II SA/Wa 2077/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Wojewody M. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty z tytułu nienależnie pobranego świadczenia postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skargą z dnia 27 września 2013 r. W. N. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Wojewody M. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został złożony przez skarżącą osobiście w dniu 14 lipca 2014 r. Pismem z 24 lipca 2014 r., skarżąca została wezwana do złożenia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody, stan majątkowy oraz możliwości płatnicze, a mianowicie: odpisów zeznań podatkowych za 2012 r. oraz 2013 r. wyciągów i wykazów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym za ten okres, a także zaświadczeń potwierdzających wysokość osiągniętego w gospodarstwie domowym dochodu, także z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca odebrała powyższe wezwanie osobiście w dniu 11 sierpnia 2014 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 36 akt sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że niniejsza sprawa jest sprawą dotyczącą zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, a w tego typu sprawach, na mocy art. 239 pkt 1 lit. b, strony nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zatem wniosek w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych jest w niniejszej sprawie bezprzedmiotowy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). W niniejszej sprawie treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu byłą niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej. Skarżącą wezwano zatem do udokumentowania stanu majątkowego przedstawionego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zakres żądanych dokumentów i informacji miał bowiem istotne znaczenie dla oceny jego zasadności. Termin na wykonanie tego wezwania upłynął w dniu 25 sierpnia 2014 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała wezwania i nie nadesłała żądanych dokumentów. Powyższa okoliczność uniemożliwia jednoznaczną ocenę wniosku złożonego przez skarżącą. We wniosku zawarto jedynie informację o kwocie wynagrodzenia w wysokości 4700 (słownie: cztery tysiące siedemset) złotych brutto miesięcznie, a także, iż od sierpnia 2014 r. skarżąca przechodzi na wcześniejszą emeryturę. Nie wskazano jednak w żaden sposób konkretnych kosztów miesięcznego utrzymania, poza informacją o konieczności spłaty pożyczki z kasy zapomogowo-pożyczkowej w zakładzie pracy oraz częściowym ponoszeniu kosztów mediów i czynszu. Te informacje są zaś niezbędne do dokonania oceny, jak duży mógłby być ewentualny uszczerbek na utrzymaniu siebie oraz rodziny. Ponadto sam wniosek jest rozbieżny z wcześniejszymi oświadczeniami skarżącej zawartymi w skardze oraz piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2013 r. Skarżąca konsekwentnie twierdzi, że na jej utrzymaniu pozostaje mąż, z którym jednocześnie nie zamieszkuje i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Jednocześnie w pkt 6 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczącym stanu rodzinnego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wskazuje jedynie męża. Nie wspomina w nim natomiast o synu, który zgodnie z informacjami zawartym we wcześniejszych pismach pozostaje na jej utrzymaniu. Dodatkowo oświadcza, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką i jedynie wspomaga ją finansowo. Jednocześnie wskazuje, iż zamieszkuje w mieszkaniu przez nią zajmowanym i uiszcza opłaty za czynsz i media w ¾ wysokości, nie precyzując jednak konkretnych kwot. W ocenie Sądu, po przeanalizowaniu pism wnioskodawczyni, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie wykazała ona, iż spełnia przesłankę warunkującą przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca nie uzupełniła brakujących danych, a złożone oświadczenia nie pozwalają na rzetelną ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Sąd natomiast nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu dochodzeń w tej materii, w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie (zob. H. Knysiak-Molczyk, Zwolnienie od kosztów sądowych, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 973 i cyt. tam orzecznictwo). Z tych względów, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 p.p.s.a. i art. 255 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.