II SA/Wa 2056/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-28
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z ponoszenia tych kosztów. W takim przypadku rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać przyznane częściowo, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący był stroną w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej, w której z mocy ustawy był zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako zbędne, a następnie przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie pozwala na samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano A. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać A. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wniosek został złożony na dwóch formularzach PPF, które do Sądu wpłynęły w dniach 17 i 20 lutego 2017 r.
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jest z mocy ustawy zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią ww. przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego. Z tego względu postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone. Stosownie do art. 249a powołanej ustawy, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w sprawie jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Dalej należy wskazać, że z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż A. M. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Jest osobą niepracującą. Utrzymuje się z świadczeń ZUS (emerytura i zasiłki opiekuńcze) uzyskiwanych przez rodziców, w łącznej wysokości 3 100 zł. Nie wskazał posiadania majątku, ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że posiada orzeczoną bezterminowo niepełnosprawność, bez prawa do renty i zasiłku rehabilitacyjnego. Dodał, że rodzice pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym są osobami chorymi stale się leczącymi. Wnioskodawca obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim z zaleceniem leżenia w łóżku. Wskazał, że rodzice posiadają 4 letni samochód osobowy, spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Jest współwłaścicielem z byłą żoną działki leśnej o pow. 1 500 m2.
Wskazał następujące stałe wydatki gospodarstwa domowego: leczenie 500 zł., wydatki związane z wyjazdem matki wnioskodawcy do sanatorium 700 zł., gaz 250 zł (rocznie) przegląd techniczny samochodu 400 zł. (rocznie), czynsz 251 zł., parking 45 zł. benzyna 200 zł., media 1362 zł. (rocznie), opłaty melioracyjne 45 zł. (rok), rehabilitacja 200 zł. (rocznie), co 213 zł., ubezpieczenie majątkowe 775 zł. (rocznie), bilety ZTM 100 zł, odpady komunalne 28 zł., woda 5,62 zł., opłata za wieczyste użytkowanie 169 zł., podatek od nieruchomości 9,45 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny
(pkt 2). Natomiast zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych, bądź opłacenie pełnomocnika. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
W niniejszej sprawie uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Jak wynika ze złożonego wniosku skarżący jest osobą pozostającą bez pracy, utrzymywaną przez rodziców, będących osobami w podeszłym wieku. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się ze świadczeń ZUS w łącznej wysokości 3 100 zł., co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi nieco ponad 1030 zł. Nie posiada majątku ani oszczędności. W tej sytuacji uznano, że sytuacja materialna i życiowa w jakiej się znajduje wnioskodawca nie pozwala na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w zw. z art. 262, art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło