II SA/Wa 2045/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-10

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego powinien zostać oddalony, jeśli strona z mocy prawa jest zwolniona z tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego podlega oddaleniu, ponieważ strona skarżąca z mocy art. 239 pkt 1 lit. b PPSA jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych w tego typu sprawach. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zostało wykazane w niniejszej sprawie ze względu na trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
E. R. złożyła skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W ramach tej sprawy wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla E. R. adwokata z urzędu. 3. Zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczenie adwokata dla E. R.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E. R. adwokata z urzędu, 3. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczenie adwokata dla E. R. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Na mocy powołanego wyżej przepisu wnioskodawczyni z mocy prawa zwolniona jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b ppsa, orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). We wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowym oświadczeniu z dnia 3 marca 2008 r. skarżąca podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje z synem E., który jest studentem II roku. Oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z zasiłku przedemerytalnego uzyskiwanego przez wnioskodawczynię w wysokości 620 zł brutto. Syn skarżącej nie uzyskuje żadnych dochodów. Jako majątek strona wykazała mieszkanie o powierzchni 60 m2 . Podała, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna rodziny jest niezwykle trudna. Dochód na osobę w gospodarstwie domowym wynosi 310 zł brutto. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z wniosku wynika, że skarżaca nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło