II SA/Wa 207/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-13
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo wezwania, strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, w tym dochody gospodarstwa domowego i koszty utrzymania rodziny, co uniemożliwiło ocenę spełnienia przesłanek ustawowych.Stan faktyczny
W. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, po tym jak jego skarga została odrzucona. Strona podała, że nie ma dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców, ale odmówiła przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną z powodu braku zgody rodziców. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, jednak strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy W. L.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. L. na pismo Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyjęcie na szkolenie wojskowe dla kandydatów na oficerów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W. L., po odrzuceniu jego skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r., złożył wniosek o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Podał, że obecnie nie ma dochodów, stara się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej i pozostaje na utrzymaniu rodziców.
Oświadczył, że nie ma żadnego majątku ani oszczędności.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca pismem referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2014 r. został wezwany do nadesłania - w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania – kserokopii dokumentów, wskazujących na dochody i stan majątkowy osób, na utrzymaniu których pozostaje, w tym posiadanych rachunków bankowych, oświadczenia o wysokości stałych, niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, kserokopii dokumentów poświadczających wysokość stałych kosztów utrzymania, oświadczenia o ewentualnym korzystaniu z pomocy ośrodka pomocy społecznej.
Powyższe wezwanie zostało doręczone W. L. w dniu 29 lipca 2014 r.
W piśmie z dnia 5 sierpnia 2014 r. wnioskodawca wskazał, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, utracił status osoby bezrobotnej, wobec niestawienia się w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, nadal pozostaje na utrzymaniu rodziców, ale nie może przedstawić wymaganych dokumentów, z uwagi na brak zgody rodziców.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, stosownie treści do art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego (osób na utrzymaniu których pozostaje), dochodów lub stanu rodzinnego.
Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca podał jedynie, że nie posiada dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców, ale do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku nie złożył dokumentów wymaganych do oceny jego sytuacji finansowej, w szczególności nie wskazał, jakie są dochody gospodarstwa domowego oraz jakie są miesięczne koszty utrzymania rodziny.
W związku z powyższym, wobec braku danych do ustalenia możliwości płatniczych skarżącego uznano, że nie wykazał on w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 255, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło