II SA/Wa 2078/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] orzekającą o utracie przez M. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 27 sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] podniósł, iż M. C. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy [...] w dniu 10 października 2007 r. jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Prezydent [...] uznał wymienionego za osobę bezrobotną z dniem 10 października 2007 r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku. W dniu 27 sierpnia 2009 r. M. C. nie stawił się na obowiązkową wizytę w Urzędzie Pracy i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W związku z powyższym Prezydent [...] w dniu [...] września 2009 r. wydał decyzję orzekającą o utracie przez M. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 27 sierpnia 2009 r. z powodu niestawiennictwa i nie powiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie swojej nieobecności. Od powyższej decyzji, M. C. złożył odwołanie do Wojewody [...] wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania organ II instancji utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy wskazując, iż stosownie do treści art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Przepis powyższy ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Z akt sprawy wynika, że M. C. był prawidłowo pouczony o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez Urząd terminach, obowiązku powiadomienia Urzędu Pracy w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, jak również o konsekwencjach wynikających z niedopełnienia powyższych obowiązków, czego dowodem jest własnoręczny podpis strony złożony w dniu 10 października 2007 r. na druku "Informacji dla osób zgłaszających się do rejestracji". M. C. w dniu 1 września 2009 r. w Urzędzie Pracy [...] złożył oświadczenie, w którym wyjaśnił, iż niestawiennictwo w Urzędzie na obowiązkowej wizycie było spowodowane: "zgubienia informacji o terminie wizyty". W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona ponownie podniosła: "zgubiłem informację o terminie wizyty". Odnosząc się do argumentów odwołującego się organ odwoławczy stwierdził, iż "zgubienie informacji" z terminem obowiązkowej wizyty nie jest wystarczającym usprawiedliwieniem nieobecności bezrobotnego w Urzędzie Pracy. W ocenie organu II instancji powód podany przez M. C. nie stanowi uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. "Zgubienie", pomylenie bądź przeoczenie wyznaczonego terminu wizyty nie jest przesłanką do usprawiedliwienia - niewywiązania - się z obowiązku ciążącym na bezrobotnym zarejestrowanym w Urzędzie Pracy. Za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa można uznać m.in. sytuację losową, nagłą na którą bezrobotny nie ma wpływu np. choroba. Organ podkreślił, iż każdy bezrobotny zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy musi mieć świadomość, iż posiadanie statusu bezrobotnego wiąże się z przyznaniem pewnych uprawnień takich jak możliwość korzystania z usług rynku pracy oferowanych przez publiczne służby zatrudnienia, w tym uczestniczenia w stażach i szkoleniach, czy też ubezpieczenie społeczne dla bezrobotnych, ale i nałożeniem na taką osobę pewnych obowiązków. Nie wystarczy samo zapoznanie się z treścią tych obowiązków, ale, co leży w interesie samego bezrobotnego, dołożenie wszelkich starań by były one należycie wykonywane. Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a co za tym idzie utratą wiążących się z tym statusem uprawnień. Wojewoda poinformował także, iż ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej będzie możliwe nie wcześniej niż po upływie co najmniej 3 miesięcy od dnia niestawiennictwa w urzędzie pracy, o ile zostaną spełnione warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzja Wojewody [...] z dnia 9 listopada 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, iż ustawodawca w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obligatoryjnie wyznaczył termin 7 dni na powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa pozostawiając pewną dowolność co do przyczyny niestawiennictwa. Należy przyjąć, że gdyby jedynym usprawiedliwieniem nieobecności była choroba to ustawodawca bez wątpienia by ją wpisał. Skarżący oświadczył, że w dniu 1 września 2009 r., tj. 5 dni po wyznaczonym terminie (3 dni robocze) stawił się w Urzędzie Pracy i wbrew woli osoby przyjmującej zdobył poświadczenie tego faktu. Zgodnie z prawdą jako przyczynę opóźnienia stawiennictwa podał fakt zagubienia informacji o terminie wizyty. Skarżący podkreślił, iż w trakcie cyklicznych wizyt w Urzędzie Pracy nie otrzymał żadnej oferty pracy, jak również jakiejkolwiek oferty pomocy. Sam wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie jednorazowe ze środków na podjęcie działalności gospodarczej w ramach pomocy "de minimis", który został załatwiony odmownie. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W mniejszej sprawie stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym nie jest sporny pomiędzy stronami. Sprowadza się on do tego, że skarżący będąc zobowiązanym do stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia w dniu 27 sierpnia 2009 r. nie stawił się w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy. Natomiast zgłosił się do organu zatrudnienia 5 dni później w dniu 1 września 2009 r. i złożył oświadczenie, zgodnie z którym nie stawił się w dniu 27sierpnia 2009 r. w siedzibie organu z uwagi na zgubienie informacji o terminie wizyty. Powyższe ustalenia dały organowi zatrudnienia podstawę do podjęcia decyzji w oparciu o przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem organ zatrudnienia pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie siedmiu dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres trzech miesięcy od dnia niestawienia się we wskazanym organie. Stosownie do postanowień przywołanego powyżej przepisu organ zatrudnienia w przypadku zaistnienia sytuacji w nim przewidzianej zobowiązany jest pozbawić bezrobotnego statusu bezrobotnego na przewidziany w nim okres. Przesłanką nakazującą podjęcie takiego działania jest niestawienie się w organie zatrudnienia w wyznaczonym przez organ terminie i niepowiadomienie w określonym terminie o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Z punktu widzenia omawianego przepisu należy zwrócić uwagę na kluczową kwestię a mianowicie, na kim ciąży obowiązek przedstawienia uzasadnionej przyczyny nie stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia. Analiza przedmiotowego przepisu wydaje się być jednoznaczna, otóż do organu administracji należy wyznaczenie terminu stawienia się w jego siedzibie oraz dopilnowanie realizacji tego obowiązku, natomiast na bezrobotnym ciąży obowiązek stawiennictwa w siedzibie organu zatrudnienia, a w przypadku niemożności wypełnienia tego obowiązku jest on zobowiązany do wskazania w zawitym terminie uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa. Zatem to na bezrobotnym ciąży obowiązek udokumentowania faktu niemożności stawienia się w organie zatrudnienia, natomiast organ ten jedynie w oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dokumenty uznaje bądź nie uznaje przedłożone wyjaśnienia za wystarczające. W tym miejscu należy zauważyć, że organ administracji nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, lecz organ ten podejmuje rozstrzygnięcie po uprzednim dokonaniu wykładni pojęcia niedookreślonego, jakim jest "uzasadniona przyczyna niestawiennictwa". W przypadku tego pojęcia organ administracji dokonuje oceny przedłożonych wyjaśnień przez bezrobotnego i następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie, mocą którego pozbawia bezrobotnego statusu bezrobotnego względnie tego nie czyni i uznaje jego wyjaśnienia za wypełniające wykorzystywaną normę prawną. Nadto, należy zwrócić uwagę na fakt, że omawiany przepis pełni szczególną funkcję, otóż o ile posiadanie statusu bezrobotnego jest prawem, to z prawem tym wiążą się określone obowiązki, a jednym z nich jest niezbędność stawiennictwa w organie zatrudnienia w wyznaczonych terminach. Naruszenie tego obowiązku wiąże się z określonymi konsekwencjami, polegającymi na pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego. Wskazane konsekwencje mogą nie być zastosowane, gdy dana osoba wykaże, że niestawiennictwo posiadało swoje uzasadnienie, zatem bezrobotny musi doprowadzić do sytuacji niestosowania przewidzianej normy prawnej – patrz wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 28/08 (publik. LEX nr 471187). Zagadnieniem uzasadnionej przyczyny absencji bezrobotnego zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 508/08, w uzasadnieniu którego stwierdził, iż: "art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nie odwołuje się do jakichkolwiek wyjaśnień co do przyczyny absencji w urzędzie pracy. Możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa, ustawodawca jednoznacznie łączy, bowiem z obowiązkiem wykazania uzasadnionej przyczyny nie zgłoszenia się do organu zatrudnienia. (...) Zwrot "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść musi ustalać organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że w orzecznictwie od dawna przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji, lub inne nagłe zdarzenia typu pożar, powódź. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych tylko na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego". Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ administracji zasadnie przyjął, iż skarżący nie usprawiedliwił w wymaganym terminie swego niestawiennictwa w urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie w dniu 27 sierpnia 2009 r. Wskazać należy, iż zagubienie informacji o terminie wyznaczonej wizyty świadczy jedynie o braku wymaganej staranności w działaniu skarżącego, albowiem miał on możliwość choćby telefonicznego ustalenia niezbędnych dla dochowania terminu danych. Jednakże, skarżący nie podjął jakichkolwiek działań we wskazanym zakresie. Tym samym zaniedbania jakiego się dopuścił nie można kwalifikować jako usprawiedliwionej nieobecności w rozumieniu regulacji art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy. W świetle przedstawionych rozważań, główny zarzut skarżącego sprowadzający się do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie może zostać uwzględniony, ponieważ organ administracji takiego naruszenia się nie dopuścił. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) orzekł, jak w sentencji.