II SA/Wa 2056/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Prokurator Okręgowy w [...] decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2021 r., poz. 735), dalej: "k.p.a.", po rozpoznaniu odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej z wniosku M. S. z dnia [...] czerwca 2023 r. i umorzył postępowania przed organem I instancji w całości. Jak wynika z ustaleń w sprawie, M. S. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2023 r. wystąpił do Prokuratora Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej o udostępnienie do wglądu zanonimizowanych decyzji kończących postępowania o następujących sygnaturach: [...]. Prokurator Rejonowy w [...] pismem z dnia [...] lipca 2023 r. wezwał M. S. w terminie 14 dni do wykazania, że udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. M. S. na powyższe wezwanie odpowiedział pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Prokurator Rejonowy w [...], na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), odmówił udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej pismem z dnia [...] czerwca 2023 r., wobec braku wykazania przez M. S. interesu publicznego uzasadniającego udzielnie mu przetworzonej informacji publicznej. Po rozpoznaniu odwołania M. S. od decyzji Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, Prokurator Okręgowy w [...] decyzją z dnia [...] września 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. W ocenie Prokuratora Okręgowego w [...], stosownie do treści art. 156 § 5c w zw. z § 5 zdanie 5 ustawy - Kodeks postępowania karnego w brzmieniu obowiązującym od 22 czerwca 2021 r., akta zakończonego postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione osobom innym niż strony, obrońcy, pełnomocnicy i przedstawiciele ustawowi, za zgodą prokuratora. Tym samym, w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, do udostępniania akt zakończonych postępowań przygotowawczych nie są stosowane regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie konsekwencją braku możliwości zastosowania, na gruncie przedmiotowego stanu faktycznego i prawnego, trybu przewidzianego ustawą o dostępie do informacji publicznej, a tym samym odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - jest bezprzedmiotowość postępowania w całości. Mając na uwadze, że wobec zastosowania niewłaściwego trybu, postępowanie jest bezprzedmiotowe w całości, organ odwoławczy umorzył postępowanie w całości przed organem I instancji. Umorzenie postępowania przed organem I instancji oznacza ostateczne zamknięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Wprawdzie sprawa nie została merytorycznie rozpoznana, to jednak z punktu widzenia proceduralnego sprawa została rozstrzygnięta i zakończona. Umorzenie postępowania przed organem I instancji nie zwalnia Prokuratora Rejonowego w [...] z obowiązku rozpoznania wniosku skarżącego w trybie i na zasadach przewidzianych Kodeksem postępowania karnego. M.S., pismem z dnia [...] października 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...], zarzucając jej naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na brak podstaw do jego zastosowania, 2) art. 139 k.p.a. poprzez brak zastosowania, 3) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przedstawienie wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, 4) art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, 5) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie przepisy tej ustawy nie mają zastosowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów postępowania w postaci znaczków pocztowych i zasądzenie od organu sumy pieniężnej w kwocie 200 zł. Zdaniem skarżącego, organ I instancji wadliwie zakwalifikował jego wniosek z dnia [...] czerwca 2023 r., jako wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej, zaś organ II instancji nieprawidłowo umorzył postępowanie. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, stwierdził, że do jego wniosku należy stosować przepisy u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Prokurator Okręgowy w [...] prawidłowo uznał, że żądane przez skarżącego informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej: "u.d.i.p.") z uwagi na przepisy szczególne, czyli k.p.k. Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje to stanowisko za prawidłowe. W odniesieniu bowiem do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach postępowania przygotowawczego, przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., są przepisy zawarte w art. 156 k.p.k., co oznacza, że nie mają do nich zastosowania przepisy u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Co ważne, ustawodawca stworzył w ten sposób normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają też stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w omawianej ustawie (tak m.in. G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, Przegląd Prawa Publicznego 2007/3, s. 12). Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, kiedy to przepisy innej ustawy (to jest k.p.k.) określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (art. 1 ust. 2 u.d.i.p), wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, w którym oprócz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji znajduje się jeszcze rozstrzygniecie o umorzeniu postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji, należy uznać za prawidłowe. W efekcie takiego rozstrzygnięcia staje się bowiem jasne, że postępowanie jurysdykcyjne zostaje zakończone (z uwagi na uznanie, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie było podstaw do wydania decyzji), a organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie danych informacji, winien go rozpoznać zgodnie z regulacjami, które określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z powołanym przepisem art. 156 k.p.k., stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie (art. 156 § 1 k.p.k.). Natomiast w myśl art. 156 § 5 k.p.k., jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W przypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego (art. 156 § 5b k.p.k.). Należy zauważyć, że powołane przepisy k.p.k. regulują w sposób zupełny zasady dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (także do akt postępowania już zakończonego). Te przepisy są adresowane do wszystkich, nie tylko do stron postępowania karnego, bowiem - jak wynika z treści zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k. - akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym osobom niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym). Z tego wynika, że powołane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, LEX nr 3275807). W konsekwencji nie można zasadnie zarzucić, że organ naruszył art 6 ust. 1 pkt. 4 lit. w zw. z art. 3 ust 1 pkt. 2 u.d.i.p., który stanowi, że informacje o danych publicznych stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszystkie wymogi przewidziane w przepisach prawa i z całą pewnością fakt, że organ w jej treści odwołał się do nieistniejącego art. 156 § 5c k.p.k. (zamiast § 5b) nie pozwala uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 k.p.a. Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), stwierdził, że nie ma podstaw do jej uchylenia lub orzeczenia o jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.