II SA/Wa 2063/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [....] października 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W.L. od rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W.L. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...]. Pismem z dnia 26 maja 2010 r. wyżej wymieniony wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, wskazując, iż znane mu są ustawowe warunki wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. W związku z powyższym Dowódca Wojsk Lądowych rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 5 i art. 115 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił W.L. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 2010 r. i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W dniu 9 sierpnia 2010 r. W.L. wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2010 r., wskazując, że złożenie wniosku o wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej związane było ze sprawami osobistymi oraz z informacjami dotyczącymi ewentualnych zmian w Wojsku Polskim. Po rozpatrzeniu odwołania W.L., Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 111 pkt 9 lit. a powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu dokonanego przez żołnierza wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Z kolei stosownie do treści art. 114 ust. 5 tej ustawy, zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca. Wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie W.L. pismem z dnia 22 lipca 2010 r. (data rejestracji w kancelarii jednostki wojskowej) wniósł prośbę o wycofanie złożonego w dniu 26 maja 2010 r. wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W związku z tym Dowódca Wojsk Lądowych, na podstawie § 11 ust. 5 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, dekretacją na piśmie z dnia 30 sierpnia 2010 r. nie wyraził zgody na wycofanie wypowiedzenia. W ocenie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego organ pierwszej instancji prawidłowo wydał rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia go do rezerwy, a tym samym nie ma przesłanek do jego uchylenia. W skardze na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W.L. wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie przepisów. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie negatywnej opinii Dowódcy [...] Korpusu Zmechanizowanego oraz opinii kolejnych przełożonych związanych wyłącznie z faktem nieprzystąpienia przez niego do sprawdzianu sprawności fizycznej. Podkreślił, że zdarzenia losowe (dolegliwości bólowe [...] oraz skręcenie [...] na terenie jednostki) nie powinny go dyskredytować i wpływać negatywnie na nienaganny przebieg zawodowej służby wojskowej. Zaznaczył, iż dotychczas otrzymywał oceny pozytywne, a jego praca była oceniana na poziomie bardzo dobrym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego utrzymując w mocy rozkaz personalny Dowódcy Wojsk Lądowych o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu go do rezerwy naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny, przy czym – stosownie do brzmienia art. 114 ust. 5 – zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca. W rozpoznawanej sprawie W.L. wypowiedział, w oparciu o ust. 1 powołanego wyżej przepisu prawa, stosunek zawodowej służby wojskowej. Tak więc zaistniała obligatoryjna podstawa zwolnienia go ze służby, bowiem zgodnie z art. 111 pkt 9 lit. a wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza. Stosownie do § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), żołnierz składa wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej do organu zwalniającego (ust. 1). Wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierza uważa się za dokonane, jeżeli zostało złożone za potwierdzeniem odbioru w kancelarii jednostki wojskowej lub wysłane przesyłką poleconą na adres jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową (ust. 2). Wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonane przez żołnierza następuje w formie pisemnej i powinno zawierać oświadczenie woli żołnierza wskazujące jednoznacznie na zamiar wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego (ust. 3). W przypadku dokonania przez żołnierza wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, w której określa datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wynikającą z wypowiedzenia (ust. 4). Wycofanie wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego (ust. 5). Złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 5, nie wstrzymuje wykonania decyzji, o której mowa w ust. 4 (ust. 6). W przedmiotowej sprawie W.L. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej w formie pisemnej z oświadczeniem wskazującym jednoznacznie na zamiar wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego, a zatem z zachowaniem kryteriów, określonych w powyżej przytoczonym przepisie. W tej sytuacji organ pierwszej instancji był zobowiązany wydać decyzję (rozkaz personalny), zwalniającą skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przenoszącą go do rezerwy. Z przytoczonego powyżej przepisu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej wynika uprawnienie żołnierza do wycofania wypowiedzenia, ale wycofanie wypowiedzenia może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza i tylko za zgodą organu zwalniającego. W rozpoznawanej sprawie skarżący w piśmie z dnia 22 lipca 2010 r. (data rejestracji w kancelarii jednostki wojskowej), cofnął złożone wypowiedzenie. Podkreślić należy, że o skuteczności tej czynności decyduje również wola organu. Organ nie zgodził się na wycofanie przez skarżącego przedmiotowego wypowiedzenia, o czym świadczy zarówno negatywna opinia Dowódcy [...] Korpusu Zmechanizowanego (strona 23 akt administracyjnych) oraz pismo Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 27 sierpnia 2010 r. (data wpływu do Dowództwa Wojsk Lądowych Pion Ochrony Informacji Niejawnych w dniu 30 sierpnia 2010 r.) o niewyrażeniu zgody na wycofanie wypowiedzenia stosunku służbowego (strona 24 akt administracyjnych), z którego treścią W.L. zapoznał się w dniu 10 września 2010 r. (odręczna adnotacja na wskazanym wyżej piśmie). Zauważyć należy, że przepisy nie przewidują, aby zajęcie stanowiska przez organ nastąpiło bądź to w postaci decyzji administracyjnej, bądź w formie postanowienia. Strona nie może więc, powołując się na swoje oświadczenie, domagać się skutecznie wycofania wypowiedzenia, skoro organ nie wyraził na to zgody. Dodać ponadto należy, że organ nie musi swojego stanowiska uzasadniać, bowiem żaden przepis prawa nie nakłada na niego takiej powinności. Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że skoro ustawa pragmatyczna nie reguluje problematyki oceny skuteczności oświadczeń woli, składanych w toku postępowania o wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, należy w tym zakresie stosować przepisy Kodeksu cywilnego, zgodnie z poglądami utrwalonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W myśl przepisu art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie tego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, gdyż cofnięcie przez W.L. oświadczenia woli o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dnia 22 lipca 2010 r. wpłynęło do organu już po otrzymaniu przez ten organ pisma skarżącego, zawierającego wypowiedzenie stosunku służbowego, a ponadto już po wydaniu rozkazu o zwolnieniu go ze służby wojskowej z dnia [...] lipca 2010 r. Organ otrzymał bowiem pismo skarżącego, zawierające wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, w dniu 26 maja 2010 r. (strona 1 akt administracyjnych). Bezspornie zatem cofnięcie oświadczenia woli o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej było w świetle powyższych przepisów bezskuteczne. Niezależnie od powyższego, stosownie do treści art. 82 k.c. – przyczyna wyłączająca swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli musi tkwić w samym oświadczającym, a nie w sytuacji zewnętrznej, w jakiej się znalazł. Brak swobody musi być odniesiony do okoliczności wewnętrznych, a nie zewnętrznych. Przyczyna wyłączająca swobodne podjęcie decyzji musi być umiejscowiona w samym podmiocie składającym oświadczenie, a nie w jakiejś sytuacji zewnętrznej, w jakiej ta osoba została postawiona, czy to przez organ, czy też przez inne osoby. Innymi słowy, musi chodzić o sytuacje wyłączające możliwość swobodnego, nieskrępowanego wyboru zachowania. W tej sytuacji zarzuty skarżącego nie mogły zostać uwzględnione. Odnoszą się one bowiem do subiektywnej oceny związanej z faktem nieprzystąpienia przez niego do sprawdzianu sprawności fizycznej, przy czym ocena powyższa w ogóle nie była przez organy podnoszona, a nadto do informacji dotyczących zmian w Siłach Zbrojnych. Biorąc powyższe pod uwagę, brak jest – zdaniem Sądu – podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i utrzymany przez nią w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji, naruszają prawo. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.