II SA/Wa 2061/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-08

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokat wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w związku z omyłkowym skierowaniem postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ma prawo do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, jeśli sąd nie ustanowił dla strony adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Adwokat wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w związku z omyłkowym skierowaniem postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, nie ma prawa do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, jeśli sąd nie ustanowił dla strony adwokata z urzędu. Wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu przysługuje jedynie zawodowym pełnomocnikom ustanowionym przez sąd w ramach przyznanego prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. N. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z powodu uchybienia terminowi. Następnie referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Postanowienie to omyłkowo skierowano do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. wraz z wnioskiem o wyznaczenie adwokata z urzędu, co skutkowało wyznaczeniem adwokata A. C. Adwokat ten zawiadomił o odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej i złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie tych kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek adwokata A. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania prawa do świadczeń dla bezrobotnych postanawia - oddalić wniosek - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2061/07 odrzucił skargę M. N. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania prawa do świadczeń dla bezrobotnych, z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2061/07 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, oddalił wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Niniejsze postanowienie omyłkowo doręczone zostało Okręgowej Radzie Adwokackiej w W. wraz z wnioskiem o wyznaczenie na jego podstawie adwokata z urzędu dla M. N.. Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej wyznaczyła adwokata A. C. (pismo ORA z dnia [...] lutego 2008 r.). W dniu 17 marca 2008 r. w Sądzie przedłożono, na wezwanie, pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą wymienionemu adwokatowi oraz dodatkowo złożono upoważnienie udzielone przez adwokata aplikantowi adwokackiemu. W dniu 2 kwietnia 2008 r. do Sądu wpłynęło pismo adwokata A. C. stanowiące zawiadomienie o odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów nieopłaconej w żadnej części pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postaci sporządzenia opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Do wniosku załączono kopię dowodu nadania przesyłki poleconej zawierającej niniejszą opinię na adres do korespondencji skarżącej. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Powołany wyżej art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że adwokat A. C. wyznaczony został przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnikiem skarżącej M. N.. Podkreślenia wymaga jednakże, iż wyznaczenie konkretnej osoby przez właściwy organ samorządu zawodowego, jako pełnomocnika z urzędu, jest ściśle związane z wcześniejszym ustanowieniem przez sąd (referendarza sądowego) w ramach prawa pomocy odpowiednio adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wynagrodzenie przysługuje zatem wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu oraz rzecznikowi podatkowemu o ile ich wyznaczenie nastąpiło na podstawie postanowienia sądu (referendarza sądowego). Przepis art. 250 ppsa reguluje bowiem kwestie związane z wynagrodzeniem zawodowych pełnomocników ustanowionych w ramach przyznanego prawa pomocy (art. 244 § 1 i § 2 ppsa) (Małgorzata Niezgódka-Medek [w:] Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydanie II, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. 2006 r., str. 560). Oznacza to, że tylko wówczas, gdy w ramach prawa pomocy dla strony ustanowiony został adwokat, można mówić o istnieniu podstawy do wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką – adwokata, jako pełnomocnika z urzędu oraz odpowiednio w przypadku członków innych samorządów zawodowych. Należy bowiem pamiętać, że prawo pomocy przyznawane jest stronie na jej wniosek, zaś sąd (referendarz sądowy) związany jest żądaniem wnioskodawcy, co do zakresu prawa pomocy, o które strona wnosi. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości działania sądu (referendarza sądowego) w tym zakresie z urzędu. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2061/07 oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Omyłkowe skierowanie niniejszego postanowienia do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. wraz z wnioskiem o ustanowienie adwokata, choć nie powinno mieć miejsca, nie uzasadniało wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką w niniejszej sprawie adwokata z urzędu. Brak było bowiem, w świetle postanowienia z dnia 1 lutego 2008 r., podstawy do jego wyznaczenia. Pomimo zatem sporządzenia przez adwokata A. C. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, brak jest w niniejszej sprawie możliwości uwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W sprawie tej działanie adwokata nie stanowiło bowiem działania pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło