II SA/Wa 2045/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi P.D. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] października 2017 r. wydał decyzję nr [...] dot. [...], mocą której utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2017 r. dotycząca umorzenia postępowania w sprawie skargi P. D. o nakazanie Prokuratorowi Rejonowemu w Prokuraturze Rejonowej w S. udostępnienia danych osobowych prokuratora Z. W. Decyzja organu z dnia [...] października 2017 r. została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), w związku z art. 12 pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922). Do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga P. D. dotycząca nakazania Prokuratorowi Rejonowemu w Prokuraturze Rejonowej w S., udostępnienia danych osobowych prokuratora Z. W. w zakresie numeru PESEL oraz aktualnego miejsca zamieszkania. Wnoszący podniósł, że prokurator Z. W. naruszył jego dobra osobiste, w związku z czym pozyskanie jego danych adresowych jest mu niezbędne do skutecznego wytoczenia przeciw niemu powództwa cywilnego. Podkreślił, iż pismem z dnia [...] maja 2014 r. zwracał się do Prokuratury Rejonowej w S. o udostępnienie mu przedmiotowych danych, ale odmówiono mu udzielenia takiej informacji. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zwrócił się do Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej w S. o ustosunkowanie się do treści zarzutów oraz złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie. W wyjaśnieniach z dnia [...] grudnia 2014 r. Prokurator Rejonowy D. R. wskazała, że Prokurator Rejonowy w S. nie przetwarza danych osobowych prokuratora Z. W. w zakresie numeru PESEL oraz aktualnego miejsca zamieszkania. Z tego względu nie udostępniono w tym zakresie danych osobowych prokuratora Z. W. skarżącemu P. D. Prokurator Rejonowy nie dysponuje również aktami osobowymi prokuratorów tutejszej Prokuratury. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję z dnia [...] marca 2017 r. (znak: [...]), mocą której umorzył postępowanie. Skarżący w ustawowym terminie wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej oraz wskazał, że ww. dane są mu niezbędne do wytoczenia skutecznego procesu cywilnego. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ustalił, że Prokuratura Rejonowa w S. nie przetwarza danych osobowych prokuratora Z. W., o które ubiega się strona. Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej w S. wskazał, że nie przetwarza danych osobowych prokuratora, o których udostępnienie wnioskuje strona. Organ nie ma zatem podstaw, by kwestionować wyjaśnienia złożone przez przedstawiciela organu państwowego. W związku z powyższym GIODO wskazał, że postępowanie administracyjne jest ukierunkowane na wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922). Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności usunięcie uchybień. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Analiza przepisu art. 105 k.p.a. wskazuje, iż postępowanie administracyjne nie może toczyć się w sytuacji, gdy w jego toku przestał istnieć jego przedmiot bądź też przedmiot ten nie istniał już przed wszczęciem postępowania. Przedmiot postępowania wiąże się ze stosowaniem przez organ publiczny przepisów materialnego prawa administracyjnego i przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., ma miejsce, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. W zaistniałej sytuacji brak jest bowiem podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości. P. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2017 r. nr [...] dot. [...]. Nadmienił, że złożył do Sądu pozew dotyczący naruszenia przez prokuratora Z. W. jego dóbr osobistych. Braki formalne pozwu w postaci numeru PESEL i aktualnego miejsca zamieszkania uniemożliwiają nadanie sprawie właściwego biegu. Konsekwencją decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest pozbawienie skarżącego prawa do sądu. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych naruszył prawo, ponieważ po złożeniu pozwu miał obowiązek nakazania udostępnienia danych adresowych prokuratora Z. W. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Stosownie natomiast do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: 1) usunięcie uchybień, 2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych, 3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, 4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, 5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom, 6) usunięcie danych osobowych. Powyższe oznacza, że aby mogło dojść do wydania decyzji merytorycznej na podstawie wskazanego przepisu, dane osobowe osoby zainteresowanej – która złożyła do organu wniosek dotyczący przetwarzania jej danych osobowych – muszą znajdować się w posiadaniu podmiotu, którego wniosek ten dotyczy. Decyzja nakazująca przywrócenie stanu zgodnego z prawem nie może bowiem zostać wydana w sytuacji, gdy organ stwierdzi dokonanie w przeszłości naruszeń ustawy o ochronie danych osobowych, jeśli dane te zostały następnie usunięte. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że decyzja Generalnego Inspektora wydawana na podstawie powyższego przepisu ma służyć przywróceniu stanu zgodnego z prawem. Ustawodawca nie wprowadza żadnych dodatkowych wskazówek w zakresie wyboru konkretnego nakazu, pozostawiając to organowi wydającemu decyzję. Biorąc pod uwagę systematykę przepisu, przyjąć należy, że mamy do czynienia ze stopniowaniem sankcji administracyjnych (w zależności od rodzaju uchybienia), a Generalny Inspektor powinien stosować konkretne nakazy z uwzględnieniem charakteru stwierdzonego naruszenia, tj. adekwatnie (współmiernie) do stopnia naruszenia i zagrożenia praw osoby, której dane dotyczą. Pośrednio wynika to również z samego celu nakazu, którym jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem ochrony danych osobowych, bez niepotrzebnego nakładania zbędnych obowiązków na administratora danych (por. G. Sibiga, "Postępowanie w sprawach ochrony danych osobowych", Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2003, str. 153). Przesłanką wydania nakazu jest zatem stwierdzenie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, tj. z zebranego w postępowaniu materiału dowodowego musi wynikać, że swoim działaniem lub zaniechaniem administrator naruszył przepisy prawa. Co ważne, stwierdzony przez organ stan naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych powinien istnieć w dacie wydania decyzji. Przewidziana zaś w art. 18 pkt 1 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych sankcja w postaci usunięcia uchybień obejmuje czynności przywracające stan zgodny z prawem, inne niż wymienione w pozostałych punktach tego przepisu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że organ zasadnie dopatrzył się ziszczenia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania zainicjowanego skargą P. D. z dnia [...] maja 2014 r., dotyczącą nakazania przez GIODO. Prokuratorowi Rejonowemu w S. udostępnienia danych osobowych prokuratora Z. W. w zakresie numeru PESEL oraz aktualnego miejsca zamieszkania. W sprawie ustalono, iż Prokurator Rejonowy w S. nie przetwarza danych osobowych prokuratora Z. W. w zakresie numeru PESEL oraz aktualnego miejsca zamieszkania. Prokurator Rejonowy nie dysponuje też aktami osobowymi prokuratorów. Jak trafnie przyjął GIODO, nie ma podstaw, by podważać powyższe twierdzenia organu. W takiej sytuacji należy uznać, iż brak jest podstaw do podjęcia przez organ działań w trybie art. 18 ust 1 ustawy z 1997 r. o ochronie danych osobowych. Opisana sytuacja nie oznacza jednak, że wnioskodawca pozostaje bez ochrony prawnej. Może on bowiem kierować wnioski do Prokuratora Okręgowego w R. Organ ten winien, po wpłynięciu wniosku, poinformować wnioskodawcę czy jest dysponentem akt osobowych danego prokuratora oraz zająć stanowisko w sprawie żądania zawartego we wniosku. Reasumując, analiza zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, w tym argumentów i zarzutów podnoszonych przez skarżącego, nie pozwala zakwestionować udzielonych w tym zakresie wyjaśnień Prokuratora Rejonowego. Zatem w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie żądane dane osobowe nie są przetwarzane przez wskazany we wniosku podmiot, Sąd uznał, że zasadne było stanowisko GIODO o bezprzedmiotowości postępowania, a co za tym idzie decyzja o umorzeniu postępowania podjęta została zgodnie z prawem. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1974/10 (publik. www.orzeczenia.nsa. gov.pl). Mając powyższe ustalenia na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.