II SA/Wa 2064/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska Andrzej Góraj (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. 1) oddala skargę 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz pełnomocnika z urzędu r. pr. K. M. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i 20/100) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku S.S. z dnia [...] sierpnia 2008 r., odmówił ww. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. S.S. wniósł do Prezesa WAM odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2010 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ww. decyzji Prezes WAM wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2008 r. S.S. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem "o decyzję Ministra czy przyzna mieszkanie z puli WAM, mając na uwadze przepisy prawa, praw nabytych i ustawy o zakwaterowaniu 1974 r.", bowiem pod nią podlega. Przedmiotowy wniosek został przekazany Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM w W., który wszczął postępowanie z wniosku zainteresowanego w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji WAM. Następnie [...] października 2008 r. S.S. zwrócił się o wydanie decyzji przyznającej mieszkanie na podstawie ustawy z 1974 r., ze względu na rentę potwierdzoną wyrokiem sądu. S.S. wyjaśnił, że jego mieszkanie było w gestii [...], a później Straży Granicznej, zdał je, więc obecnie nie ma mieszkania wojskowego, które przyznaje mu ustawa z 1974 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W., w związku z wystąpieniem o przydział lokalu dla zainteresowanego wraz z rodziną oraz ze względu na podnoszoną przez zainteresowanego kwestię choroby i trudności mieszkaniowe, pismem z dnia [...] października 2008 r. zwrócił się do S.S. o przedstawienie dokumentów o osiąganych dochodach przez członków jego rodziny zamieszkałych wraz z nim oraz zaświadczeń lekarskich lub decyzji komisji lekarskiej i dokumentów potwierdzających ponoszone koszty na leczenie. W reakcji na powyższe wymieniony wyjaśnił, że przedstawił wszystkie dokumenty niezbędne do oceny przyznania mu lokalu. W dniu [...] grudnia 2008 r. organ I instancji ponownie poinformował zainteresowanego, że WAM działa w oparciu o ustawę z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zaś przepisy ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, na podstawie art. 93 ww. ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przestały obowiązywać. S.S. w dniu [...] stycznia 2009 r. ponownie zwrócił się o przyznanie mieszkania na podstawie ustawy z 1976 r., podnosząc, iż jeśli dochodzi do zbiegu ustaw stosuje się przepisy korzystne dla wnioskodawcy. Z wyjaśnień złożonych przez ww. w dniu [...] lutego 2009 r. wynikało, że swoje roszczenia opiera on na wyroku Sądu Apelacyjnego, który, jego zdaniem, przywrócił mu jego prawa nabyte, a tym samym podlega on pod ustawę z 1974 r. i z 1995 r. W związku z powyższym zwrócił się o wydanie decyzji, czy należy mu się mieszkanie na podstawie ustaw z 1974 r. i z 1995 r. oraz praw nabytych. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, odmówił wymienionemu wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Po rozpoznaniu odwołania od przedmiotowej decyzji Prezes WAM decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w trybie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. WSA w Warszawie po rozpatrzeniu skargi S.S. od wymienionej decyzji Prezesa WAM z dnia [...] czerwca 2009 r., wyrokiem z dnia 03 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1132/09, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., rozpatrując wniosek strony po wyroku WSA w Warszawie, decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] odmówił ww. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Od ww. decyzji zainteresowany złożył odwołanie. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie ustalił, że prawo S.S. do kwatery zostało zrealizowane w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej, poprzez przydział lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W., na podstawie decyzji nr [...] Dowódcy Oddziału [...] z dnia [...] grudnia 1984 r., wydanej w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Zainteresowany zamieszkiwał w mieszkaniu przy ul. [...] wraz z rodziną do dnia [...] stycznia 2006 r., który następnie dobrowolnie zwolnił i przekazał do dyspozycji Straży Granicznej. Z dniem [...] sierpnia 1989 r. ww. został zwolniony z wojska, nienabywając w tamtym czasie uprawnień do emerytury lub renty inwalidzkiej. Organ odwoławczy podniósł, iż uprawnienia do wojskowej renty inwalidzkiej strona posiada bezterminowo od dnia [...] października 2001 r. na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Dopiero po nabyciu uprawnień do renty inwalidzkiej na podstawie wyroku sądowego zainteresowany podjął starania o uzyskanie od WAM świadczeń pieniężnych należnych osobom uprawnionym, tj. odprawy mieszkaniowej i ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej, a następnie w dniu [...] sierpnia 2008 r. wystąpił do MON o wydanie decyzji w sprawie przyznania mieszkania z puli WAM, w oparciu o nabyte prawa oraz przepisy ustawy z 1974 r. i 1976 r. W swoim wniosku i kolejnych pismach nie wskazał dokładnej podstawy prawnej, według której ma być realizowany jego wniosek, wnosząc o wydanie decyzji w oparciu o przepisy ustawy z 1974 r. i 1976 r. W ocenie organu II instancji, skoro strona nie wskazała podstawy prawnej swojego żądania, to przydział lokalu z zasobów WAM, o ile nadal obowiązywałyby przepisy ustawy z dnia 20 maja 1976 r., mógłby nastąpić jedynie w oparciu o przepis art. 13, który stanowił, że osobom wymienionym w art. 11 i 12 (m.in. emerytowi, renciście wojskowemu) mogła być przydzielona na ich wniosek osobna kwatera stała lub lokal spółdzielczy w miejscowości przez nie wybranej, jeżeli wojskowy organ kwaterunkowy dysponował w tej miejscowości lokalami mieszkalnymi. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek taki ww. mógłby złożyć jedynie do dnia obowiązywania ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, tj. do dnia 31 grudnia 1995 r., pod warunkiem posiadania w tamtym czasie uprawnień do zaopatrzenia emerytalno-rentowego, jednak ustawa ta nie obowiązuje od dnia [...] stycznia 1996 r. Zdaniem Prezesa WAM, nabycie przez stronę uprawnienia do wojskowej renty inwalidzkiej od dnia [...] października 2001 r. na podstawie wyroku sądowego i zwolnienie lokalu mieszkalnego z zasobów Straży Granicznej nie daje podstaw do uznania, że stronie przysługuje roszczenie o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów WAM na podstawie ustawy z 1976 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2004 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), która ustaliła nowe zasady zapewnienia zakwaterowania. Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw uchylono przepis będący do dnia 30 czerwca 2004 r. podstawą przydzielenia osobnej kwatery stałej osobom innym niż żołnierz zawodowy i zawierania umów najmu lokalu mieszkalnego. Prezes WAM wskazał, iż art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), stanowi, że dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe, lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej, bądź wydaje decyzję, o której mowa w art. 6. Przepis art. 24 ust. 1 ma zastosowanie również do żołnierza służby terminowej. Brak jest natomiast przepisów, które pozwalałyby na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania innej osobie niż żołnierz służby stałej lub terminowej. Prezes WAM, odnosząc się do drugiej z wymienionych przez zainteresowanego podstaw do przyznania mu prawa zamieszkiwania - "praw nabytych", uznał, że słusznie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. stwierdził, że zasada ochrony praw nabytych stanowi, że prawa podmiotowe słusznie nabyte w czasie obowiązywania danego prawa trwają nadal pod rządami nowej ustawy. Organ odwoławczy ustalił, że stronie w okresie pełnienia przez nią służby w Straży Granicznej przysługiwało prawo do otrzymania mieszkania służbowego, które zostało zrealizowane przez przydział lokalu przy ul. [...] w W. S.S. w dniu [...] września 2004 r. (kiedy nie miał jeszcze potwierdzonych wojskowych uprawnień rentowych) wystąpił do Komendanta Głównego Straży Granicznej z prośbą o udzielenie pomocy w uzyskaniu większego lokalu mieszkalnego z zasobów Wydziału Lokalowego Urzędu [...] pod warunkiem przekazania Urzędowi Miasta przez Straż Graniczną jakiegokolwiek zbędnego lokalu. Straż Graniczna przekazała Urzędowi Miasta zbędny lokal mieszkalny przy ul. [...] w W., zaś Urząd Miasta zaproponował [...] września 2005 r. stronie i jej rodzinie objęcie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., będącego w zasobach Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...]. Zamiana lokali, a tym samym tytułów prawnych i podmiotu udostępniającego lokal stronie, nastąpiła w ramach uprawnień S.S., określonych obowiązującymi w datach określonych czynności przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W ocenie Prezesa WAM, przysługujące S.S. prawo do przydziału kwatery wojskowej zostało zrealizowane, a tym samym brak jest podstaw prawnych do zrealizowania go po raz kolejny, albowiem prawo do kwatery nie ma charakteru odnawialnego w każdym czasie i w każdych okolicznościach. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. S.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa WAM z dnia [...] czerwca 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ prawidłowo skonstatował, iż skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do odprawy mieszkaniowej. Okolicznością niesporną w sprawie jest to, że skarżący pozostawał w służbie do dnia [...] sierpnia 1989 r., kiedy to został z niej zwolniony. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że instytucję odprawy mieszkaniowej wprowadziła ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniająca ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W świetle powyższego jako zasadne jawią się wnioski zawarte w skarżonej decyzji, że stronie nie przysługuje dochodzone roszczenie, gdyż nie była już ona w służbie w czasie, gdy weszła w życie wyżej powołana zmiana do ustawy. Powyższa ustawa stosuje się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie jej obowiązywania. Nie znajduje zaś zastosowania w odniesieniu do stanu faktycznego, jaki istniał w okresie wcześniejszym. Kolejną przesłanką przemawiająca za bezzasadnością wniosku jest to, iż ww. ustawa w art. 24 ust. 1 stanowi, iż żołnierzowi zawodowemu, na jego wniosek poświadczony przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową, dyrektor oddziału regionalnego właściwy dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową, wydaje decyzję o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Treść powołanej normy prawnej w sposób jednoznaczny przesądza więc o tym, że ustawa nie przewiduje możliwości przyznania lokalu mieszkalnego osobie innej, niż żołnierz w służbie czynnej. Takie rozumienie brzmienia przepisu art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych wynika z wykładni gramatycznej omawianej normy prawnej. Ustawodawca w omawianym przepisie posługuje się bowiem takimi sformułowaniami jak: żołnierz zawodowy, dyrektor oddziału (...) w którym żołnierz pełni służbę. Świadczą one niezbicie o tym, że intencją ustawodawcy było uregulowanie omawianego uprawnienia wyłącznie w odniesieniu do żołnierzy, którzy pełnią służbę. Stąd uznać należy, że organ prawidłowo wywiódł, iż żądane uprawnienie nie przysługuje skarżącemu, który wystąpił ze służby przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Skarżącemu w dniu składania ocenianego wniosku nie przysługiwał już bowiem przymiot żołnierza w służbie czynnej (pełniącego służbę). Organ nie miał również możliwości oceny dochodzonego uprawnienia przez pryzmat normy art. 29 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Strona złożyła bowiem stanowcze oświadczenie, iż jej intencją nie jest wywodzenie dochodzonego roszczenia z tego przepisu prawa. W ocenie tutejszego Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący praw nabytych strony, a wynikających z ustawy z dnia 20 maja 1976 r. regulującej kwestię zakwaterowania żołnierzy. O prawach nabytych można byłoby skutecznie mówić jedynie w sytuacji, gdyby w czasie obowiązywania powyższej ustawy omawiane uprawnienie strona otrzymała. Taka sytuacja nie miała jednakże miejsca. Okolicznością niesporną pozostaje bowiem to, iż w okresie obowiązywania ustawy z dnia 20 maja 1976 r. skarżący nie wystąpił nawet ze stosownym wnioskiem. Tym bardziej więc nie mógł nabyć w sposób skuteczny prawa do omawianego uprawnienia. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż jak ustalił organ, uprawnienie strony do lokalu mieszkalnego było zrealizowane w okresie, gdy skarżący pełnił służbę. Otrzymał on bowiem lokal mieszkalny przy ul. [...]. Lokal ten strona dobrowolnie zaś zwolniła w dniu [...] stycznia 2006 r. Za okoliczność pozostającą bez związku z dochodzonym roszczeniem uznać należy zaś to, czy powyższy lokal miał charakter kwatery stałej, oraz to, czy jego metraż odpowiadał normom zaludnienia. Powyższe okoliczności nie wpływają bowiem na dochodzone w niniejszej sprawie świadczenie. Mogą jedynie być traktowane jako przesłanki uzasadniające szkodę poniesioną przez skarżącego. Odszkodowanie z tego tytułu możliwe jest jednak do dochodzenia jedynie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). ----------------------- 2