II SA/Wa 2063/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Sławomir Fularski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę D. N. wniósł do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o wydanie decyzji nakazujących usunięcie jego danych osobowych, przetwarzanych przez [...] Bank S.A. i Biuro Informacji Kredytowej S.A., w związku z umową kredytową z [...] lipca 1999 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., art. 12 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 105a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.), odmówił uwzględnienia wniosku strony. Rozpoznając sprawę wskutek wniosku strony o ponowne jej rozpoznanie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 12 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 105a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.), utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że dane osobowe skarżącego, a dotyczące umowy kredytowej z [...] lipca 1999 r., są poprawnie przetwarzane przez Bank, Biuro Informacji Kredytowej i Związek Banków Polskich, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.). Za usprawiedliwiony cel przetwarzania danych osobowych może być bowiem uznane dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nadto organ wskazał, że uzasadnieniem faktycznym dla działań Banku, Biura Informacji Kredytowej i Związku Banków Polskich, jest przepis art. 105 ust. 4 i art. 105a ust. 1 ustawy - Prawo bankowe. W ocenie organu, na zasadność rozstrzygnięcia nie wpływa okoliczność, że roszczenie Banku w stosunku do strony uległo przedawnieniu. Nie spowodowało to bowiem wygaśnięcia roszczenia, które nadal istnieje. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tutejszego Sądu wywiódł D. N., domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 105a ust. 2, 3 i 5 ustawy - Prawo bankowe oraz art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, powodujące zaprzeczenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności, równości i pewności prawa. W uzasadnieniu skargi strona wywodziła, że roszczenie przedawnione nie powinno być podstawą do dalszego przetwarzania danych osobowych, w związku z niespełnionym, a przedawnionym zobowiązaniem. Prowadzi to bowiem do zaprzeczenia ratio legis wprowadzenia instytucji przedawnienia. Skarżący podniósł również, iż przepisy Prawa bankowego statuują banki i instytucje bankowe w pozycji nadrzędnej nad zwykłymi uczestnikami obrotu gospodarczego, co stanowi naruszenie zasad zawartych w Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ i uczestnicy postępowania wnieśli o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy Bank oraz instytucje utworzone w myśl przepisu art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, mogą przetwarzać dane osobowe skarżącego w zakresie objętym umową kredytową z dnia [...] lipca 1999 r. Na potrzeby niniejszej sprawy przytoczenia wymaga przepis art. 23 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (pkt 4) i gdy jest niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą (pkt 5). Nawiązując do zapisu pkt 4 przywołanej normy prawnej, odwołującego się do materii zadań realizowanych dla dobra publicznego, należy wskazać przepis art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, który ustawodawca wprowadził dla maksymalizacji bezpieczeństwa obrotu finansowego w ramach działalności bankowej związanej z udzielaniem kredytów, pożyczek, poręczeń, czy gwarancji bankowych. Powyższy przepis prawa bankowego jest instrumentem umożliwiającym instytucjom sektora bankowego zabezpieczanie się przed nawiązywaniem współpracy z klientami, którzy np. w przeszłości okazali się nielojalnymi. To zaś umożliwia minimalizację ryzyka doznania strat finansowych dla banków, a w konsekwencji dla ich klientów. Nawiązując zaś do zapisu art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, odwołującego się do kwestii prawnie usprawiedliwionych celów, wskazania wymaga art. 105a ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, umożliwiający bankom przetwarzanie informacji stanowiących tajemnicę banków w zakresie dotyczącym osób fizycznych (a więc także przetwarzania danych osobowych) – w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Ten przepis, podobnie jak norma art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa obrotu bankowego i ochronę banków, jak również ich klientów przed nieuczciwymi kontrahentami. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością niesporną jest to, iż skarżący [...] lipca 1999 r. zawarł z Bankiem umowę kredytową. Poza sporem pozostaje też okoliczność, że skarżący nie wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego, mocą powyższej umowy i nie dokonał spłaty zaciągniętego kredytu. Powyższe sprawia więc, że do chwili obecnej Bank ma możliwość dochodzenia od skarżącego spłaty zaciągniętego zobowiązania. Tym samym, przetwarzanie danych osobowych skarżącego przez Bank jest uzasadnione realizacją prawnie usprawiedliwionych celów. Również przetwarzanie danych osobowych skarżącego przez Biuro Informacji Kredytowej i Związek Banków Polskich, w zakresie objętym umową kredytową z [...] lipca 1999 r., należy uznać jako uprawnione, bowiem realizowane jest dla dobra publicznego, o jakim mowa w art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe. Na zasadność powyższych rozważań nie wpływa okoliczność, że roszczenie Banku wobec skarżącego, dotyczące realizacji przez stronę umowy kredytowej z [...] lipca 1999 r. uległo przedawnieniu. Powołane przepisy art. 23 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych odnoszą się bowiem do materii możliwości realizacji prawnie usprawiedliwionych celów, czyli np. do żądania spłaty zaciągniętego kredytu. Nie dotyczy zaś kwestii skuteczności dochodzenia roszczeń. Podkreślenia wymaga okoliczność, że przedawnienie roszczenia nie spowodowało jego wygaśnięcia. Zobowiązanie skarżącego wobec Banku, wynikające z umowy z [...] lipca 1999 r. nadal istnieje i może być dochodzone przez Bank, jak również może zostać zrealizowane przez kredytobiorcę. Okoliczność, że roszczenie przedawniło się ma jedynie ten skutek, że podniesienie przez kredytobiorcę zarzutu przedawnienia będzie mieć wpływ na skuteczność dochodzenia zapłaty zobowiązania strony. Jak to już jednak wyżej podkreślono, skuteczność dochodzenia roszczeń nie wpływa na możliwość przetwarzania danych osobowych skarżącego przez kredytodawcę. Zobowiązanie kredytobiorcy wciąż bowiem istnieje. Tutejszy Sąd nie podzielił też zarzutu skargi, dotyczącego niekonstytucyjności przepisu art. 105a Prawa bankowego. Jak to już podkreślono na wstępie niniejszego uzasadnienia, powyższy przepis umożliwia ochronę bankom i klientom banków przed nierzetelnymi kontrahentami. Tego rodzaju uprawnienia ustawowe nie naruszają zaś żadnych wolności i praw konstytucyjnych jednostki. W realiach faktycznych niniejszej sprawy, nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby skarżący dobrowolnie spełnił wobec Banku zobowiązanie wynikające z umowy z [...] lipca 1999 r. Wtedy strona będzie miała pełną możliwość skutecznego żądania od Banku oraz instytucji utworzonych w myśl przepisu art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych, związanych z omawianą umową kredytową. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).