiem żaden przepis prawa nie wskazuje, aby istniała taka przesłanka odmowy wydania zaświadczenia, co narusza art. 6 k.p.a.
W piśmie z dnia [...] września 2012 r. pełnomocnik skarżącego załączył pismo Rządowego Centrum Legislacyjnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. z którego wynika, że przepisy rozporządzenia nie obowiązują od dnia 10 marca 2011 r.
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 k.p.a. (tzw. postępowanie jurysdykcyjne), a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi i przepisy działu VII k.p.a. stanowią rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w którym nie prowadzi się postępowania dowodowego w trybie przepisów Działu II, ponieważ w postępowaniu tym właściwy organ administracji publicznej o niczym nie rozstrzyga. Art. 218 kpa zobowiązuje organ administracji państwowej do wydania zaświadczenia w przypadku, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji. Zatem zaświadczenia są więc aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień lub obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym, stąd też istota zaświadczenia sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej. Z kolei art. 217 § 1 k.p.a. wskazuje, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, zaś § 2 wyszczególnia, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Przyjmuje się powszechnie, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Tymczasem urzędowego potwierdzenia wniosku skarżącego nie wymaga przepis prawa, a zatem brak jest podstaw do ubiegania się przez niego o zaświadczenie na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Nie jest także spełniony warunek, o którym mowa w § 2 pkt 2 tegoż przepisu, bowiem skarżący zwracając się z takim żądaniem nie wykazał swojego interesu prawnego, aby takie zaświadczenie uzyskać. Wbrew bowiem jego twierdzeniom, z faktu posiadania przez nią pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich nie można wywodzić, ze posiada ona interes prawny w uzyskaniu takiego zaświadczenia. Można tu co najwyżej mówić o interesie faktycznym, co wynika wprost z wniosku gdzie wskazuje, iż obecnie nie może kupić amunicji do posiadanej broni i chce więc uzyskać dokument, który będzie mogła okazywać sprzedawcom amunicji oraz Komendantowi Wojewódzkiemu Policji [...] celem wykazania legalności nabywania amunicji. W istocie przedmiotem żądania skarżącego jest więc uzyskanie dokumentu, na podstawie którego mógłby nabywać amunicję do posiadanej w celu kolekcjonerskim broni i temu służą jego zabiegi o wydanie zaświadczeń mających potwierdzać, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2003 r. straciło moc wykonawczą. Tymczasem organy Policji nie mają kompetencji do stwierdzenia takiego faktu, w tym także w drodze wydawania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Zgodnie bowiem z art. 10 Konstytucji RP, władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały. Natomiast w jej art. 87 wskazano, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Natomiast organem właściwym do stwierdzenia zgodności ustaw i przepisów prawa z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny (art. 188). W dalszej części dodano, że w dniu 28 października 2011 r. Prokurator Generalny wystąpił z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że przepis § 1 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia, jak również str. 10 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, tj. wzór legitymacji posiadacza broni są niezgodne art. 31 ust. 1 i art. 14 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004r. nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art 92 ust. 1 Konstytucji RP. Z kolei Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. wystąpił do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie prac legislacyjnych w zakresie nowelizacji dwóch aktów wykonawczych do ustawy o broni i amunicji, w tym rozporządzenia określającego m.in. wzór legitymacji posiadacza broni i prace legislacyjne nad zmianą tego rozporządzenia trwają. Wskazano również, że nie jest słuszny pogląd jakoby z przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego pisma Rządowego Centrum Legislacji wynika, że wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia o żądanej treści jest zasadny, bowiem w piśmie tym stwierdzono jedynie, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2003 r. pośrednio utraciło swą moc w dniu 10 marca 2011r. z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. nr 38 poz. 195) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Sformułowanie to, zawarte w wewnętrznej korespondencji między organami, nie ma jednak charakteru oceny prawnej i jako takie nie może być przywoływane na dowód, że wymienione rozporządzenie utraciło obowiązującą moc i pogląd ten niewątpliwie podziela także pełnomocnik skarżącego, skoro zwrócił się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, że zapisy rozporządzenia są niezgodne z ustawą (w przeciwnym przypadku jego wniosek byłby bezprzedmiotowy). W dalszej części podniesiono, że organ Policji nie może wydać stronie zaświadczenia uprawniającego do zakupu amunicji do posiadanej przez nią broni do celów kolekcjonerskich, ponieważ przepisy ustawy o broni i amunicji nie uprawniają go do takiego działania. Kwestia zakupu amunicji unormowana jest natomiast w przepisie art. 14 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym amunicję do broni można nabywać jedynie na podstawie legitymacji, której wzór określają przepisy rozporządzenia Ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego zarzucając naruszenie:
1. art. 12 ust. 2 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. poprzez jego niezastosowanie, odmowę wydania zaświadczenia i żądanie wykazania interesu prawnego podczas gdy wskazany przepis nie uzależnia wydania zaświadczenia od wykazania interesu prawnego;
2. art. 217 § 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. przez niewydanie zaświadczenia o treści, jakiej domagał się wnioskodawca, pomimo posiadania przez organ I instancji danych i rejestrów pozwalających na jego wydanie oraz intresu prawnego do jego otrzymania;
3. art. 8 i 9 k.p.a. poprzez nie dochowanie w toku postępowania zasady informowania strony oraz prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie strony do władzy publicznej;
4. art. 2 Konstytucji RP poprzez nie wydanie zaświadczenia o możliwości zakupu amunicji do posiadanej zgodnie z obowiązującym prawem broni kolekcjonerskiej przez skarżącego, które to uprawnienie wynika wprost z faktu wydania decyzji o pozwoleniu na broń;
5. art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie zapisu znajdującego się we wzorze legitymacji posiadacza broni o niemożności nabywania amunicji do broni kolekcjonerskiej za przepis prawa, podczas gdy przepisem prawa jest jedynie przepis określający wzór legitymacji.
W uzasadnieniu podał, że z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że jedynym argumentem który zaważył na nie uwzględnieniu odwołania był fakt, iż nie wykazano interesu prawnego do otrzymania zaświadczenia o żądanej treści, co wynika – zdaniem organu – wprost z art. 217 k.p.a. i takie stanowisko jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, bowiem zgodnie z 12 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, na wniosek osoby posiadającej pozwolenie na broń wydaje się zaświadczenie uprawniające do nabycia rodzaju i liczby egzemplarzy broni zgodnie z pozwoleniem i amunicji do tej broni. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do unormowań aktu ogólnego – Kodeksu postępowania administracyjnego i jako taki wyłącza stosowanie art. 217 oraz nie wymaga, aby osoba posiadająca pozwolenie na broń wykazywała interes prawny, tak jak przepis k.p.a. Organy Policji nie mogą odmawiać wiec wydania zaświadczenia dotyczącego uprawnienia do nabycia broni i jego amunicji wskazując, iż brak jest w tym zakresie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego. Nawet uznając, iż podstawą wniosku o wydanie zaświadczenia jest art. 217 k.p.a., to (w dużej mierze powtarzając argumentacje z odwołania) przytoczono, że interes prawny, którego nie może doszukać się organ II instancji wynika z możliwości uzyskania urzędowego potwierdzenia uprawnienia wynikającego z ustawy i uzyskanego pozwolenia na posiadanie broni oraz realizacji tego uprawnienia, zaś nie domagano się od organu interpretacji obowiązującego prawa, a jedynie potwierdzenia istnienia uprawnienia przyznanego na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na broń w zestawieniu z przepisem art. 14 ustawy o broni i amunicji. Zatem nie domagano się stwierdzenia, czy zapisy ustawy o broni i amunicji są spójne z innymi aktami prawnymi czy też wzorami legitymacji określonymi w rozporządzeniach, a fakt niezgodności treści legitymacji wprowadzonej aktem prawnym (który to fakt byl podnoszony w utrzymanym postanowieniu) rangi rozporządzenia z art. 14 ustawy o broni i amunicji w sposób oczywisty został wywiedziony we wniosku. Skoro zatem uprawnienie do nabywania amunicji jest dla skarżącego zagwarantowane ustawą i wynika wprost z wydanej przez organ decyzji, zatem prawa tego nie może pozbawiać nieaktualny zapis legitymacji, który nie stanowi prawa. Ponadto organ miał dostęp do wydanej decyzji o pozwoleniu na broń oraz do rejestru broni i na tej podstawie miał możliwość wydać zaświadczenie. Dodano ponadto, że legitymacja nie jest rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie i jej wydanie nie tworzy nowego uprawnienia czy obowiązku dla strony oraz nie może wprowadzać ograniczenia prawa wynikającego z ustawy. Jest ona jedynie potwierdzeniem uprawnienia wynikającego z aktu prawotwórczego pozwalająca się tym uprawnieniem legitymować. Jeżeli więc legitymacja zaprzecza uprawnieniu do nabywania amunicji wynikającemu z prawa i decyzji o pozwoleniu na broń, to określenie istnienia takiego uprawnienia mimo zawartego w legitymacji zapisu, jest obowiązkiem organu, który wydał pozwolenie. Wszak to organ administracji zobowiązany jest do wskazania, iż decyzja (oparta na przepisach rangi ustawowej a nie rozporządzeniu), niesie za sobą określony stan prawny dla strony, oparty na obowiązującym przepisie prawa. Zapis legitymacji o niemożności nabywania amunicji do broni kolekcjonerskiej jest pochodną przepisu obecnie nieistniejącego i zapis legitymacji nie jest przepisem prawa oraz nie może być podstawą tworzenia normy prawnej. Ma funkcje podobną jak zaświadczenie – potwierdza istnienie prawa, lub obowiązku wynikającego z aktualnego stanu prawnego. Nie można uznać, iż wydanie zaświadczenia o możliwości nabywania amunicji do broni kolekcjonerskiej będzie czynnością contra lege, bowiem zaświadczenie takie da jedynie stronie możliwość legitymowania uprawnieniem, które mu z mocy prawa przysługuje wbrew nieaktualnemu zapisowi legitymacji. W konsekwencji, brak dostosowania wzoru legitymacji do obecnego stanu prawnego powoduje, iż organ, który ją wydaje, w istocie poświadcza okoliczności niezgodne z prawem. Zatem jedyną możliwością sanowania tego stanu jest wydanie zaświadczenia o treści wskazanej przez skarżącego. W innym przypadku tworzy się stan, w którym uprawniony po spełnieniu wszystkich przesłanek wymaganych prawem do posiadania broni i nabycia amunicji do niej, nie ma możliwości realizacji swojego prawa i trudno uznać taką sytuację za zgodną z zasadą państwa prawnego wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, jak również za realizację zasady zaufania określonej w art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie zaś do § 2 powołanego przepisu zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Stosownie do postanowień zawartych w art. 281 § 1 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 kpa.).
Na wstępie należy zatem przypomnieć, iż postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 Kpa, a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. Zaświadczenie stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wynikającego, z prowadzonej przez organ je wydający ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Nie może ono jednak dotyczyć okoliczności, których ustalenie i ocena następuje w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.
Podkreślenia wymaga fakt, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest wszczynane na podstawie żądania osoby uprawnionej, która określa przedmiot żądanego zaświadczenia. W rozpoznawanej sprawie we wniosku o wydanie zaświadczenia skarżący zażądał urzędowego poświadczenia, że wzór legitymacji posiadacza broni określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie wzorów legitymacji posiadacza broni, zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni, świadectwa broni oraz karty rejestracyjnej broni (Dz. U. nr 225, poz. 2233), w części dotyczącej sformułowania: "z wyjątkiem kat. E i F", w zdaniu znajdującym się na stronie 10 wzoru legitymacji o treści: "Niniejsza legitymacja uprawnia do nabycia amunicji do broni, na którą wydano pozwolenie, z wyjątkiem kat. E i F" jest niezgodny z przepisem art. 31 ust. 1 i art. 14 ustawy o broni i amunicji oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i nie obowiązuje, urzędowo poświadczenia, że w legitymacji posiadacza broni o numerze [...] – wydanych dla skarżącego w oparciu o wzór określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie wzorów legitymacji posiadacza broni, zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni, świadectwa broni oraz karty rejestracyjnej broni, sformułowanie: "z wyjątkiem kat. E i F", w zdaniu znajdującym się na stronie 10 legitymacji o treści: "Niniejsza legitymacja uprawnia do nabycia amunicji do broni, na którą wydano pozwolenie, z wyjątkiem kat. E i F" jest niezgodny z przepisem art. 31 ust. 1 i art. 14 ustawy o broni i amunicji oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i na podstawie legitymacji posiadacza broni o numerze legitymacji posiadacza broni o numerze [...] – wydanych dla skarżącego urzędowego poświadczenia, że jest on uprawniony do nabycia amunicji do broni na którą wydano pozwolenie.
Odnosząc się zatem do żądania skarżącego dotyczącego urzędowego poświadczenia, że wzór legitymacji posiadacza broni określony we wskazanym wyżej rozporządzeniu jest niezgodny z powołanymi przez niego przepisami ustawy o broni i amunicji oraz Konstytucji RP, a także, że ze wskazanymi przepisami niezgodna jest też posiadana przez niego legitymacja, należy stwierdzić, iż organy zasadnie odmówiły skarżącemu wydania zaświadczenia w tym zakresie. Z tego mianowicie powodu, że chociaż organ wydając zaświadczenie, na podstawie posiadanych danych i dokumentów, może ewentualnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, choć w ograniczonym zakresie, to przedmiotem tego postępowania nie może być analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków (...) (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2009 r. sygn. II SA/Wa 350/09 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy organ nie jest upoważniony do wydawania zaświadczeń urzędowo potwierdzających niezgodność z ustawą wydanego na jej podstawie rozporządzenia, tym bardziej, że stosownie do postanowień art. 218 § 1 Kpa organ wydaje zaświadczenie tylko, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zasadnie organ wskazał zatem, że zgodnie z art. 10 Konstytucji RP, władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały. Natomiast w jej art. 87 wskazano, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Natomiast organem właściwym do stwierdzenia zgodności ustaw i przepisów prawa z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny (art. 188), a nie organ. Jednocześnie prawidłowo organ wskazał, że skarżący nie wykazał, posiadania interesu prawnego w otrzymaniu zaświadczenia, że legitymacje posiadaczy broni we wskazanym zakresie są niezgodne z ustawą o broni i amunicji oraz Konstytucją RP.
Należy natomiast przyznać skarżącemu rację, że organ nieprawidłowo wywiódł, iż nie ma on interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, że na podstawie posiadanej przez niego legitymacji na posiadanie broni, jest on także uprawniony do nabywania amunicji, na broń w tej legitymacji wskazanej. Wbrew obszernym wywodom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, nie zachodzi tu tylko interes faktyczny, co organ wyprowadził z treści wniosku skarżącego, gdzie skarżący wyjaśniał, iż obecnie nie może kupić amunicji do posiadanej broni i chce więc uzyskać dokument, który będzie mógł okazywać sprzedawcom amunicji oraz Komendantowi Wojewódzkiemu Policji [...] celem wykazania legalności nabywania amunicji. Wskazać jednakże należy, iż uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy, przeto nie prowadzi ono do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, ale tylko takie, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast w rozpoznawanej sprawie błędna kwalifikacja interesu prawnego skarżącego nie miała znaczenia, bowiem organ we wskazanym we wniosku o zaświadczenie w trybie art. 217 § 2 pkt 2 kpa nie mógł wydać skarżącemu zaświadczenia na podstawie przedstawionej przez skarżącego legitymacji posiadacza broni, skoro stosownie do postanowień art. 218 § 1 kpa, może to zrobić jedynie na podstawie prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a o to skarżący we wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. nie wnosił.
Z tego też względu niezasadnie zarzucono w skardze naruszenie, poprzez jego niezastosowanie, art. 12 ust 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym na wniosek osoby posiadającej pozwolenie na broń wydaje się zaświadczenie uprawniające do nabycia rodzaju i liczby egzemplarzy broni zgodnie z pozwoleniem i amunicji do tej broni. Z tego mianowicie powodu, że skarżący nie zwrócił się o wydanie zaświadczenia w trybie tego przepisu, a w trybie powołanych wyżej uregulowań, zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, przeto organ rozpoznając sprawę był związany zakresem żądania zawartego we wniosku o wydanie zaświadczenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że nie ma także racji skarżący zarzucając organowi naruszenie art. 217 § 1 kpa w zw. 217 § 2 pkt 2 kpa poprzez niewydajnie zaświadczenia o żądanej treści, pomimo posiadania wystarczających do tego danych w posiadanych rejestrach i spisach, skoro, co już Sąd wyżej wskazał, skarżący domagał się wydania zaświadczenia na podstawie przedstawionego przez niego dokumentu. Z tego też względu na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP.
Nie ma też racji skarżący podnosząc naruszenie art. 87 ust 1 Konstytucji RP, poprzez uznanie zapisu znajdującego się we wzorze legitymacji posiadacza broni o niemożności nabywania amunicji do broni kolekcjonerskiej za przepis prawa, podczas gdy przepisem prawa jest jedynie przepis określający wzór legitymacji, z tego względu, że organ wydając zaświadczenie potwierdza tylko wiadome sobie z urzędu fakty, a nie rozstrzyga o posiadaniu przez wnoszącego o zaświadczenie przedmiotowego uprawnienia.
Na zakończenie należy również wskazać, iż Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 8 i 9 Kpa. Należy zresztą zauważyć, że w treści skargi nie wskazano na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać. Wszak organ prowadzi postępowanie dotyczące wydania zaświadczenia, będące postępowanie uproszczonym, biorąc pod uwagę treść żądania wnioskodawcy i analizując w zakresie żądania posiadane przez siebie ewidencje, rejestry bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Jeżeli zatem zakres żądania jest jasny, a tak było w niniejszej sprawie, organ wydaje żądane zaświadczenie bądź odmawia jego wydania bez konieczności dalszego współdziałania ze stroną. Samo natomiast wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zaświadczenia nie po myśli skarżącego, nie jest wystarczające dla przyjęcia, że nie dochowano w toku postępowania zasady informowania strony oraz prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie strony do władzy publicznej.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło