II SA/Wa 2066/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2018 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji. oddala skargę. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (obecnie Przezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 1257,) oraz art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2016 r. poz. 922), po rozpoznaniu zażalenia G. sp. z o. o. z siedzibą w W. postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistych omyłek w decyzji administracyjnej z [...] grudnia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia organ nadmienił, że przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie skargi J. A. dotyczącej przetwarzania jej danych osobowych przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] oraz przez Starostę Powiatu S. z siedzibą w S. W toku postępowania Generalny Inspektor wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. decyzję administracyjną nr [...] umarzającą postępowanie. Pismem z 31 stycznia 2017 r. spółka G. sp. z o.o. złożyła wniosek o sprostowanie w drodze postanowienia oczywistych omyłek ww. w decyzji administracyjnej. Zdaniem Spółki w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji określenie "Spółka" oznaczało "G. Sp. z o.o.". Wskazany błąd występował w zdaniach: 1) "Skarżąca podkreśliła, iż zwróciła się do Spółki z wnioskiem o usunięcie jej danych osobowych z wyników wyszukiwania (...)", 2) "Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie Skarżąca skierowała do Spółki wniosek o usunięcie jej danych osobowych (...)", 3) "W odpowiedzi na powyższy wniosek Spółka odmówiła Skarżącej usunięcia kwestionowanych wyników wyszukiwania (...)" 4) "Zdaniem Spółki przetwarzanie danych osobowych Skarżącej (...)". G. sp. z o.o. zażądała zastąpienia: - słowa "Spółka" w zdaniu opisanym w pkt 1 słowem "G.". - słowa "Spółka" w zdaniach z pkt od 2 do 4 słowami "G.", lub innymi słowami oznaczającymi G. z siedzibą w S. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] sierpnia 2017 r. wydał postanowienie nr [...], mocą którego odmówił sprostowania ww. decyzji. Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie podnosząc, że elementy uzasadnienia decyzji, w których Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych popełnił błędy, były prostymi odniesieniami do treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a nie samodzielnymi, dokonanymi w wyniku procesu wnioskowania, ustaleniami GIODO co do stanu faktycznego w sprawie, bowiem w sposób jednoznaczny wskazano we wniosku o sprostowanie w drodze postanowienia oczywistych omyłek w decyzji z [...] grudnia 2016 r. nr [...], że w dokumentach zgromadzonych w sprawie użyto nazwy "G" lub w jednym wypadku "G.", a nie nazwy G. sp. z o. o., co wynika z treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. W ocenie Spółki, popełnienie przez organ błędów w uzasadnieniu ww. decyzji jest zatem jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w treści postanowienia z dnia [...] października 2017 r. stwierdził, że sprostowaniu w trybie przepisu art. 113 § 1 k.p.a. podlegają wyłącznie niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe oraz oczywiste pomyłki. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów, czy daty. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. W wyniku sprostowania w tym trybie decyzji nie może dojść natomiast do zmiany stanu faktycznego bądź zmiany zawartego w decyzji rozstrzygnięcia. W decyzji z [...] grudnia 2016 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie popełnił oczywistych omyłek. Organ określił G. sp. z o.o. terminem "Spółka" i konsekwentnie w treści decyzji używał takiego nazewnictwa. Uczynienie zadość żądaniu Spółki, wbrew stanowisku wyrażonemu w rozpatrywanym zażaleniu, stanowiłoby ingerencję w merytoryczną treść decyzji z [...] grudnia 2016 r. wydaną w oparciu o ustalenia organu poczynione w toku prowadzonego postępowania, które wskazywały na określoną rolę G. sp. z o. o., w procesie przetwarzania danych osobowych Skarżącej w niniejszej sprawie. W ocenie organu działalność prowadzona przez operatora wyszukiwarki G., tj. G. oraz działalność reklamowa G. sp. z o. o. są ze sobą nierozerwalnie powiązane. W sprawach dotyczących skarg osób fizycznych zamieszkujących na terytorium Polski w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych w wynikach wyszukiwania wyszukiwarki G., właściwym adresatem decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest G. sp. z o. o. Jest to stanowisko zbieżne z wyrażonym w wytycznych dotyczących wykonania wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie "G. Przeciwko A. ([...]). Skuteczne stosowanie wyroku oraz prawa o ochronie danych wymaga, aby osoby, których dane dotyczą, mogły realizować swoje prawa w odniesieniu do krajowych filii [spółek zależnych] operatorów wyszukiwarek w ich właściwych państwach członkowskich, których są rezydentami, oraz aby organy ochrony danych mogły kontaktować się ze swoimi właściwymi filiami krajowymi w związku z wnioskami lub skargami składanymi przez osoby, których dane dotyczą. G. sp. z o.o. w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2017 r., nr [...] dot. [...]. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 113 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez odmowę sprostowania oczywistych omyłek w decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2016 r., podczas gdy w przedmiotowej decyzji administracyjnej występują takie omyłki. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącej postanowienie GIODO narusza przepis art. 113 § 1 k.p.a., ponieważ w sytuacji występowania oczywistych omyłek w decyzji administracyjnej organ odmówił ich sprostowania. Oczywista sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a materiałem zgromadzonym w sprawie stanowi o zaistnieniu oczywistej omyłki. Podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego, czy innej omyłki, winna wynikać albo z natury błędu albo z samego porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z wnioskiem czy innymi niespornymi okolicznościami czy dokumentami. Jak szczegółowo zostanie to wskazane poniżej, w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Błąd organu polega, zdaniem skarżącej Spółki, na tym, że w początkowej części uzasadnienia dla oznaczenia spółki G. sp. z o.o. z siedzibą w W., przy ul. [...], GIODO używa słowa "Spółka", co wynika ze zdania w uzasadnieniu: "Do Biuro Generalnego Inspektora Ochrona Danych Osobowych wpłynęła skarga Pani J. A. zam. w S. przy ul. [...], zwanej dalej skarżącą, dotyczącą przetwarzania jej danych osobowych przez G.sp. z o.o. z siedzibą W. przy ul. [...], zwaną dalej Spółką (...) (strona 1, zdanie pierwsze uzasadnienia Decyzji), a następnie błędnie używa w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. słowa "Spółka" oznaczającego G.sp. z o.o. w zdaniach, które odnoszą się do innej spółki "G." lub do nazwy G. bez wskazywania, o którą ze spółek G. chodzi. W treści skargi skarżący zawarł tabelę obrazującą oczywiste omyłki organu. G. sp. z o.o., podkreśliła, że nie otrzymała wniosku J. A., ani nie odnosiła się do niego. J. A. zwróciła się z wnioskiem do G. oraz otrzymała negatywną odpowiedź od G., i to G. uzasadniała swoje stanowisko interesem publicznym. W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. J. A. stwierdza, że napisała prośbę do "G.", bez wskazywania dokładnej nazwy podmiotu, do którego się zwróciła ani też nie oznaczając jego formy prawnej. Zdaniem skarżącej Spółki nie można powoływać się na twierdzenie J. A., nawet w mowie zależnej, że zwróciła się ona do G. sp. z o.o. Jak wynika z samej treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz w okoliczności bezspornie ustalonych w trakcie postępowania G. sp. z o.o. nie jest dysponentem adresu mailowego [...]. Niniejszy adres mailowy należy do G. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie nastąpiły oczywiste omyłki organu, które winny być sprostowane w drodze postanowienia. Sprostowanie przedmiotowych omyłek nie ingeruje merytorycznie w treść decyzji, a wyłącznie prostuje oznaczenie jednego z podmiotów "Spółki", o którym mowa w uzasadnieniu decyzji. Błędy dotyczą jedynie prostych odniesień do treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a nie stanowią samodzielnych, dokonanych w wyniku procesu wnioskowania, ustaleń GIODO co do stanu faktycznego sprawy. Poczynione omyłki nie mają także żadnego znaczenia dla rozpatrzenia sprawy poprzez jej umorzenie w drodze decyzji. Przyczyną umorzenia był bowiem fakt, iż zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, nie wykazano, aby dane osobowe J. A. były aktualnie przetwarzane na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Powiatu S.  W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistych omyłek w decyzji administracyjnej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...]. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania mogą być jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste i – co wymaga podkreślenia – nieistotne omyłki popełnione w wydanych przez organ administracji państwowej decyzjach. Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski – widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, w szczególności niezgodne z jego znaczeniem w języku polskim, widocznie mylna pisownia, odmiana lub ortografia albo widoczne niezamierzone opuszczenie wyrazu lub wyrazów. Inne oczywiste omyłki to zaś omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a więc tylko omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa, itp. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2014 r., II OSK 831/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może wykraczać poza granice określone tym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Tym samym nie podlegają prostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki pisarskie istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz co do ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Tryb uregulowany w art. 113 § 1 k.p.a. nie może służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa. Innymi słowy z przywołanego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach, a zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury oraz doktryny, w rozumieniu tego przepisu, oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to zaś omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z niedwuznaczną myślą organu, a została wypowiedziana tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. Tym samym, skoro zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. sprostowaniu podlegać mogą jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji, to sprostowanie decyzji – czy to z urzędu, czy to na wniosek – nie może wykraczać poza granice określone tym przepisem, albowiem określona nim klasyfikacja wad decyzji podlegających sprostowaniu, których cechą jest ich oczywistość wynikająca z natury samego błędu – jest wyczerpująca. Z powyższego wynika, że sprostowanie decyzji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia. Zwłaszcza zaś wówczas, gdy osią sporu prawnego – a więc tak jak w rozpatrywanej sprawie – jest spór o ustalenie stanu faktycznego i właściwe zastosowanie przepisów prawa stanowiących podstawę wydania decyzji, której sprostowania żąda strona. Jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a., które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, a przedmiot sprostowania oczywistego błędu (oczywistej omyłki) nie może odnosić się, ani do elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie błędnej (mylnie) wskazanych, ani też do podstawy prawnej decyzji, czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA 1466/87). Skoro sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, to za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, a więc błędy i omyłki nieposiadające cechy oczywistości w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia – których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 782/12; por. również J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 482 - 483). Z powyższego wynika, że wadliwą decyzję nieostateczną można wzruszyć w trybie odwoławczym zaś wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Zatem, gdy we wniosku o sprostowanie decyzji G. sp. z o. o. zażądała zastąpienia użytego w uzasadnieniu decyzji słowa "Spółka" słowem "G." lub "G." bądź innymi słowami lub innym słowem oznaczonym "G. z siedzibą w S.", to jej żądanie nie mogło być uwzględnione, albowiem w świetle przedstawionych powyżej argumentów sprzeciwiała się temu istota oraz funkcje instytucji rektyfikacji decyzji uregulowanej w art. 113 k.p.a. W rozumieniu tego przepisu – jak powyżej już to wyjaśniono – oczywista omyłka pisarska to bowiem widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to zaś omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wypowiedziana tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. Żądanie sprostowania ww. decyzji GIODO z [...] grudnia 2016 r. dotyczy kwestii roli Spółki G. sp. z o.o. w procesie przetwarzania danych osobowych. Zdaniem organu działalność prowadzona przez operatora wyszukiwarki – G., tj. G. oraz działalność reklamowa G. sp. z o .o. są ze sobą nierozerwalnie powiązane. W sprawach skarg osób fizycznych zamieszkujących terytorium Polski – w związku z przetwarzaniem tych danych osobowych w wynikach wyszukiwania wyszukiwarki G. właściwym adresatem decyzji GIODO jest G. sp. z o.o. Kwestia zatem roli poszczególnych spółek w procesie przetwarzania danych jest kwestią merytoryczną. Żądanie skarżącej Spółki nie może zatem zostać uwzględnione na gruncie art.113 § 1 k.p.a., jak trafnie przyjął organ. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.