II SA/Wa 208/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Uchwałą z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], wydaną na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. c, § 7 ust. 2 pkt 9, § 32 ust. 1 pkt 3 i 6 w związku z ust. 8 uchwały nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791, z 2021 r. poz. 5586, z 2022 r. poz. 3530 i 4666 oraz z 2023 r. poz. 6855 i poz. 12734), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali", Zarząd Dzielnicy [...] nie zakwalifikował M. L., dalej "skarżący", do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący, prowadzący wraz dziećmi: M. L. (ur. 2008 r.) oraz M. L. (ur. 2010 r.), 3-osobowe gospodarstwo domowe, wystąpił z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...]. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz w § 7 z zastrzeżeniem § 8 i § 9. Na podstawie § 7 ust. 2 pkt 9 przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, uznaje się sytuację w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania 1 osoby, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu, jednakże warunek określony w ust. 1 nie dotyczy osób objętych decyzją administracyjną nakazującą opróżnienie lokalu albo prawomocnym postanowieniem sądu o przysądzeniu własności lokalu. Organ wskazał również, że wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela - § 32 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 8, a także warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach - § 32 ust 1 pkt 6 w związku z ust. 8. Organ podał, że na podstawie zabranych dokumentów ustalono, iż skarżący wraz z dziećmi M. L. oraz M. L. zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Przedmiotowy lokal jest kwaterą pracowniczą K[...]P w [...]. Lokal składa się z 4 pokoi, kuchni, łazienki i WC o łącznej powierzchni mieszkalnej 56,94 m2. Decyzją administracyjną nr [...] z dnia [...] października 2023 r. nakazano skarżącemu oraz małoletnim opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym powyższej kwatery tymczasowej. W toku analizy sprawy ustalono, iż w dniu [...] września 2021 r. Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę nr [...] w sprawie skierowania do zawarcia umowy najmu mieszkalnego na czas nieoznaczony K. S. wraz dziećmi córką M. L. i synem M. L. do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (umowa najmu zawarta w dniu [...] października 2021 r.). W ocenie organu w związku z powyższym warunki mieszkaniowe nieletnich są zabezpieczone u matki dzieci, a skarżący może się ubiegać z wnioskiem o pomoc mieszkaniową w 1-osobowym gospodarstwie domowym. Dalej organ wskazał, że decyzją Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich Sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2013 r. przyznano alimenty na rzecz małoletnich dzieci od skarżącego do rąk matki K. S. w kwocie po 300 zł. Urząd pismem z dnia 2 września 2023 r. prosił skarżącego o dokumenty, tj. o prawidłowo wypełnioną deklarację dochodową, uzupełniony zał. nr A, złożenie oświadczenia dotyczącego otrzymywania/nie otrzymywania alimentów na dzieci, złożenie oświadczenia gdzie zamieszkiwały dzieci w ciągu 7 lat, kto jest opiekunem prawnym. Skarżący w odpowiedzi z dnia 9 października 2023 r. oświadczył, iż "dzieci M. i M. L. zamieszkiwały stale z ojcem przez ostatnie 7 lat. Okresowo i czasowo matka dzieci dla swoich celów przemeldowała je pod inny adres, ale nie ma wiedzy ojej poczynaniach". Ponadto organ podał, że skarżący wskazał, iż otrzymuje dobrowolne alimenty na rzecz dzieci, średnio na miesiąc 952 zł, a sprawa alimentacyjna jest w toku, brak dokumentu potwierdzającego. Dzieci skarżącego posiadają orzeczenia o niepełnosprawności z symbolem 12-C oznaczające - "całościowe zaburzenie rozwojowe" wydane terminowo: córka M. L. do dnia [...] kwietnia 2026 r. oraz syn M. L. do dnia [...] listopada 2024 r. Następnie organ wskazał, że w dniu [...] października 2023 r. o godz. 10:00 pracownicy WZL przeprowadzili niezapowiedzianą wizję w przedmiotowym lokalu. Na ’miejscu zastali skarżącego. Z oświadczenie uzyskano informację, iż małoletnie dzieci znajdują się w szkole. Okazano pokoje chłopca i dziewczynki wraz rzeczami tj.: książki, zabawki, ubrania oraz łóżkami. Z dodatkowych dokumentów uzyskano informację, iż K. S. w dniu [...] marca 2023 r. (w aktach sprawy lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]) oświadczyła, uprzedzona o odpowiedzialności karnej, że obecnie dzieci zamieszkują u ojca, jednak zostały zabrane siłą, bez zgody oraz wymeldowane. Organ odnotował również, że skarżący posiada działkę we wsi K., gmina W. nr ewid. [...] przeznaczona pod zabudowę mieszkaniowo-rodzinną, a szacowana wartość w roku 2013 wyniosła 150 000,00 zł. W oświadczeniu majątkowym skarżący wskazał, iż jest to działka leśna. Skarżący rozliczał podatek dochodowy w 2022 r. w tutejszym Urzędzie Skarbowym. Średni miesięczny dochód 3-osobowego gospodarstwa mieszkaniowego w badanym okresie wyniósł 6 509,76 zł. Końcowo organ wskazał, że wniosek został zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową Urzędu w dniu [...] marca 2024 r. i uzyskał opinię negatywną. Zarząd Dzielnicy [...], negatywnie rozstrzygnął wniosek w oparciu o § 32 ust. 1 pkt 3 i 6 w związku z ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali - zamieszkiwanie wnioskodawcy bez zgody właściciela oraz warunki mieszkaniowe wstępnych pozwalające na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. W dniu 8 stycznia 2025 r. skarżący wniósł skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej skarżący zarzucił: 1. nierozpatrzenie należyte sprawy poprzez nienależyte przyjęcie stanu faktycznego mimo posiadanych dowodów, który jest sprzeczny z rzeczywistym - art. 77 §1 k.p.a., 2. niezapoznanie skarżącego z fikcyjnym ustalonym stanem i nieprzedstawienie dokumentów, na podstawie których przyjęto ten stan. Skarżący podniósł, że nie miał możliwości zapoznania się z aktami, 3. celową przewlekłość postępowania i działanie na szkodę mieszkańca przy rozpatrywaniu sprawy, art. 35 § 1, 4. przewlekłość postępowania przy odpowiedzi na odwołanie, art. 35 § 1. 5. wychodzenie poza kompetencje Urzędu poprzez ustalanie spraw rodzinnych skarżącego wedle swoich pomysłów, a nie stanu rzeczywistego, bezprawne domaganie się dokumentów nieistniejących, których nie była prawa się domagać - art. 92 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. 6. łamanie prawa administracyjnego poprzez bezprawny zwrot dokumentów/wniosku powołując się na niewłaściwe przepisy prawne. Złamanie art. 64 § 2 k.p.a. Sygn. akt II SA/Wa 208/25 7. wprowadzenie w błąd przez urzędników, 8. złamanie prawa poprzez wyjście poza kompetencje urzędu, złamanie art. 7 Konstytucji RP. 9. nierzetelność prowadzenia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że jego sytuacja mieszkaniowa była i jest bardzo ciężka. Wychowuj samotnie dwoje niepełnosprawnych dzieci - po tym jak matka dzieci ich opuściła. Po stracie, po części przez chorobę dzieci, pracy w Policji stracił też prawo do lokalu hotelowego, w którym zamieszkuje. Została wydana decyzja administracyjna o opróżnieniu lokalu. Dalej skarżący podniósł, że w toku postępowania organ domagał się kolejnych dokumentów, a pisma przesyłał w maksymalnym terminie, a czasem po terminie, mimo że urzędnik prowadzący wskazywał, że wszystko jest. Były też zwracane mu dokumenty jako niezwiązane ze sprawą. Skarżący podał, że na którymś spotkaniu zapytał, czy w sytuacji, gdy posiada nieostateczne, ale prawomocne postanowienie sądu o zabezpieczeniu alimentów, to należy je dołączyć. Skarżący wskazał, że osoba prowadząca sprawę - Pani C. odpowiedziała, że nie ma takiej potrzeby. Wskazał również, że była u niego komisja mieszkaniowa, która potwierdziła zamieszkiwanie wraz z nim dzieci. Następnie skarżący nadmienił, że organ w dniu [...] marca 2024 r. podjął uchwałę o niezakwalifikowaniu go do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Wskazał, że w efekcie tego złożył skargę na urzędnika i uchwałę, ale zaproszono go na spotkanie z Burmistrzem i obiecano, że jak dostarczy dokument - postanowienie o zabezpieczeniu alimentów, to wniosek zostanie pozytywnie rozpatrzony. W związku z tym wycofał te środki. Podał, że [...] kwietnia 2024 r. złożył postanowienie o zabezpieczeniu alimentów. Dopiero w końcu października dostał pismo datowane na 16 września 2024 r. Odmówiono mu po raz kolejny udzielenia pomocy mieszkaniowej. W odpowiedzi tej stwierdzono, że w związku z tym, iż jest radnym nie otrzyma mieszkania. Organ powołał się na art. 24fa ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący podniósł, że radnym jest od 6 maja 2024 r. Zdaniem skarżącego organ wychodzi poza swoje kompetencje. Art. 24fa ustawy o samorządzie gminnym nie ma dyspozycji do urzędu, a do osób sprawujących funkcję publiczną. Nie zawiera dyspozycji, że nie rozpatruje się wniosków mieszkaniowych od radnych. To w jego gestii byłoby to, czy po udzieleniu pomocy mieszkaniowej złożyć mandat radnego, czy nie podpisać umowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w w celu zweryfikowania faktu zamieszkiwania skarżącego wraz z dziećmi w lokalu pracownicy Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] przeprowadzili w dniu [...] października 2023 r. wizję w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Na podstawie przeprowadzonych czynności ustalono, że w lokalu znajdują się rzeczy skarżącego oraz dzieci, co pozwalało na stwierdzenie, że mogą oni razem zamieszkiwać w lokalu. W dalszej analizie wniosku wzięto pod uwagę fakt, że dzieci skarżącego są zgodnie z umową najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] uprawnione do zamieszkiwania w ww. lokalu. Zgodnie z wnioskiem, który złożyła w 2020 r. K. S. (matka dzieci), w tamtym czasie dzieci zamieszkiwały wraz z nią w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] należącym do Fundacji [...]. Powyższe zamieszkiwanie dzieci w ww. lokalu zostało potwierdzone pismem z dnia 2 listopada 2020 r. przez Ośrodek Pomocy Społecznej dla Dzielnicy [...]. Organ podał, że w związku z obowiązkiem ustalenia stanu faktycznego pismem z dnia 20 listopada 2023 r. poprosił skarżącego o przedstawienie orzeczenia sądowego, w którym ustalono miejsce stałego pobytu dzieci skarżącego. Skarżący w odpowiedzi z 29 listopada 2023 r. podważył zasadność żądania od niego dokumentu pozwalającego na potwierdzenie, że dzieci przebywają u niego. Natomiast w dokumentacji związanej z wnioskiem o pomoc mieszkaniową K. S. znajdowało się postanowienie Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2013 r. o obowiązku alimentacyjnym skarżącego świadczonym na rzecz K. S. oraz dzieci M. L. i M. L. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że władzę rodzicielską nad małoletnimi dziećmi sprawują oboje rodziców, a opieka ma charakter naprzemienny z uwzględnieniem ich możliwości. W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] badając sprawę wziął ponadto pod uwagę fakt, że dzieciom skarżącego M. i M. L. zabezpieczono warunki zamieszkiwania u ich matki K. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący był proszony o przedstawienie dowodu potwierdzającego, że to on sprawuje opiekę nad małoletnimi dziećmi. Organ mając na uwadze fakt, że skarżący na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2013 r. miał stwierdzoną opiekę naprzemienną nad dziećmi uznał, że w związku z tym faktem w lokalu w trakcie prowadzonych czynności określonych w § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały mogły znajdować się rzeczy dzieci. Skarżący nie przedstawił, żadnego argumentu potwierdzającego trwałe przebywanie dzieci u niego. W ocenie organu występowanie dzieci w dwóch umowach najmu zawartych z [...] jako osób uprawnionych do zamieszkiwania w szczególności, gdy te umowy zawierane są na czas nieoznaczony może prowadzić do nieprawidłowego zarządzania zasobem [...]. Dalej organ zwrócił uwagę, że decyzją administracyjną nr [...] z dnia [...] października 2023 r. Komendant [...] Policji nakazał skarżącemu oraz dzieciom opuszczenie lokalu oraz przekazanie w stanie wolnym od osób i rzeczy. W nakazie opuszczenia lokalu Komendant uwzględnił również E. S. (siostrę K. S.) oraz jej córkę M. C. W związku z decyzją administracyjną nr [...] z dnia [...] października 2023 r. organ zastosował zwolnienie z badania kryterium metrażowego na podstawie § 7 ust. 2 pkt 9 uchwały. Jednakże organ w ocenie sprawy, opierając się na § 32 uchwały, musiał wziąć po uwagę fakt, że skarżący zamieszkuje w lokalu bez zgody właściciela lokalu, co zostało wskazane w zaskarżonej uchwale. Organ podniósł, że starał się ustalić stan faktyczny i wielokrotnie prosił o uzupełnienie braków, jednakże skarżący odpowiadał w sposób roszczeniowy, bez większej chęci dostarczenia dokumentów wymaganych do prawidłowego ustalenia faktów w sprawie. W związku z powyższym podjęto zaskarżoną uchwałę na podstawie posiadanej dokumentacji i stwierdzono, że małoletnie dzieci skarżącego posiadają prawo do zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], ponieważ nabyli to prawo do zamieszkiwania na podstawie uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2021 r. oraz skierowania nr [...] z dnia [...] września 2021 r. na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieoznaczony. Następnie organ wyjaśnił, że po wydaniu zaskarżonej uchwały, w ramach odwołania od decyzji Zarządu Dzielnicy skarżący dostarczył dokumenty, tj. postanowienie Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...] dotyczące zobowiązania K. S. do łożenia na koszty utrzymania małoletnich dzieci skarżącego. Postanowienie to zostało wydane w dniu [...] marca 2023 r. Ponadto skarżący przedstawił wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający uzyskiwane wpłaty. Zdaniem organu pozwala to stwierdzić, że skarżący miał możliwość potwierdzenia sądowego przy kim aktualnie zamieszkują dzieci. W związku z tym Zastępca Burmistrza Pan D. K. w piśmie z dnia 13 maja 2024 r. przychylił się do prośby skarżącego dotyczącej ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o nowo dostarczone dokumenty. Jednakże rozpatrzenie wniosku było warunkowe, a zaskarżona uchwała dalej obowiązywała. Organ podał, że skarżący w dniu 7 kwietnia 2024 r. w wyborach samorządowych uzyskał mandat Radnego Dzielnicy[...], a następnie w dniu 6 maja 2024 r. złożył ślubowanie i rozpoczął pełnienie tej funkcji. Zgodnie z art. 24fa ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą zawierać umów najmu lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób gminy, w której radny uzyskał mandat, W związku z tym skarżący do czasu pełnienia funkcji radnego nie może zawrzeć umowy z [...], a zaskarżona uchwała nie została cofnięta z obrotu prawnego. W piśmie procesowym z dnia 2 marca 2025 r. skarżący ustosunkował się do treści odpowiedzi na skargę. Skarżący zwrócił uwagę na możliwość organu pozyskania dokumentów wskazujących zameldowanie jego dzieci w zajmowanym lokalu, czy też o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego. Odnośnie zaś otrzymywanych alimentów podniósł, że informacja na ten temat znajdowała się w oświadczeniu o dochodach. Istniała zatem możliwość wezwania go o wyciągi z rachunku bankowego. Zdaniem skarżącego nie mógł ona być wzywany o dokument potwierdzający jego wyłączną opiekę nad dziećmi. Skarżący nie wie, jaki to powinien być dokument. Zdaniem skarżącego nawet gdyby to on płacił alimenty, a dzieci mieszkały z nim, to organ powinien przyznać mu pomoc mieszkaniową. Alimenty nie rozstrzygają bowiem o zamieszkiwaniu dzieci. Dzieci były zameldowane z nim na dzień składania wniosku, a także wcześniej oraz później. Organ dysponował więc wszystkim co obiektywnie potrzebował: meldunkiem, rozpatrzonymi już wnioskami, wizją lokalną, a także wiedzą o alimentach. Ponadto skarżący proponował dostarczenie postanowienia o zabezpieczeniu alimentacyjnym. Zdaniem skarżącego nie zasługuje na aprobatę twierdzenie, jakoby nie chciał złożyć tego dokumentu. Ponadto skarżący stwierdził, że organ w odpowiedzi na skargę przyznał, iż wiedział o zabezpieczeniu alimentacyjnym. W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2025 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. pełnomocnik organu oświadczył, że do Urzędu Dzielnicy [...] wpłynęło pismo z dnia 24 kwietnia 2024 r., w którego treści skarżący, w nawiązaniu do rozmowy z Burmistrzem i Naczelnikiem wskazał "odwołuję - wycofuję skargę do Sądu Administracyjnego w sprawie uchwały [...]" złożoną 22 kwietnia 2024 r. Pełnomocnik organu okazał załączoną do niniejszego pisma przez M. L. skargę opatrzoną datą 22 kwietnia 2024 r. z datą wpływu o organu 22 kwiecień 2024 r. (pieczęć - prezentata [...] Wydział Obsługi Mieszkańców). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Na wstępie należy wyjaśnić, że skarżący wnosił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] dwukrotnie. Pierwsza skarga, którą skarżący wniósł, wpłynęła do organu w dniu 22 kwietnia 2024 r. (k. nr 163 akt administracyjnych). Skarga ta nigdy nie została przekazana do tutejszego Sądu. W dniu 24 kwietnia 2024 r. (k. nr 178 akt administracyjnych) skarżący złożył do organu oświadczenie wskazujące, że wycofuje tę skargę. W dniu 8 stycznia 2025 r. skarżący ponownie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga ta została przekazana przez organ do Sądu i zainicjowała postępowanie sądowadministracyjne w niniejszej sprawie. Nie została ona cofnięta i mogła być rozpatrzona przez Sąd. Dalej należy zauważyć, że zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie do aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.), zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Stosownie natomiast do treści art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem (ust. 2 zd. pierwsze). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały nr XXI11/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836, z późn. zm.), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali". Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725, z późn. zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów". Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r, wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr LVII1/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a także z przepisów art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 k.p.a. Stanowisko to należy odnieść do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic [...] na podstawie aktualnie obowiązującej regulacji prawnej, tj. uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Choć zatem w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone, jak wskazano to już wyżej, z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nakaz poddania szczegółowej analizie wymienionych w uchwale okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym szczegółowa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W świetle przedstawionych wyżej poglądów, wskazać należy, że obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...] wydającego zaskarżoną uchwałę było podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu indywidualnego i społecznego. Czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie powinno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie do ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1 - 2). Powodem odmowy udzielania skarżącemu pomocy mieszkaniowej było uznanie przez organ, że, po pierwsze, zamieszkuje on w lokalu bez zgody właściciela, a po drugie, że jego małoletnie dzieci, wraz z którymi ubiegał się o pomoc mieszkaniową, mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Zgodnie z § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej m.in.: zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela (pkt 3), warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Organ stwierdzając, że skarżący zamieszkuje w lokalu mieszkalnym bez zgody właściciela powołał się na to, iż w stosunku do skarżącego Komendant [...] Policji wydał w dniu [...] października 2023 r. decyzję administracyjną nr [...] nakazującą mu opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Zaskarżona uchwała wydana została w dniu [...] marca 2024 r. Na dzień wydania zaskarżonej uchwały organ nie dokonywał jednak żadnych ustaleń odnośnie dalszych losów wskazanej wyżej decyzji Komendanta [...] Policji, przede wszystkim co do tego, czy decyzja ta jest ostateczna. Wobec tego organ nie wziął pod uwagę, że skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Zgodnie zaś z art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Rozpatrując to odwołanie Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Okoliczności te znane są Sądowi z urzędu, albowiem skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę na wskazaną wyżej decyzję Komendant Główny Policji z dnia [...] kwietnia 2024 r. (sprawa o sygn. akt II SA/Wa 1116/24). Wobec powyższego na dzień wydania zaskarżonej uchwały, tj. [...] marca 2024 r., decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2023 r., nakazująca skarżącemu opróżnienie zajmowanego przez niego lokalu, nie była ostateczna. Stała się ona ostateczna dopiero w dniu [...] kwietnia 2024 r. Podnieść należy, że decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania (np. wyrok NSA z 14.04.2017 r., I OSK 1545/15, LEX nr 2289679). Z ostatecznością decyzji administracyjnej wiąże się jej moc wiążąca. W tej sytuacji, skoro organ z faktu wydania wobec skarżącego decyzji nakazującej opróżnienie lokalu wywodzi okoliczność, o jakiej mowa w § 32 ust. 1 pkt 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, tj. zamieszkiwanie w lokalu bez zgody właściciela, to powinien ustalić, czy ta decyzja administracyjna jest ostateczna. Takich ustaleń organ nie dokonał. Nie wyjaśniał on, czy skarżący wnosił odwołanie od decyzji Komendanta [...]Policji. Dodatkowo należy zauważyć, że z uzasadnienia decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] wynika, że to Miasto [...] jest właścicielem budynku przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta rozstrzyga wyłącznie sprawę administracyjną dotyczącą opróżnienia kwatery tymczasowej, jaką był lokal nr [...] przy ul. [...] w [...]. Z decyzji tej nie wynika aby właściciel lokalu, tj. Miasto [...], nie wyraziło zgody na dalsze zamieszkiwanie skarżącego w tym lokalu. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę należy stwierdzić, że organ przedwcześnie przyjął, iż w związku z tym, że skarżący został zobowiązany do opróżnienia zajmowanego lokalu, oznacza to, że zamieszkuje w tym lokalu bez zgody właściciela. W ocenie Sądu organ nie ustalił w sposób wyczerpujący zaistnienia drugiej z przyjętych podstaw odmowy udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej, tj. posiadania przez małoletnie dzieci skarżącego zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Organ stwierdzając tą okoliczność oparł się tym, że matka dzieci skarżącego ma przyznaną pomoc mieszkaniową na podstawie uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...]. W oparciu o tę uchwałę matka dzieci skierowana została do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Na podstawie tej umowy wraz z matką uprawnione do zamieszkania w tym lokalu były dzieci skarżącego. W toku postępowania w sprawie skarżący podnosił, że dzieci zamieszkują wraz z nim. Skarżący wyjaśniał również, że nie ma przyznanej wyłącznej opieki nad dziećmi, a przed Sądem toczy się postępowanie w tej sprawie (k. 90 akt administracyjnych). Organ próbowała dokonać ustaleń w tym zakresie, jednak zdaniem Sądu, błędnie oceniał tą okoliczność przez pryzmat zasądzonych od skarżącego na rzecz matki dzieci alimentów, w powiązaniu z przyjęciem, w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego [...] (k. nr 115 akt administracyjnych), że oboje z rodziców sprawują nad dziećmi opiekę naprzemienną. Wskazane wyżej postanowienie wydane zostało [...] marca 2013 r. Stan prawny wynikający z treści tego postanowienia mógł być niezgodny ze stanem faktycznym, istniejącym w dniu wydania zaskarżonej uchwały. Ponadto organ dysponował oświadczeniem matki dzieci z 7 marca 2023 r. (k. nr 116), z którego wynikało, że dzieci zamieszkują ze skarżącym. Okoliczność ta została potwierdzona podczas wizji przeprowadzonej przez pracowników Urzędu w dniu [...] października 2023 r. (k. nr 97 akt administracyjnych). Wynikała ona również z decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] (k. 106 akt administracyjnych). W skardze skarżący podnosi, że w toku postępowania, w rozmowach z pracownikami Urzędu, wskazywał, iż posiada postanowienie o zabezpieczeniu alimentów, jednakże pracownik wskazał, że nie będzie ono potrzebne. Z akt sprawy nie wynika taka okoliczność. Niemniej jednak faktem jest, że już po wydaniu zaskarżonej uchwały skarżący przedłożył to postanowienie, wydane w dniu [...] marca 2023 r. (k. 141 akt administracyjnych). Z postanowienia tego wynika, że na czas trwania postępowania matka dzieci zobowiązana został do łożenia na koszty ich utrzymania po 750 zł miesięcznie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organ błędnie przyjął, że dzieci skarżącego mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, poprzez zamieszkiwanie wraz z matką w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Fakt, iż dzieci skarżącego zgłoszone zostały do wspólnego zamieszkiwania wraz z matką w tym lokalu, nie świadczy bowiem o tym, iż faktycznie tam zamieszkują. Organ nie oceniał również, czy dzieci skarżącego mają możliwość zamieszkania wraz z matką, a do czego zobowiązuje go § 31 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zdaniem Sądu w sprawie tej nie można stwierdzić, aby organ dokonał pełnych ustaleń faktycznych i rzetelnej oceny istotnych dla sprawy okoliczności, czym naruszył § 32 ust. 1 pkt 3 i 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, w stopniu, które mógł mieć istotny wpływ na wyniku sprawy. Pamiętać należy, że wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podkreślenia również wymaga, że sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonego aktu na dzień jego wydania. Wobec powyższego na treść wyroku nie mogła mieć wpływu okoliczność, że skarżący po wydaniu zaskarżonej uchwały uzyskał mandat radnego Dzielnicy [...]. Sąd nie oceniał zatem, czy w przypadku skarżącego przeszkodę do udzielania mu pomocy mieszkaniowej mogłaby stanowić treść art. 24fa ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten stanowi, że wójtowie, zastępcy wójtów, radni, małżonkowie wójtów, zastępców wójtów, radnych, a także osoby pozostające we wspólnym pożyciu z wójtami, zastępcami wójtów, radnymi, nie mogą zawierać umów najmu lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób gminy, w której wójt lub zastępca wójta pełni funkcję lub radny uzyskał mandat, ani umów najmu lokali mieszkalnych utworzonych w wyniku realizacji przedsięwzięcia inwestycyjno- budowlanego przez społeczną inicjatywę mieszkaniową, o której mowa w art. 23 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 527 i 1089), w której gmina dysponuje ponad 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wskazania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. oraz art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd nie orzekał albowiem skarżący nie złożył wniosku o ich zasądzenie. Zgodnie zaś z art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia piesku w powyższym terminie. Pouczenie o treści art. 210 § 1 p.p.s.a. zawarte było w skierowanym do skarżącego zawiadomieniu o terminie rozprawy.