II SA/Wa 2081/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. R. M. po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r. wniesionej przez niego skargi na postanowienie Szefa Służby Celnej, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie ma oszczędności oraz możliwości wzięcia kredytu. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, która otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości 3.300 zł brutto - 2.300 zł netto) i córką (ur. w 2011 r.). Oświadczył, że posiada dom z garażem, o powierzchni 154 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 0,15 ha oraz ¼ działki rekreacyjnej o wielkości 900 m2, na której znajduje się domek letniskowy. Podał, że do stałych kosztów utrzymania rodziny należą: opłaty za energię elektryczną – 527 zł miesięcznie, opłata za wodę – 17 zł miesięcznie, opłata za wywóz śmieci – 30 zł miesięcznie, opłata za internet – 39 zł miesięcznie, opłata za żłobek dla córki – 293 zł miesięcznie, ubezpieczenie auta – 453 zł rocznie, koszty transportu – 300 zł miesięcznie, wywóz nieczystości – 150 za 9 miesięcy, zakup biopreparatu do oczyszczalni - 100 zł za 6 miesięcy, podatek rolny wraz z podatkiem od nieruchomości – 168 zł rocznie. Do wniosku dołączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., że jest osobą bezrobotną od dnia [...] października 2013 r., a od dnia [...] stycznia 2014 r. nie posiada prawa do zasiłku. Ponadto przy piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r. złożył: wyciąg z konta żony z wyszczególnionymi jej dochodami, wykaz niezbędnych kosztów utrzymania, kserokopie potwierdzające ponoszone koszty utrzymania, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych – swojego i żony – za okres ostatnich trzech miesięcy. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Natomiast zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać, że odpowiednio do art. 199 cytowanej ustawy, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Ze złożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że chociaż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, to jeszcze w marcu 2014 r. (wyrok oddajający skargę został wydany w dniu 19 marca 2014 r.) na rachunku bankowym wnioskodawcy znajdowało się ponad 10.000 zł, a na rachunku jego żony - ponad 12.000 zł. Na koniec kwietnia br. skarżący wraz z żoną posiadali około 12.000 zł. Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej stan majątkowy jest istotnie niższy od przeciętnego, a posiadane środki nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb (opłacenie kosztów utrzymania mieszkania oraz wyżywienie). Biorąc powyższe pod uwagę, należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał w niniejszej sprawie, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tzn., że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.