II SA/Wa 2044/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Ł. z dnia 17 kwietnia 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla B. Ł. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. B. Ł. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W formularzu wniosku skarżący w rubryce 5 podał, iż od czterech lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i wraz z trójką małoletnich dzieci pozostaje na utrzymaniu żony. Oświadczył także, że po opłaceniu przez żonę podstawowych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego (m.in. opał, czynsz, energia elektryczna, gaz, abonament RTV, dojazd do szkoły, przybory szkolne i podręczniki) pozostałą kwotę pieniężną przeznacza w całości na żywność dla rodziny. Pismem z dnia 25 kwietnia 2008 r. skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych tj. dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy oraz zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie B. Ł. złożył do akt pismo (pismo z dnia 10 maja 2008 r.), w którym, m.in. w oparciu o załączone rachunki i zaświadczenia, dokonał zestawienia miesięcznych kosztów utrzymania szacując ich całkowitą wysokość na 1186 zł miesięcznie. Z kolei, ze złożonych dokumentów wynika, że do stałych wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego zalicza się kwota 240 zł czynszu za zajmowany lokal mieszkalny, 97 zł za telefon, 96 zł za paliwo gazowe w butlach, 83 zł za opał i 100 zł za energię elektryczną. Natomiast, wg oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie z dnia 10 maja 2008 r., do powyższych wydatków należy doliczyć koszt zakupu środków czystości – 50 zł, odzieży – 50 zł, a nadto koszt nauki i dojazdów dzieci do szkoły – łącznie ok. 230 zł. Jednocześnie skarżący składając do akt zaświadczenie wydane przez pracodawcę jego żony, zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w G., kartę indywidualną zasiłków wystawioną przez Starostę W. oraz zaświadczenie wydane przez Burmistrza Miasta G. w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego wykazał, że źródło utrzymania jego rodziny sprowadza się wyłącznie do kwoty wynagrodzenia żony – 2.482,88 zł. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "b" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Do tej zaś kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi B. Ł., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna dotycząca decyzji rozstrzygającej o prawie do zasiłku przedemerytalnego, a zatem akt administracyjny ściśle dotyczący praw ze wskazanego powyżej zakresu. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Z treści wniosku, nadesłanych dokumentów i złożonego w sporządzonym zestawieniu kosztów oświadczenia wynika, że po odliczeniu miesięcznych wydatków utrzymania skarżącego i jego rodziny wolna do ich dyspozycji kwota wynosi ok. 500 zł. W konsekwencji biorąc pod uwagę udokumentowaną sytuację materialną oraz zważywszy na status skarżącego jako osoby bezrobotnej i spoczywający na nim i jego żonie obowiązek wychowania trójki dzieci w wieku szkolnym należy stwierdzić, że B. Ł. nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i swojej rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.