II SA/Wa 2063/18

WyrokWSA w Warszawie2019-06-05

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Karolina Kisielewicz, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania, gdy wniosek dotyczy sprawy już rozstrzygniętej lub gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy wniosek dotyczy sprawy, która została już rozstrzygnięta, lub gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W sytuacji, gdy skarżąca złożyła już wcześniej podobny wniosek, który został rozpatrzony, a następnie zapoznała się z odnalezionymi dokumentami, ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie jest nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do IPN o udostępnienie dokumentów jej dotyczących. Po przeprowadzeniu kwerendy i zapoznaniu się z odnalezionymi aktami, skarżąca złożyła kolejny wniosek, domagając się ponownego przeszukania i udostępnienia dokumentów, a także wskazania osób, które wykorzystały skradzione dokumenty. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając wniosek za bezprzedmiotowy. Organ drugiej instancji utrzymał postanowienie w mocy, wskazując na brak podstaw prawnych do ponownej kwerendy i udostępnienia informacji o osobach korzystających ze skradzionych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Asesor WSA – Karolina Kisielewicz Sędzia WSA – Janusz Walawski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – oddala skargę – A. B. wnioskiem z dnia [...] maja 2018 r. zwróciła się do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – Oddziałowe Archiwum IPN w [...] o udostępnienie do wglądu, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, dokumentów jej dotyczących. Oddziałowe Archiwum IPN w [...] przeprowadziło kwerendę, po czym pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. poinformowało skarżącą o zakończeniu kwerendy oraz o przygotowaniu do udostępnienia znalezionych akt jej dotyczących, zaś wymieniona zapoznała się z odnalezionymi dokumentami w dniu [...] czerwca 2018 r. Następnie skarżąca A. B. pismem z dnia [...] lipca 2018 r. zwróciła się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o sumienne przeszukanie i udostępnienie dokumentów jej dotyczących, tj. świadectwa dojrzałości i pozostałych dokumentów skradzionych z Politechniki [...] w 1975 r. i jednocześnie wniosła o wskazanie osób, które wykorzystały skradzione dokumenty. Dyrektor Oddziału w [...] Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 43 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, że złożony wniosek w zakresie odnalezienia dokumentów jest bezprzedmiotowy. Skarżąca A. B. w dniu [...] sierpnia 2018 r. złożyła zażalenie do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zarzucając, że z jego treści wynika, iż Naczelnik OAIPN "[...] umieszcza poważną sprawę przestępstwa w ramach sieci do modelowania świata, w tym przypadku Polski [...]", fałszowanie historii rodziny skarżącej, a także stwierdziła, że kodowanie katalogu IPN oraz liczne publikacje wskazują, że jej osoba jest potrzebna jako wydawnictwo i nie powinna się ona wychylać. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 61 a §1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy żądanie z art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przesłanki wskazane przez organ I instancji w niniejszej sprawie rzeczywiście zaistniały, tj. wniosek jest bezprzedmiotowy, brak jest podstaw prawnych do wydania w toku postępowania decyzji załatwiającej wniesione żądanie, bowiem ta sama sprawa została rozstrzygnięta już wcześniej. Nadto wskazanie osób, które wykorzystały wymienione przez skarżącą dokumenty skradzione z Politechniki [...] nie leży w kompetencji IPN, a następnie powołał się na stanowisko judykatury i doktryny. Dalej podał, że w rozpatrywanej sprawie kwerenda została przeprowadzona niewiele wcześniej, a skarżąca zapoznała się z odnalezionymi w jej wyniku dokumentami. Zatem nie ma podstaw do ponownego przeprowadzania kwerendy, bowiem wynik jej byłby taki sam, jak kwerendy już przeprowadzonej. Nadto nie ma przepisu prawa stanowiącego materialnoprawną podstawę do wskazania przez IPN osób posługujących się wymienionymi przez skarżącą dokumentami. Jak prawidłowo wskazał organ I instancji, IPN zajmuje się m. in. gromadzeniem, przechowywaniem i udostępnianiem dokumentów organów bezpieczeństwa państwa i nie jest uprawniony do badania kto wykorzystywał skradzione dokumenty, co odnosi się zarówno do dokumentów znajdujących się w jego zasobach, jak i tym bardziej do dokumentów, które się w tych zasobach nie znajdują. Nadto analiza dokumentacji w sprawie nie daje podstaw do zgodzenia się z przedstawioną przez skarżącą argumentacją, a podniesione zarzuty nie stanowią o nieprawidłowości postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca A. B. nie zgodziła się z zaskarżonym postanowieniem i wskazała m.in., że jest "wybitna, więc mam dobry dorobek naukowy wynikający z solidnego wykształcenia oraz wielkiej intuicji. Wielka intuicja została przeze mnie sformalizowana około 10 lat temu i obecnie ma postać [...] stosowanego z powodzeniem w wielu dziedzinach ścisłych i technicznych. Swoją wiedzę wykorzystuję w nauczaniu akademickim oraz udzielając konsultacji w dziedzinie [...]. (...) Rozumiem, że wyobraźnia obojga decydentów z IPN zamyka się w pętli korzyści skończonych a korzyści te transferowane są przez np. wydawnictwa [...] oraz transfery do spółdzielni dokonywane ze [...], ale też poprzez [...],[...] i [...]. Stosowane jest kodowanie z wykorzystaniem alfabetu fenickiego, który też został wykorzystany w tworzeniu katalogu IPN. Semantyka funkcji J. S. wykorzystana jest do tworzenia wygodnej dla niego semantyki struktury, gdzie docelowo ma wtulić się w AA. Mam nadzieję, że semantyka wymiaru (też sprawiedliwości) pozwoli mi uratować siebie i cały Naród Polski wyznania Rzymskokatolickiego przed kryminalistami PRL i RP oraz przed bezwzględnymi nieudacznikami. Tą drogą informuję J. S., że ja A. A. (AA) nie przytulam nawiedzonych ale bezwzględnych nieudaczników, niezależnie od ścieżki integracji, którą sobie wcześniej ułożył jak SCRABBLE wraz z [...] na ul. [...] (przez obiekty: A. A.?, A. A.?, A. A.?, A. A. ?? )". W dalszej części podała nazwiska osób, które ją znały od dzieciństwa lub wczesnych lat młodzieńczych i zostały zabite oraz nazwiska osób zaangażowanych w przestępstwa wobec niej, wobec jej matki i wobec córki, zaś zgodnie z jej wiedzą "dokonywano handlu ludźmi (osobami z mojej rodziny) i materiałem genetycznym". W odpowiedzi na skargę, Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2018 r., skarżąca podtrzymała swoje stanowisko ze skargi i przeprowadziła polemikę z argumentami organu wykazanym w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Stosownie do treści art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być zatem nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), ale również inne uzasadnione przyczyny. Najczęściej będą to względy przedmiotowe, przy czym okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (por. A. Plucińska-Filipowicz, LEX, Komentarz do art. 61a k.p.a.). W ocenie Sądu przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w cytowanym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zapadło w wyniku rozpatrzenia wniosku A. B. z dnia [...] lipca 2018 r. Ten konkretny wniosek poskutkował wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Jednak bezsporne jest, że skarżąca złożyła wcześniej taki sam wniosek w dniu [...] maja 2018 r. i został on załatwiony po przeprowadzeniu kwerendy (podczas której nie znaleziono świadectwa dojrzałości i pozostałych dokumentów "skradzionych" z Politechniki [...] w roku 1975), zapoznaniem się przez skarżącą z odnalezionymi dokumentami w dniu [...] lipca 2018 r. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w sytuacji gdy wniosek o wszczęcie postępowania dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, była oczywiście uzasadniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło