II SA/Wa 2048/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-25
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy, tj. że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających dochody osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, co uniemożliwiło pełną ocenę jej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
M. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie o wznowienie postępowania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje z mężem i córką, zawiesiła działalność gospodarczą, nie uzyskuje dochodów, mąż zarabia 500 zł brutto, a córka 2500 zł brutto. Sąd wezwał do przedłożenia zaświadczeń o dochodach za 2010 i 2011 r. oraz wyciągów z rachunków bankowych. Strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, podając brak możliwości ich uzyskania lub nieprzedkładając wyciągów z listopada 2011 r.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 8/11 postanawia - odmówić zwolnienia od kosztów sądowych -
M. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia
od kosztów sądowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 8/11.
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem
i pełnoletnią córką. Wnioskodawczyni podała, że zawiesiła działalność gospodarczą
i nie uzyskuje żadnych dochodów, mąż uzyskuje miesięcznie 500 zł brutto z tytułu prac dorywczych, zaś córka uzyskuje 2.500 zł brutto na podstawie umowy o dzieło. Skarżąca oświadczyła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej i zarówno ona,
jak i pozostałe osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe nie posiadają majątku.
Z uwagi na to, że informacje podane w urzędowym formularzu nie pozwalały
na pełną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawczyni, skarżąca wezwana została
do nadesłania w terminie 10 dni: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego
o wysokości dochodu osiągniętego w 2010 r. oraz w 2011 r. (za okres od stycznia do listopada 2011 r.) lub zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzającego, że wnioskodawczyni nie była podatnikiem podatku dochodowego we wskazanym okresie; zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez męża skarżącej w 2010 r. oraz w 2011 r. (za okres od stycznia do listopada 2011 r.); zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez córkę w 2010 r. oraz w 2011 r. (za okres od stycznia do listopada 2011 r.), ewentualnie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów uzyskiwanych przez córkę; kserokopii wyciągu z rachunków bankowych
z miesiąca września, października i listopada 2011 r. oraz kserokopii rachunków wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat ponoszonych we wspólnym gospodarstwie domowym.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 19 stycznia 2012 r. oświadczyła, że nie ma możliwości uzyskania zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o dochodach, ze względu na ich brak. Strona nie przedłożyła również zaświadczenia Naczelnika US o dochodach lub braku dochodów męża i córki wskazując, że nie zostało złożone rozliczenie roczne za rok 2011. Wnioskodawczyni nadesłała kserokopie zeznań o wysokości dochodu osiągniętego przez nią, męża
i córkę w 2010 r. oraz kserokopię rachunku za energię elektryczną na kwotę 235,25 zł
i wyliczenie opłaty za użytkowanie lokalu mieszkalnego obowiązującej od 1 stycznia 2012 r. – 696 zł. Strona załączyła także kserokopię wyciągu z rachunku bankowego córki obejmującego wrzesień i październik 2011 r. Kserokopii wyciągu z rachunku bankowego za miesiąc listopad 2011 r. nie nadesłano. Strona nie wyjaśniła również przyczyn niewykonania wezwania w tym zakresie. Skarżąca oświadczyła, że ona i jej mąż nie posiadają rachunków bankowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa
do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. To na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni nie uczyniła zadość wezwaniu z dnia
6 grudnia 2011 r. i nie nadesłała zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego
o wysokości dochodów osiągniętych w 2011 r. przez osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe. Skarżąca nie nadesłała również zaświadczenia Naczelnika US o tym, że dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym
nie osiągnęła w 2011 r. Również informacja, że mąż i córka skarżącej nie złożyli jeszcze zeznania o wysokości dochodów za 2011 r. nie stanowi usprawiedliwienia dla nieprzedłożenia zaświadczeń o wysokości ich dochodów. Strona nie była bowiem wzywana do złożenia odpisów zeznań o wysokości dochodów za ten okres.
Wobec nienadesłania zaświadczeń Naczelnika US o dochodach osiągniętych
przez skarżącą i pozostałe osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym w 2011 r., a jednocześnie nieprzedłożenia jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby wysokość dochodów uzyskiwanych miesięcznie przez męża i córkę, brak jest możliwości dokonania pełnej oceny możliwości płatniczych strony.
W urzędowym formularzu strona wskazała, że córka z tytułu umowy o dzieło uzyskuje 2.500 zł brutto miesięcznie. Z nadesłanych kserokopii wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu [...] września 2011 r. córka strony uzyskała kwotę
978,00 zł, zaś w dniu [...] października 2011 r. kwotę 2.057 zł z tytułu praktyk [...]. Dodatkowo w dniu [...] września 2011 r. na konto wpłynęła kwota
1.000 zł (tytułu zasilenia rachunku nie wskazano). Na podstawie nadesłanych niepełnych danych (strona nie przedłożyła kserokopii wyciągu rachunku bankowego
z listopada 2011 r.) brak jest możliwości stwierdzenia, czy wykazane kwoty stanowią dochód, o którym mowa w urzędowym formularzu, czy też jest to dochód dodatkowy. Nadto, z kserokopii wyciągu z rachunku bankowego wynika, że córka strony posiada również inny rachunek bankowy, z którego wyciągu nie nadesłano.
Ustalenie, czy skarżąca spełnia ustawową przesłankę wymaga dokonania oceny na podstawie aktualnych i dokładnych danych zarówno o dochodach, jak i wydatkach we wspólnym gospodarstwie domowym. Przedstawione przez stronę dane
nie pozwalają przyjąć, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona
nie wykazała, że spełnia ustawową przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło