II SA/Wa 2068/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-24
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b PPSA. Niemniej jednak, prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przejazdu na szkolenie. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną, będąc bezrobotnym i objętym pomocą ośrodka pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając przepisy PPSA dotyczące ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych dla osób bezrobotnych oraz zasady przyznawania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano A. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przejazdu na szkolenie postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
W toku postępowania w następstwie wyroku z dnia 17 maja 2016 r., skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem
o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
W oświadczeniu wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada żadnego majątku. Od 2012 r. jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny, do roku 2015 r., objęty pomocą ośrodka pomocy społecznej. Wnioskodawca oświadczył również, że zasądzono wobec niego alimenty, których nie spłaca, ponadto zalega z płatnościami za media (koszty opłaca rodzina) i posiada
z tego tytułu zaległości. Wnioskodawca nie ujawnił, że pozostaje w stosunku prawnym
z adwokatem lub radcą prawnym.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że w określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są
z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie
w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
Nie ulega wątpliwości, że skarga A. K. dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu dla osoby bezrobotnej. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, że pozostaje w sytuacji materialnej kwalifikującej go do uwzględnienia wniosku. W sposób oczywisty nie uzyskując dochodu nie byłby on w stanie samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. b i 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło