II SA/Wa 2048/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 8/11 postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy- M. C. złożyła ponownie w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wniosku skarżąca wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i pełnoletnią córką. Podała, że od wielu lat nie uzyskuje żadnych dochodów. Mąż uzyskuje miesięcznie 500 zł z tytułu prac dorywczych, zaś córka zarabia 2.000 zł na podstawie umowy o dzieło. Podniosła, że dochody gospodarstwa domowego wystarczają jedynie na podstawowe potrzeby. Jednocześnie oświadczyła, że zarówno ona, jak i pozostałe osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, poza mieszkaniem lokatorskim o powierzchni 64 m2, nie posiadają majątku ani oszczędności. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2048/11 odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. W dniu 1 marca 2013 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Skarżąca w dniu 16 maja 2013 r. nadesłała do Sądu zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości jej dochodu, jej męża oraz córki osiągniętego w 2012 r., kopię rachunku za energię elektryczną za okres od 17 stycznia 2013 r. do 19 marca 2013 r., kopię zestawienia opłat za mieszkanie oraz wyciąg z rachunku bankowego córki za okres od 1 marca 2013 r. do 28 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.;) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz pełnoletnią córką. Na dochody rodziny składają się zarobki męża skarżącej w wysokości 500 zł miesięcznie oraz jej córki w wysokości 2 000 zł miesięcznie. Z kopii wyciągu z rachunku bankowego córki skarżącej wynika zaś, że w marcu 2013 r. oraz kwietnia 2013 r. osiągnęła ona dochód w wysokości odpowiednio 2 758,50 zł oraz 2 875 zł. Natomiast według przedstawionych dokumentów źródłowych, niezbędne miesięczne wydatki kształtują się na poziomie ok. 850 zł (731 zł - opłaty mieszkaniowe, około 118 zł - opłaty za energię elektryczną). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wysokość osiąganych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej wskazuje, że jest ona w stanie ponieść pełne koszty niniejszego postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oczywistym jest, że konieczność poniesienia kosztów postępowania stanowi obciążenie, które zawsze powoduje określony uszczerbek w majątku strony skarżącej. Sam ten uszczerbek nie uzasadnia jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Zaznaczyć przy tym należy, że konieczne utrzymanie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenianej przez wnioskodawcę jako zadawalającej. Chodzi tu o obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie żywność lub lekarstwa. W sytuacji, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też, gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy Takie okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Skarżąca posiada bowiem wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.