II SA/Wa 2042/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-03
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Ewa Pisula – Dąbrowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, niezależnie od jego charakteru i związku z potencjalnym zagrożeniem, stanowi samoistną i obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest samoistną i obligatoryjną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Ustawodawca uznał, że taka osoba automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co wyłącza uznanie administracyjne organu w tej kwestii. Przepisy te nakładają na organ obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia, a dostęp do broni mogą mieć tylko osoby praworządne i zrównoważone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Podstawą cofnięcia było prawomocne skazanie M. M. za umyślne przestępstwa popełnione w związku z pełnieniem funkcji publicznej lekarza. Skarżący kwestionował interpretację przepisów ustawy o broni i amunicji, twierdząc, że skazanie musi pozostawać w związku z zagrożeniem dla posiadania broni, a nie być samoistną przesłanką.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Kwiecińska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Andrzej Góraj Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę –
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] cofającą M. M. pozwolenie na broń palną myśliwską.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] czerwca 2015 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji [...] wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...], skazujący M. M. za przestępstwo opisane w art. 228 § 3 k.k. i art. 271 § 1 i 2 k.k., tj. za to, że pełniąc funkcję publiczną lekarza specjalisty przyjmował korzyści majątkowe w postaci pieniędzy i wystawiał zaświadczenia lekarskie, w których poświadczał nieprawdę. Za powyższy czyn Sąd wymierzył M. M. karę 2 lat pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 lata. Dodatkowo Sąd orzekł wobec oskarżonego karę grzywny
w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych oraz przepadek na rzecz Skarbu Państwa osiągniętych korzyści majątkowych. Sąd Okręgowy [...] Wydział [...] w [...] wyrokiem z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...], zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że karę pozbawienia wolności zamienił na karę grzywny.
W dniu [...] lipca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] wszczął
z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia M. M. pozwolenia na broń palną myśliwską.
Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] z dnia organ ten, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji cofnął M. M. pozwolenie na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że dalsze zachowanie M. M. prawa do dysponowania bronią palną myśliwską jest prawnie niedopuszczalne. Organ podniósł, że z dyspozycji art.18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji jednoznacznie wynika, iż organy Policji cofają pozwolenie na broń osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Organ stwierdził również, że w tym przypadku prawomocne skazanie wyrokiem Sądu za przestępstwo umyślne nie budzi wątpliwości i nie wymaga, w ocenie organu, dalszego uzasadnienia.
Od decyzji tej M. M. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Zdaniem organu z treści tego przepisu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że ustawodawca z góry rozstrzygnął, iż istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Komendant Główny Policji podniósł, że do oceny, czy
w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub
o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Każda bowiem z osób, która została skazana m. in. za przestępstwo umyślne niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W takim zatem przypadku organ nie jest zobowiązany do badania, czy osoba ta stanowi zagrożenie dla tych dóbr, gdyż stosownej oceny w tym zakresie dokonał już ustawodawca ustalając w powyższym przepisie zamknięty katalog przesłanek uniemożliwiających posiadanie broni. W związku z tym ustalenie, że M. M. został skazany za umyślne przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń. W takich przypadkach ustawodawca nie daje organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu przed indywidualnym interesem strony postępowania.
Odnosząc się natomiast do zawartego w odwołaniu wniosku o umorzenie postępowania organ wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie umarza się, jeśli z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe w całości albo w części. W niniejszej sprawie umorzenie nie jest możliwe, bowiem istnieje jej przedmiot - pozwolenie na broń określonego podmiotu (strony), co do którego należy orzec merytorycznie. Postępowania nie można umorzyć także na podstawie art. 105 § 2 k.p.a., bowiem toczy się ono z urzędu, a nie na wniosek strony.
Na powyższą decyzję M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się z interpretacją art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji zaprezentowaną przez organ. Zdaniem skarżącego przepisy te należy interpretować w ten sposób, że przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń zachodzą, jeżeli spełnione są dwa warunki:
1. pozwolenie na broń stanowi zagrożenie dla jego posiadacza, porządku lub bezpieczeństwa publicznego,
2. skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo.
Zdaniem skarżącego w jego sytuacji przesłanki te nie zachodzą, albowiem orzeczenie prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo nie pozostaje
w związku z zagrożeniem posiadania broni dla zainteresowanego, zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, chodzi tu o osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
W rozpoznawanej sprawie podstawą do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...], skazujący go za przestępstwo opisane w art. 228 § 3 k.k. i art. 271 § 1 i 2 k.k. Za powyższy czyn Sąd ten wymierzył skarżącemu karę 2 lat pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby wynoszący 3 lata. Dodatkowo Sąd orzekł wobec skarżącego karę grzywny
w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych oraz przepadek na rzecz Skarbu Państwa osiągniętych korzyści majątkowych. Sąd Okręgowy [...] Wydział [...] w [...] wyrokiem
z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...], zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że karę pozbawienia wolności zamienił na karę grzywny.
Popełniony przez skarżącego czyn z art. 228 § 3 k.k. (przyjęcie, w związku
z pełnieniem funkcji publicznej, korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa) oraz czyn z art. 271 § 1 k.k. (poświadczenie nieprawdy w dokumencie przez funkcjonariusza publicznego lub inną osoba uprawnioną do wystawienia dokumentu, co do okoliczności mającej znaczenie prawne) są przestępstwami umyślnymi. W sprawie zatem została spełniona przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy
o broni i amunicji, gdyż skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a powołanej ustawy.
Należy podkreślić, że obecna konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych
w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, tak jak to podkreślił organ, niejako automatycznie jest uznawana przez ustawodawcę za stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ustawodawca uznał zatem, że fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie bowiem wskazanego czynu (jego dokonanie) świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać powinien posiadacz broni.
Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Zawarte w art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w takiej sprawie nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń
w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy.
W związku z powyższym, organ nie jest zobowiązany do badania, czy dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, które by uzasadniało cofnięcie jej pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał już ustawodawca. Interpretacja tego przepisu zaprezentowana przez skarżącego jest zatem błędna.
Wyjaśnić należy, że broń ze względu na potencjalne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, musi podlegać reglamentacji, zaś dostęp do nich mogą mieć tylko osoby opanowane, praworządne, zrównoważone, dojrzałe. Z tego też względu przepisy dopuszczające jednostki do posiadania broni i amunicji muszą być wykładane możliwie rygorystycznie.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią
w mocy decyzja organu I instancji odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło