II SA/Wa 2061/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [..] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania prawa do świadczenia dla bezrobotnych postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać M. N. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 3. zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie o wyznaczenie radcy prawnego dla M. N. zam. ul. [...], [...] D. M. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy uznania prawa do świadczenia dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej – a do takich należy sprawa ze skargi wnioskodawczyni – nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżąca z mocy prawa zwolniona jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek w tym zakresie nie podlega ocenie z punktu widzenia spełnienia przesłanek określonych w ustawie i podlega oddaleniu. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmuje mieszkanie kwaterunkowe o powierzchni 19,34 m2 . Oświadczyła, że nie ma żadnego stałego źródła dochodów, nie pracuje i nie otrzymuje zasiłku dla osób bezrobotnych. Przedłożyła zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w M. wskazujące, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i nie posiada prawa do zasiłku, a w okresie zarejestrowania nie odmówiła propozycji pracy. W zaświadczeniu Ośrodka Pomocy Społecznej w D. wskazano, że skarżąca nie korzysta z pomocy tego Ośrodka. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że do dnia złożenia wniosku utrzymywała się z niewielkich oszczędności i z darów Parafialnego Zespołu Caritas przy Parafii Matki Boskiej Fatimskiej w D.. Podała, że nie ma żadnego majątku. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącej, która dotychczas utrzymywała się z oszczędności oraz korzystała z pomocy Parafialnego Zespołu Caritas, jest trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzić należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż spełnia ustawową przesłankę, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.