II SA/Wa 2076/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-22

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia wyników kontroli skarbowej, które wymaga od organu selekcji i analizy dokumentacji, stanowi informację przetworzoną, a w konsekwencji czy odmowa jej udostępnienia jest zasadna w przypadku niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia wyników kontroli skarbowej, które wymaga od organu selekcji, analizy dokumentacji i potencjalnej anonimizacji, stanowi informację przetworzoną. Odmowa udostępnienia takiej informacji jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie wykaże, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
B. S.A. zwróciła się o udostępnienie kopii wyników kontroli skarbowej. Organ pierwszej instancji uznał żądanie za informację przetworzoną i odmówił jej udostępnienia, wskazując na konieczność analizy dokumentacji i brak wykazania przez spółkę szczególnie istotnego interesu publicznego. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię pojęcia informacji przetworzonej. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant st. asyst. sędziego Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. B. S.A. z siedzibą w P., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwróciła się do Urzędu [...] w P. o udostępnienie kopii wyników kontroli, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t. j.: Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 ze zm.), wydanych przez Dyrektora Urzędu [...] w P. od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] maja 2012 r. Spółka wskazała, że udzielenie żądanych informacji winno nastąpić w formie kserokopii bądź zapisu elektronicznego na powszechnie stosowanym nośniku informacji, a następnie poprzez przesłanie ich listem poleconym na wskazany we wniosku adres do korespondencji. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Dyrektor Urzędu [...] w P. poinformował B. S.A. z siedzibą w P., że żądana przez Spółkę informacja nie jest informacją prostą, bowiem organ musi wygenerować zbiór wyników kontroli, które nie są objęte zakresem tajemnicy skarbowej. W takiej sytuacji proces tworzenia nowej informacji dla wnioskodawcy świadczy o jej przetworzonym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, której udzielenie wymaga wykazania, że spełnienie żądania jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ kontroli skarbowej, formułując przedmiotowe powiadomienie, zaznaczył, że czyni to w celu uzupełnienia przez Spółkę złożonego wniosku w terminie 14 dni, zastrzegając, że jego nieuzupełnienie spowoduje wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ww. ustawy. Powiadomienie zostało doręczone Spółce w dniu [...] lipca 2012 r. B. S.A. z siedzibą w P. nie odniosła się do przesłanego jej powiadomienia i nie uzupełniła złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Urzędu [...] w P., mając za podstawę art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz w związku z art. 5 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił B. S.A. z siedzibą w P. udostępnienia żądanej informacji publicznej. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ww. ustawy o kontroli skarbowej, informacje gromadzone i przetwarzane w ramach kontroli skarbowej, w tym na podstawie art. 7c i art. 7d, stanowią tajemnicę skarbową, z wyjątkiem informacji gromadzonych i przetwarzanych w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4-7. Odnosząc treść przytoczonego przepisu do żądania zawartego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ kontroli skarbowej stwierdził, że wszystkie wyniki kontroli wydane na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej, poza zakresem określonym w art. 2 ust. 1 pkt 4-7 tej ustawy, stanowią tajemnicę skarbową, podlegającą ochronie w tej części. Natomiast do katalogu określonego w art. 2 ust. 1 pkt 4-7 ustawy o kontroli skarbowej, który nie stanowi tajemnicy skarbowej, należą: - kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, z wyłączeniem kontroli celowości wykorzystania środków zaliczanych do dochodów własnych i subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego; - kontrola wywiązywania się z warunków finansowania pomocy ze środków, o których mowa powyżej; - kontrola prawidłowości przekazywania środków własnych do budżetu Unii Europejskiej; - audyt gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegającymi zwrotowi środkami z innych źródeł zagranicznych, w tym certyfikacja i wydawanie deklaracji zamknięcia. Wymieniony zakres informacji nie podlega zatem ochronie, jednakże organ nie dysponuje gotowym zbiorem wyników kontroli objętych żądaniem Spółki. Wyniki kontroli w Urzędzie [...] w P. nie są archiwizowane według kryteriów określonych w art. 2 ustawy o kontroli skarbowej. Akta przeprowadzonych postępowań kontrolnych archiwizowane są przez poszczególne komórki organizacyjne Urzędu według kolejności rozpatrywanych spraw. Ze wzglądu na brak wymogów prawnych nie jest tworzony również wykaz wydanych wyników kontroli, w szczególności z podziałem na podstawę prawną podejmowanego rozstrzygnięcia. Jedyny sposób wygenerowania żądanej informacji musiałby wiązać się z koniecznością analizy całej dokumentacji organu za okres objęty wnioskiem i wyszukania wyników kontroli spełniających kryteria wskazane w złożonym wniosku. Proces tworzenia żądanego zbioru wyników kontroli musiałby zaangażować liczną grupę pracowników Urzędu na trudny do określenia czas, co niewątpliwie wpłynęłoby negatywnie na sposób realizacji innych obowiązków nałożonych na organ kontroli skarbowej. Każdy z wyników kontroli, który nie byłby objęty zakresem tajemnicy skarbowej, musiałby być ponadto szczegółowo analizowany pod kątem ewentualnego ograniczenia dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub też tajemnicę przedsiębiorcy, zgodnie z regulacją art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bardzo prawdopodobne jest bowiem, iż w wynikach kontroli wydanych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4-7 ustawy o kontroli skarbowej zawarte byłyby informacje, które opisywałyby sferę prywatności osób fizycznych lub też tajemnicę przedsiębiorcy. Wygenerowany zbiór wyników kontroli, spełniających wskazane przez Spółkę kryteria, musiałby podlegać procesowi anonimizacji, celem usunięcia danych chronionych prawem, które nie podlegają udostępnieniu. Opisany proces tworzenia zbioru wyników kontroli, objętych zakresem złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie ogranicza się zatem do czysto technicznego przeniesienia danych, lecz stanowi złożony proces wymagający licznych analiz oraz intelektualnego zaangażowania wykonujących go pracowników. Na skutek podjęcia tych działań powstanie nowa informacja, mająca charakter przetworzonej, której udostępnienie następuje jedynie, gdy wnioskodawca wskaże powody, dla których spełnienie żądania jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tymczasem Spółka w swym wniosku nie wykazała, że uzyskanie żądanej informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie uczyniła tego także w terminie wyznaczonym do uzupełnienia wniosku, co wpływa na konieczność odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, B. S.A. z siedzibą w P. uczyniła je przedmiotem odwołania do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, domagając się jego uchylenia i nakazania organowi I instancji udostępnienia informacji publicznej, o którą się zwróciła. Zdaniem Spółki, żądana przez nią informacja publiczna nie ma charakteru informacji przetworzonej, lecz jest informacją prostą, bowiem jej udostępnienie polega jedynie na selekcji dokumentów, która to czynność stanowi zwykły zabieg związany z rozpatrywaniem wniosku i nie nosi cech przetwarzania informacji. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, działając na podstawie art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a także art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o kontroli skarbowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w sytuacji, gdy sporządzenie wykazów oraz udzielenie informacji żądanych we wniosku, z uwagi na ich zakres oraz czasokres, którego mają dotyczyć, wymaga od organu zaangażowania środków zmierzających do wyselekcjonowania i zestawienia konkretnych danych z określonego czasu, żądanie udostępnienia takiej informacji podlega szczególnym rygorom, gdyż ma ona charakter informacji przetworzonej, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec faktu, iż Spółka nie wykazała, by udzielenie informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego, trafnym jest stanowisko organu I instancji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję B. S.A. z siedzibą w P. podniosła zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieprawidłową jego wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że informacja dotycząca wyników kontroli, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o kontroli skarbowej, wydanych przez Dyrektora Urzędu [...] w P. w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] maja 2012 r., stanowi informację przetworzoną. Spółka wniosła o uchylenie obu podjętych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Udzielając odpowiedzi na skargę, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty, jakie przedstawił w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Regulacja ta określa zatem tryb i zasady dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W rozpoznawanej sprawie istotnie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, co zresztą sporne nie jest. Sporna natomiast jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. Orzekające w sprawie organy kontroli skarbowej zgodnie twierdzą, że informacja dotycząca wyników kontroli, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t. j.: Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 ze zm.), wydanych przez Dyrektora Urzędu [...] w P. w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] maja 2012 r., ma charakter informacji publicznej przetworzonej, natomiast odmowa jej udostępnienia podyktowana jest niewykazaniem przez B. S.A. z siedzibą w P. powodów, dla których spełnienie jej żądania udzielenia informacji publicznej byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zgodnie z brzmieniem art. 34 ust. 1 ww. ustawy o kontroli skarbowej, informacje gromadzone i przetwarzane w ramach kontroli skarbowej, w tym na podstawie art. 7c i art. 7d, stanowią tajemnicę skarbową, z wyjątkiem informacji gromadzonych i przetwarzanych w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4-7. Organy kontroli skarbowej właściwie przyjęły, że wszystkie wyniki kontroli wydane na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej, poza zakresem określonym w art. 2 ust. 1 pkt 4-7 tej ustawy, stanowią tajemnicę skarbową, podlegającą ochronie w tej części. Natomiast do katalogu określonego w art. 2 ust. 1 pkt 4-7 ustawy o kontroli skarbowej, który nie stanowi tajemnicy skarbowej, należą: - kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, z wyłączeniem kontroli celowości wykorzystania środków zaliczanych do dochodów własnych i subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego; - kontrola wywiązywania się z warunków finansowania pomocy ze środków, o których mowa powyżej; - kontrola prawidłowości przekazywania środków własnych do budżetu Unii Europejskiej; - audyt gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegającymi zwrotowi środkami z innych źródeł zagranicznych, w tym certyfikacja i wydawanie deklaracji zamknięcia. Zatem objęte treścią art. 2 ust. 1 pkt 4-7 ww. ustawy o kontroli skarbowej informacje nie podlegają ochronie, niemniej jednak będące przedmiotem zainteresowania skarżącej Spółki wyniki kontroli w omawianym zakresie dotyczą określonego przedziału czasowego, w którym ilość powstałej informacji sprawia, że wygenerowanie jedynie tej, której oczekuje Spółka, nie tylko wskazuje na proces jej selekcjonowania, ale przede wszystkim analizowania pod kątem możliwości udostępnienia, a więc spełniania kryteriów dostępności oraz kryteriów podanych we wniosku, zważywszy że organ nie dysponuje gotowym zbiorem wyników kontroli objętych żądaniem Spółki. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przepis ten, będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, wskazując na konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie chodzi zatem, by udzielenie informacji publicznej było jedynie istotne dla interesu publicznego, lecz ma być dla tegoż interesu publicznego szczególnie istotne. W przypadku bowiem informacji publicznej przetworzonej, jej udostępnienie poprzedzone jest procesem tworzenia nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca. Wspomniany proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Samo więc zanonimizowanie objętych wnioskiem dokumentów nie będzie stanowić procesu przetworzenia informacji publicznej, a jedynie świadczyć będzie o jej przekształceniu, co mimo wszystko nie odbierze tak przekształconej informacji jej prostego charakteru. Jeżeli jednak utworzenie nowego zestawienia w oparciu o informacje proste wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, i które mogą być mu udostępnione, to czynności podejmowane w tym zakresie wskazywać będą na proces tworzenia jakościowo nowej informacji, a więc informacji przetworzonej. Informacja publiczna nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jej wytworzenie w celu udostępnienia nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów. Jednak w rozpoznawanej sprawie tak nie jest, bowiem udzielenie informacji dotyczącej wyników wspomnianych kontroli wiąże się z koniecznością analizy całej dokumentacji organu za okres objęty wnioskiem i wyszukania wyników kontroli spełniających kryteria wskazane w złożonym wniosku. Jak wynika z oświadczeń organu kontroli skarbowej, wyniki kontroli w Urzędzie [...] w P. nie są archiwizowane według kryteriów określonych w art. 2 ww. ustawy o kontroli skarbowej. Akta przeprowadzonych postępowań kontrolnych archiwizowane są przez poszczególne komórki organizacyjne Urzędu według kolejności rozpatrywanych spraw, jednak nie jest tworzony wykaz wydanych wyników kontroli, w szczególności z podziałem na podstawę prawną podejmowanego rozstrzygnięcia. Tak więc proces tworzenia żądanego zbioru wyników kontroli musi wiązać się z zaangażowaniem licznej grupy pracowników Urzędu na określony czas, co bez wątpienia nie pozostaje bez wpływu na sposób realizacji innych obowiązków nałożonych na organ kontroli skarbowej. Każdy z wyników kontroli, który nie byłby objęty zakresem tajemnicy skarbowej, musiałby być ponadto szczegółowo analizowany pod kątem ewentualnego ograniczenia dostępu do informacji publicznej ze względu na inne dobra prawnie chronione. Proces tworzenia zbioru wyników kontroli, objętych zakresem złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie ogranicza się zatem do czysto technicznego wyselekcjonowania danych, lecz stanowi złożony proces wymagający licznych analiz oraz intelektualnego zaangażowania wykonujących go pracowników. Na skutek podjęcia tych działań wygenerowana zostanie jakościowo nowa informacja, oparta o treść dokumentacji źródłowej, mająca charakter informacji przetworzonej, której udostępnienie następuje jedynie, gdy wnioskodawca wskaże powody, dla których spełnienie żądania jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odmowa udostępnienia informacji przetworzonej – orzekana w drodze decyzji wydawanej na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – może nastąpić jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca nie spełni warunku określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, którym jest konieczność wykazania, że udostępnienie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka w rzeczy samej nie wykazała, by udostępnienie informacji publicznej, objętej jej wnioskiem, było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Również prawidłowo powiadomiona przez organ o takiej konieczności nie uzupełnienia w tym zakresie złożonego wniosku. Stosownie do art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (tu prawa do informacji publicznej) mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, albowiem chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności, stanowiąc, że "mogą być ustanawiane tylko w ustawie", jak choćby właśnie w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Istotne przy tym jest, że ograniczenia w zakresie korzystania z praw i wolności mogą być wprowadzane tylko wówczas, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, ochrony wolności i praw innych osób. Omawiany wcześniej proces przetwarzania informacji koncentruje uwagę podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla zainteresowanego, nie pozwalając na realizację przypisanych mu ustawowo zadań i kompetencji w chwili jej opracowywania czy analizowania, dlatego też prawodawca przyjął, że proces udostępniania informacji tworzonej w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawodawca, ustanawiając zatem prawo do informacji publicznej, ma również na względzie potrzebę zapewnienia ładu i porządku publicznego, którego w tym przypadku należy upatrywać w zagwarantowaniu podmiotom zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej możliwości prawidłowego funkcjonowania w ramach przypisanych im kompetencji, tak, by ich powinności nie zostały zdeterminowane jedynie udzielaniem informacji publicznej. Tym samym, określając konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. W tym kontekście nie bez znaczenia jest także treść ustępu 2 art. 31 Konstytucji, w myśl którego każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych, nikogo też nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca (ochrona porządku publicznego), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności). Ustawodawca, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej dostęp do informacji przetworzonej, czyni to więc w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela. Z kolei to, że obywatel w trybie dostępu do informacji publicznej uzyskuje uprawnienie do wykonywania społecznej kontroli działań władzy publicznej, wcale nie oznacza, że na tej podstawie ma zagwarantowane prawo do realizacji swoich prywatnych celów, bowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznych (i to też z ograniczeniami), a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. Czyniąc zadość wymogom ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarżąca Spółka na wezwanie organu winna zatem wykazać, w jakim zakresie udzielenie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i wyjaśnić, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu (interesu Państwa) lub poprawy funkcjonowania organów władzy publicznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. o sygn. akt I OSK 1365/11 (publ. M. Prawn. 2011/23/1242), domaganie się dostępu do informacji publicznej, mającej charakter przetworzony, jest zasadne jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeśli zaś żądanie to związane jest z prywatnym interesem wnioskodawcy, a może o tym świadczyć brak wykazania przez Spółkę, że udzielenie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, zasadne jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W przedstawionym stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Motywy ich podjęcia zostały w pełni wyjaśnione, zaś przytoczona argumentacja jest wyczerpująca. Zatem za nieuzasadnione należy uznać zarzuty zawarte w skardze, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło