II SA/Wa 2046/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. P. – przedstawicielki ustawowej małoletniego syna B.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla B. P. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. P. radcę prawnego, 3. odmówić ustanowienia adwokata. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w aktach postępowania administracyjnego i w skardze ustalono, co następuje. Wnioskodawczyni we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z niepełnoletnim synem B. oraz pełnoletnim synem M. P. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości 2447,66 zł brutto miesięcznie. Syn M. jest osobą bezrobotną. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że rodzina zajmuje mieszkanie komunalne. W skardze strona podała, że opłaca mieszkanie, rachunki za energię elektryczną, gaz telefon, materiały szkolne oraz lekarstwa. Żadna z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada majątku, w tym oszczędności. W odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że wnioskodawca nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu strona z mocy prawa zwolniona jest zatem od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania (przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym). Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę stwierdzić należy, że wnioskodawca spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Dochód na jedną osobę we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi jedynie 815,88 zł brutto miesięcznie. Strona nie podała wysokości stałych miesięcznych wydatków, jednakże oświadczyła, że przeznaczając środki na ustanowienie adwokata z wyboru, znacznie uszczupliłaby skromny budżet domowy. Z całości informacji przedstawionych w formularzu wynika, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia. W związku z tym, że skarżącemu przyznano w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, brak jest podstaw, aby dodatkowo przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt. 3 postanowienia.